สาธุการมารดา

[ศรีสะท้าน]

@ เนื่องในวันแมแห่งชาติ ๑๒ ส.ค. นี้ ขอเชิญท่านผู้มีกลอนผญา ผู้มักแต่งผญา นำผญามาลงเพื่อรำลึกถึงพระคุณแม่ แบบกลอนผญาเด้อครับ หรือท่านผู้สนใจสิเข้ามาแวะอ่าน ติชม แนะนำ กะยินดีน้อมรับในคำแนะนำ ติชมของท่าน ทุกคน ครับ.......................

@ สาธุการวันทาน้อม ในคุณของแม่ ผู้เพิ่นแผ่ผ้าตุ้ม กุมกอดกาย
สาธยายพระคุณเจ้า บ่อมีเอาหยังมาเปรียบ เทียบพระคุณเลิศล้ำ โลกากว้างหากบ่อมี
ในคำสอนกล่าวซี้ คุณแม่มหาศาล แสนสิทรมาน นะวะเดือนทั้งเก้า
บ่อว่าแลงเลิงเซ้า ถนอมเพียรตุ้มต่อ เถิงยามหม่อสิเกิดใกล้ ใจคล้อยฮ่ำฮอน
แม่หากคึดอ้อนต้อน นอนเหน่งบ่อมีหลับ จับนาภีพุงโต ห่วงหาบุตราน้อย
ผู้ที่คอยเห็นฟ้า มืนตามาแลโลก ทั้งเจ็บโศรกหน่วงน้าว คีงฮ้าวประสูติกาล
ความสำราญบ่อหวนพ้อ โอนอตนแม่ เจ็บปวดหลายยากแท้ ยามสิเอื้อนอ่วยกลาย
เป็นสุขหลายเมื่อเห็นหน้า บุตราลูกอ่อน ยอมาฮ่อนใส่ด้ง นามตั้งซื่อสกุล
หากถนอมแต่พู้น เลี้ยงใหญ่นานมา ทั้งภักษาของกิน แต่งดาหาพร้อม
โสใจยอมอดกลั้น ของสำคัญให่ลูกก่อน ทั้งซี้นต่อนแซบซ้อย ยอให้น้อยผู้เกิดลุน
เป็นย้อนบุญอันสูงกล้า มารดาผู้เป็นแม่ สมควรแก่นบไหว้ องค์ไท้พระยอดคุณ นั้นแหลว ฯฯฯ

อธิบายคำ นะวะ (นว = เก้า) นาภี (ท้อง) ฮ้าว (ร้าว,ตึง) ภักษา (ผัก)..........................คำศรี ( ๖ ส.ค.๕๐ )

[ไก่น้อย]

พี่น้องเอ้ย เพิ่นว่า บุญคุณแม่พ่อนี้ หนักกึ่งธรณี
แม่นสิหาหยังปาน เปรียบเปรยบ่มีใกล้ ... พุ้นแหล่ว

ปล..ขอบคุณ ผญาม่วนๆ และทรงคุณค่า จาก ปราชณ์อิสาน ตอนกลาง หลายๆคะ

[ศรีสะท้าน]

@ นโม ฯ (นะโม) นะได้แก่ ธาตุน้ำ ๓๒ โม ได้แก่ ธาตุดิน ๒๑ นะ คือธาตูแห่งบิดา โม คือธาตุมารดา เมือ่สภาวะธาตุแห่งบิดา มารดาผสมกันเข่า จึงเกิดเป็น กัลละ คือน้ำมันเหลวก้อนหนึ่ง อันจักก่อเกิด เป็น บุคคละ โตตนขึ้นมา ฯลฯ พระคุณพ่อคือเป็นผู้สร้าง ผู้เริ่มกำเนิด พระคุณแม่เป็นฐานอันกำเนิด นอกจากนั้น ยังเป็นฐานแห่งการบ่มฟัก จนเถิงกาลเวลาถ้วนแล้ว จึ่งย้ายออกจากครรภ์ เมื่อออกจากครรภ์แล้ว ทารกะ อันว่าเด็กน้อยนั้น ก็ย่อมอาศัยน้ำนมแห่งมารดาหล่อเลี้ยงเป็นปฐมบทก่อน เมื่อเกิดแข่วเกิดรสลิ้นรับได้ ก็ยังอาศัยการป้อนเกือ จากมารดา จนใหญ่สูง พร้อมทั้งยังได้รับการอบรมสั่งสอนจากบิดามารดาก่อน จั่งถือว่าบิดามารดาเป็นปุพพาจารย์ คือครูผู้แรก ดังนี้แล ฯลฯ ด้วยว่าเหตุนี้ การตั้งบทสวดกล่าวทั้งหลายเพิ่นจั่งให้ตั้ง นโม ขึ้นก่อน เป็นการเปรียบใส่พระคุณแห่งปุพพาจารย์ คือบิดามารดา นั้นแล ฯฯฯ

[sompoi]

ควมรุล้วนๆอิหลีอ้าย ตื่มๆ..จักเป๊ก ฮ่าๆๆ..

