บ่าวเซียงน้อย
05-22-2007, 03:08 PM
การเล่นสะบ้าของชาวมอญพระประแดง http://img167.imageshack.us/img167/9886/img5968oa2.jpg การเล่นสะบ้า ( ว่อนฮะนิ )
ในช่วงเวลาวันสงกรานต์ทุกปี ตามหมู่บ้านจะมีการแสดงสะบ้า หรือการละเล่นสะบ้าของหนุ่มสาว เป็นการละเล่นพื้นเมืองของชาวไทยรามัญ การละเล่นสะบ้ามีประมาณ 30 กว่าบท เป็นลีลาการแสดงพื้นเมือง การละเล่นสะบ้ามิใช่การเล่นพนันขันต่อแต่อย่างใด มีการเล่นในเวลากลางคืน บ่อนหนึ่ง ๆ จะมีสาวงามประจำบ่อนอย่างน้อย 7 คู่ อย่างมาก 10 คู่ บ่อนใช้ใต้ถุนเรือนหรือที่ว่างพอที่จะตกแต่งเป็นบ่อน สะบ้าได้ บ่อนจะต้องทุบดินให้เรียบแต่งบ่อนด้วยกระดาษสีต่าง ๆ มีแสงสว่างมากพอปัจจุบันได้ใช้ไฟฟ้า (สมัยก่อนเราใช้ไฟตะเกียง หรือไฟใต้) ลูกสะบ้านั้นกลึงเป็นลูกกลมแบนเรียบ ทำด้วยเขาสัตว์ เช่น เขาวัว เขาควาย เงิน ทองเหลือง หรือไม้เนื้อแข็งก็ได้ กาละเล่นสะบ้ามีหนุ่มฝ่ายหนึ่ง และสาวฝ่ายหนึ่งแสดงสลับกันไปตามลีลาของวิธีเล่นสะบ้ าพื้นเมือง ซึ่งมีประมาณ 15 ถึง 30 ท่า เช่น ทิ่นเติง จั้งฮะยู อีมายยับ ตองเก้ม อะลอง เดิง เป็นต้น (โปรดชมการแสดง จะทราบวิธีดีขึ้น หรืออาจจะลงบ่อนแสดงด้วยตนเองก็ได้) การละเล่นสะบ้ายังคงเหลือยู่ที่พระประแดงเท่านั้นประ เพณีการเล่นสะบ้าเป็น ประเพณีขอหนุ่มสาวชาวมอญโดยการเล่นสะบ้านี้อยู่ในช่ว งระยะ
เวลาของสงกรานต์พระประแดง สืบต่อกันมานานแล้ว หนุ่มสาวได้โอกาสมาพบกัน
โดยการเล่นสะบ้านี้ซึ่งแบ่งออกเป็น 2 ประเภท คือ
สะบ้าบ่อน
สะบ้าบ่อนเล่นที่ใต้ถุนบ้านชาวมอญพระประแดง การเล่นนี้เป็นการเปิดโอกาสให้หนุ่มสาว
ได้พบและเลือกคู่กัน ให้การเล่นสะบ้าแบ่งออกเป็น 2 ฝ่าย คือ ชาย และหญิง ฝ่ายชายเป็นหนุ่ม
จากหมู่บ้านมอญอื่นซึ่งผู้ใหญ่จะแอบมองอยู่ที่บนบ้าน เพื่อโอกาสพิจารณารูปลักษณ์และอุปนิสัย
ใจคอของหนุ่มที่มาเล่นสะบ้าบ่อน ปัจจุบันการเล่นสะบ้าบ่อนเป็นการดำรงค์เอกลักษณ์
ของชาวมอญและการแสดงความภูมิใจในชาติพันธุ์มอญ สะบ้าทอยเป็นการเล่นอย่างหนึ่ง
ซึ่งใช้ทั้งลูกสะบ้าใหญ่ทอยลูกสะบ้าเล็ก
สะบ้าทอย
การเล่นสะบ้าทอยต้องใช้ความตั้งใจสูง และต้องมีความชำนาญในการเล่น การเล่นสะบ้าทอยจะทอยกัน
จนกว่าชนะและมีรางวัลเป็นการตอบแทน โดยกั้นคอกเป็นสี่เหลี่ยมผืนผ้ามีขนาดกว้าง 2 เมตร
