การศึกษา ศิลปะ วัฒนธรรม

ความรู้เกี่ยวกับ ศิลปวัฒนธรรมอีสาน

อย่าสิไลลืมถิ่ม มูลมังตั้งแต่เก่า
อย่าสิเผามอดเมี้ยนเสียถิ่มบ่มีเหลือ
บาดว่าเทื่อมื้อหน้า สิพาเฮาให้เฮืองฮุ่ง
อีสานเอาสิพุ่ง เจริญขึ้นก็แต่หลัง เด้อ….”

บทความข้างต้นเป็นบทกลอนที่เรียกว่า “ผญา” เป็นบทกลอนของคนอีสาน
สำหรับความหมายของคำผญาข้างต้นมีใจความรณรงค์ให้คนไทยร่วมกันอนุรักษ์
สืบสานวัฒนธรรมพื้นบ้านให้คงอยู่ต่อไปเผื่อว่าวัฒนธรรมเหล่านี้จะสามารถนำ
ความเจริญมาสู่ประเทศของเราก็ได้ สำหรับศิลปวัฒนธรรมอีสานนั้นมีมากมายหลายอย่าง เช่น ตัวอย่างที่ทาง
ชมรมนำมาเสนอเผยแพร่เป็นตัวอย่างพอสังเขป เพื่ออนุรักษ์ไว้ซึ่งวัฒนธรรม
อันดีงาม วัฒนธรรมอีสานของชาวอีสานทุกสาขาที่บรรพบุรุษของเราได้สั่งสมไว้
จะเป็นวัฒนธรรมเกี่ยวกับชาติ ศาสนา ศิลปะ วิทยา จารีตประเพณี วรรณคดี
ภูมิศาสตร์ และประวัติศาสตร์
เครื่องใช้ในครัวเรือน อ่านทั้งหมด »

โหวต

ที่มา สำนักงานคณะกรรมการวัฒนธรรมแห่งชาติ

เครื่องดนตรีพื้นบ้านอีสาน

กระจับปี่ ,ไหซอง, จะเข้, หึน, ฆ้อง ฉิ่ง ฉาบ, กั๊บแก๊บ, แคน, พิณ, โปงลาง, โหวต, ซอ, กลอง, ปี่กู่แคน

นอกจากนี้ ดนตรียังเป็นองค์ประกอบที่สำคัญในการฟ้อนซึ่งจะขาดเสียมิได้ เพราะดนตรีนอกจากจะให้การฟ้อนเกิดความพร้อมเพรียงกันแล้ว ดนตรียังเป็นแรงกระตุ้นสำคัญที่ทำให้ผู้ฟ้อนรู้สึกต้องการฟ้อนและฟ้อนอย่างมีความสุข ดนตรีที่ใช้ประกอบการฟ้อนมีตั้งแต่ดนตรีชิ้นเดียวอย่างเสียงกระทบของสาก เสียงกลอง จนถึงการผสมวงมีเครื่องดนตรีหลายๆ ชิ้นประกอบกัน ดนตรีอีสานแบ่งออกตามกลุ่มวัฒนธรรมดังนี้
อ่านทั้งหมด »

วงดนตรีพื้นบ้านอีสาน

วงดนตรีของทางวัฒนธรรมอีสานเหนือ

แคนวง

คือ แคนที่นำมาบรรเลงพร้อมๆกัน หลายๆเต้า โดยเป่าเป็นคณะ หรือเป็นวงร่วมกัน มีเครื่องให้จังหวะ เช่น ฉิ่ง ฉาบ กรับ ฯลฯ เข้าร่วนบรรเลงด้วย แคนวง วงหนึ่ง จะใช้แคนตั้งแต่ 6 เต้าขึ้นไป จนถึง 12 เต้า คือ
อ่านทั้งหมด »

วันมหาสงกรานต์

เมื่อถึง เดือน ๕ ตรงกับวันที่ ๑๓ เมษายน ของทุก ๆ ปีเราเรียกวันนี้ว่า ?วันสงกรานต์? ประเพณีไทยเดิมถือว่าวันนี้เป็น วันขึ้นปีใหม่ ธรรมเนียมไทยเราก็จะมีการเล่นรื่นเริง? มีการรดน้ำดำหัว โดยเฉพาะหนุ่มๆ สาวๆ จะสนุกกันเต็มที่เล่นสาดน้ำกันโดยไม่ถือเนื้อถือตัวเลย ในชนบทหลายแห่ง มีการเล่นพื้นเมืองต่างๆ กัน

อนึ่งวันนี้บางแห่งจะเริ่มจากวันที่ ๑๓ เมษายน และมีการเล่นสนุกสนานไปราว ๆ ๑ สัปดาห์ หรือกว่านั้น แต่ไม่เกิน ๒ สัปดาห์ ระยะนี้จะมีการนำน้ำหอมเสื้อผ้าอาภรณ์ไปรดน้ำผู้ใหญ่ ญาติพี่น้องที่เคารพนับถือและทางศาสนาก็จัดให้มีการบายศรีพระสงฆ์ สมภารเจ้าวัด สรงน้ำพระพุทธรูปศักดิ์สิทธิ์เท่าที่มีตามวัดต่างๆ ที่อยู่ใกล้เคียง
อ่านทั้งหมด »