ยาว 20 เมตร การทอยนั้นจะทอยจากด้านหนึ่งไปยังลูกสะบ้าที่เป็นเป้ า
ในช่วงเวลาวันสงกรานต์ทุกปี ตามหมู่บ้านจะมีการแสดงสะบ้า หรือการละเล่นสะบ้าของหนุ่มสาว เป็นการละเล่นพื้นเมืองของชาวไทยรามัญ การละเล่นสะบ้ามีประมาณ 30 กว่าบท เป็นลีลาการแสดงพื้นเมือง การละเล่นสะบ้ามิใช่การเล่นพนันขันต่อแต่อย่างใด มีการเล่นในเวลากลางคืน บ่อนหนึ่ง ๆ จะมีสาวงามประจำบ่อนอย่างน้อย 7 คู่ อย่างมาก 10 คู่ บ่อนใช้ใต้ถุนเรือนหรือที่ว่างพอที่จะตกแต่งเป็นบ่อน สะบ้าได้ บ่อนจะต้องทุบดินให้เรียบแต่งบ่อนด้วยกระดาษสีต่าง ๆ มีแสงสว่างมากพอปัจจุบันได้ใช้ไฟฟ้า (สมัยก่อนเราใช้ไฟตะเกียง หรือไฟใต้) ลูกสะบ้านั้นกลึงเป็นลูกกลมแบนเรียบ ทำด้วยเขาสัตว์ เช่น เขาวัว เขาควาย เงิน ทองเหลือง หรือไม้เนื้อแข็งก็ได้ กาละเล่นสะบ้ามีหนุ่มฝ่ายหนึ่ง และสาวฝ่ายหนึ่งแสดงสลับกันไปตามลีลาของวิธีเล่นสะบ้ าพื้นเมือง ซึ่งมีประมาณ 15 ถึง 30 ท่า เช่น ทิ่นเติง จั้งฮะยู อีมายยับ ตองเก้ม อะลอง เดิง เป็นต้น (โปรดชมการแสดง จะทราบวิธีดีขึ้น หรืออาจจะลงบ่อนแสดงด้วยตนเองก็ได้) การละเล่นสะบ้ายังคงเหลือยู่ที่พระประแดงเท่านั้นประ เพณีการเล่นสะบ้าเป็น ประเพณีขอหนุ่มสาวชาวมอญโดยการเล่นสะบ้านี้อยู่ในช่ว งระยะ
เวลาของสงกรานต์พระประแดง สืบต่อกันมานานแล้ว หนุ่มสาวได้โอกาสมาพบกัน
โดยการเล่นสะบ้านี้ซึ่งแบ่งออกเป็น 2 ประเภท คือ
สะบ้าบ่อน
สะบ้าบ่อนเล่นที่ใต้ถุนบ้านชาวมอญพระประแดง การเล่นนี้เป็นการเปิดโอกาสให้หนุ่มสาว
ได้พบและเลือกคู่กัน ให้การเล่นสะบ้าแบ่งออกเป็น 2 ฝ่าย คือ ชาย และหญิง ฝ่ายชายเป็นหนุ่ม
จากหมู่บ้านมอญอื่นซึ่งผู้ใหญ่จะแอบมองอยู่ที่บนบ้าน เพื่อโอกาสพิจารณารูปลักษณ์และอุปนิสัย
ใจคอของหนุ่มที่มาเล่นสะบ้าบ่อน ปัจจุบันการเล่นสะบ้าบ่อนเป็นการดำรงค์เอกลักษณ์
ของชาวมอญและการแสดงความภูมิใจในชาติพันธุ์มอญ สะบ้าทอยเป็นการเล่นอย่างหนึ่ง
ซึ่งใช้ทั้งลูกสะบ้าใหญ่ทอยลูกสะบ้าเล็ก
สะบ้าทอย
การเล่นสะบ้าทอยต้องใช้ความตั้งใจสูง และต้องมีความชำนาญในการเล่น การเล่นสะบ้าทอยจะทอยกัน
จนกว่าชนะและมีรางวัลเป็นการตอบแทน โดยกั้นคอกเป็นสี่เหลี่ยมผืนผ้ามีขนาดกว้าง 2 เมตร
ยาว 20 เมตร การทอยนั้นจะทอยจากด้านหนึ่งไปยังลูกสะบ้าที่เป็นเป้ า