เทศกาลสงกรานต์

สงกรานต์ เป็นคำภาษาสันสกฤต แปลว่า ผ่าน หรือ เคลื่อนย้ายเข้าไป ซึ่งในที่นี้หมายถึงพระอาทิตย์ ผ่านหรือเคลื่อนย้ายเข้าไปในจักรราศีใด ราศีหนึ่ง ก็เรียกว่าสงกรานต์ จักรราศี คือวงกลม เป็นรูปไข่อยู่บนท้องฟ้า?? ซึ่งสมมุติว่า? เป็นทางที่ พระอาทิตย์? พระจันทร์? ดาวพระเคราะห์โคจรผ่านเข้าไป โคจร แปลว่า ทางไปของโค แต่ในที่นี้ไม่ได้แปลว่า วัว แต่หมายถึงพระอาทิตย์ และใช้ได้ตลอดถึง พระจันทร์และดาวพระเคราะห์ด้วย?? จักรราศีนั้นแบ่งออกเป็นตามขวางออกเป็น? ๑๒? ส่วนเท่ากัน? หรือ? ๑๒ ราศี ซึ่งแต่ละราศีก็มีกลุ่มดาวอยู่ในนั้น เป็นเฉพาะของราศีหนึ่ง ๆ?? (แต่เดี๋ยวนี้เคลื่อนที่ไปแล้ว)? เหตุนี้ราศี จะแปลว่ากลุ่มดาว ก็ได้ เพราะคำว่าราศี ก็แปลว่า กอง ว่า หมู่? เช่น บุญราศี? ก็แปลว่า? กองบุญ กลุ่มดาวที่อยู่ในราศีหนึ่งๆ? มีดวงดาวในกลุ่มหลายดวงเรียงรายเป็นรูปต่างๆ? ไม่เหมือนกันและเขาสมมุติ รูปของกลุ่มดาวเหล่านี้? เช่น? เป็นกลุ่มดาวแพะ? กลุ่มดาววัว? และอื่นๆ? เป็นต้นจนครบ? ๑๒? ราศี พระอาทิตย์เมื่อโคจรเข้าไปในราศีใด? และกว่าจะผ่านพ้นราศีนั้นไปสู่อีกราศีหนึ่ง? ก็เป็นเวลาเดือนหนึ่ง เมื่อผ่านไปครบ? ๑๒? ราศีก็เป็นเวลาได้ปีหนึ่งโดยประมาณราศีนั้นถ้าแบ่งตามมาตราวัดของจักรราศีก็ เป็น ราศีละ ๓๐ องศา? รวมทุกจักรราศีก็เป็น ๓๖๐ องศา? กลุ่มดาวที่อยู่ในราศีหนึ่งๆ ไม่ใช่ว่าอยู่ในราศีที่แบ่งไว้โดยเด็ดขาด? เพราะมีดวงดาวบางดวงในกลุ่มของราศีหนึ่งคาบเกี่ยวหรือเหลื่อมล้ำเข้าไปใน ราศีอื่นก็มี เหตุนี้ในการแบ่งเดือนจึงมีจำนวนวันและเวลาไม่เท่ากันเสมอไป? ที่เราตั้งชื่อเดือนว่า? เมษายน? พฤษภาคม ฯลฯ? จนถึงมีนาคม? ก็ตั้งจากรูปของกลุ่มดาวในจักรราศี เมษายน ก็คือ กลุ่มดาวแพะ พฤษภาคม ก็คือ กลุ่มดาววัว? คำว่าแพะ? ในภาษาสันสกฤตเรียกว่า? เมษ? เอาคำว่า? อายน? ซึ่งแปลว่า? การมาถึง?? เข้าไปต่อ เชื่อมกันก็เป็น เมษายน คำว่า วัว? ในภาษาสันสกฤตเรียกว่า? พฤษภ? และนำคำว่า? อาคม? ที่แปลว่าการมาถึง? เช่นกัน มาเชื่อมกันเป็น พฤษภาคม ที่เราแยกคำเชื่อมต่อท้ายว่า? อาคมบ้าง? อายนบ้าง? ก็เพื่อแบ่ง วันที่มี ๓๐ วันบ้าง ๓๑ วันบ้าง ให้เป็นเครื่องสังเกตได้ง่าย อนึ่งที่ว่า พระอาทิตย์โคจรหรือ เคลื่อนไปใน อากาศนั้น? เป็นเรื่องที่คนโบราณเห็นอย่างนั้น? ถึงเดี๋ยวนี้เราก็เห็นว่าเป็นเช่นนั้น??? แต่ทางวิทยาศาสตร์บอกว่าโลกพิภพที่เราอยู่นี่ต่างหาก? ซึ่งเคลื่อนย้ายไปรอบดวงอาทิตย์? ถึงจะเป็นโลกพิภพเคลื่อนย้ายไป? หาใช่ดวงอาทิตย์ไม่ก็ดี?? แต่เมื่อว่าในทางคำนวณเกี่ยวกับเวลาก็ได้ผลลัพธ์เท่ากัน
อ่านทั้งหมด »

วันสตรีสากล
ตรงกับวันที่ 8 มีนาคม ของทุกปี

วันสตรีสากล (International Women?s Day) ตรงกับวันที่ 8 มีนาคม ของทุกปี ผู้หญิงจากทั่วโลกที่มีความแตกต่างกันทั้งในด้านจริยธรรม ภาษา วัฒนธรรม เศรษฐกิจ และการเมือง จะได้มาร่วมเฉลิมฉลองถึงความเสมอภาคเท่าเทียมกัน และในหลายๆ ประเทศยังกำหนดให้วันนี้เป็นวันหยุดประจำปีอีกด้วยเพื่อเรียกร้องสิทธิของผู้ใช้แรงงานหญิง
ที่ถูกกดขี่เอารัดเอาเปรียบและการถูกเลือกปฏิบัติที่มีต่อชนชั้นแรงงาน จึงเป็นกำเนิดของวันสตรีสากล ดังนั้น ในวันที่ 8 มีนาคม ของทุกปี อ่านทั้งหมด »