[tersanook]

แจ่มๆครับ ได้ความฮู้ดี

[ศรีสะท้าน]

@ ยกพระคุณมารดาตั้ง สรณํเป็นที่เพิ่ง คุณโณเกิ่งแผ่นฟ้า เสมอหน้ากุ้มแผ่นดิน
สุดเมืองอินทร์ สวรรค์ฟ้าพรรณาบ่อหาเปรียบ บ่อห่อนเทียบเกิ่งก้ำ พระคุณล้ำเลิศสูง
ผู้เพิ่นจูงแขนป้อน ยามนอนได้ฮ้องกล่อม เพียรถนอมกล่อมตุ้ม ออยอุ้มจนใหญ่มา
ยามเมื่อเจ้าปีกกล้า เจ้าอย่าหล่าลืมคุณ...แม่เดอ นับว่าบุญของเฮา จั่งเกิดมาเป็นคนได้
คิดเถิงคุณมารดาไท้ จอมใจผู้ประเสริฐ ขอจงเทิดใส่เกล้า อย่าหาญเว้าล่วงเกิน
อย่าไปเสินสำหาวอ้าง ทางโตว่าดีเก่ง แม่บ่อเบ่งออกให่ มาสิได้ว่าใหญ่สูง....แท้แหลววว ฯ ฯ ฯ
...ผู้ได๋มักเถียง มักเคียดให่แม่ กะอ่านแหน่เด้อออ....สิได้คิดได้ เป็นคติดีๆ .........................จากทิดคำศรี

[สาวบ้านนา]

เยี่ยมเลยอ้ายทิดศรี เถียงพ่อแม่หากินบ่ขึ้นเด๋ย เอาไปสิบคะ

[ศรีสะท้าน]

เยี่ยมเลยอ้ายทิดศรี เถียงพ่อแม่หากินบ่ขึ้นเด๋ย เอาไปสิบคะ
.....ปรบมือให่แหน่ ผู้เถียงแม่คนแรกมารายงานโตแล้ว อิ อิ อิ อิ.... ฮ้อนแท้บ่อ ฮ่า ๆ ๆ ๆ

[สาวบ้านนา]

ฮ่วยยยย หาวา ด่ากะบ่เคยด่า เถียงกะบ่เคย เคียดกะบ่เคย มีแตน้อยใจ อิอิ

[ศรีสะท้าน]

@ ผูใดเถียงพ่อแม่นั้น บาปใหญ่กองมหันต์ เป็นอยัมทันตาโลกโลกากว้าง
อเวจีนำท้วง ทวงบุญสถุลบาป หาบจนแสนหมื่นมื้อ บ่อมีได้ปล่อยวาง...แท้แหลวว ฯฯฯ

[สาวบ้านนา]

ช่าย เดียวเหล่าเรืองหนึงไห่ฟังพี่น้อง ขออนุญาติ นี้ไม่ใช่ ผญา แต่นี้เป็นเรื่องจิง
ไม่ได้ตั้งใจนินทาผีดอก แต่ก้ออดสูใจแทน สมัยนางไปอยูสุพรรณกะแม่นะ
นางรู้จักเด็กหนุ่มคนหนึง ด่าพ่อแม่ไปทั่วทีปคําใหนหยาบๆด่าออกมาหมดเลย
ผลสุดท้าย ก้อได้รับกรรม ด่นรถสิบล้อชน หัวลุบเข่าตัวเหมือนเต่าเลย สาธุเด้อ อย่าไห่บาปนินทาผี
ขอ อโหสิกรรมไห่กันและเด้อ ขอโทษหลาย มันสลดใจกับคําที่ได้ยิน

[ศรีสะท้าน]

@ สาธุการมารดาน้อม จอมใจผู้ประเสริฐ ก่อนแหล่ว
ผู้ข้าถือกำเหนิดได้เฮียนฮู้ จนเก่งการ
วจีจาความต้าน บ่อหาญขีนคำพากษ์ แม่แหลว
ตั้งหากคึดต่อเจ้า เจียนเถ่าแก่ชรา
กรุณาเพียรเลี้ยง นอนเฮียงนำแนบ นั้นแหลว
บ่อห่อนวางแจบได้ ใจเจ้าห่วงนำ
ข้าขอจำพระคุณเจ้า มารดาตนประเสริฐ ท่านนั้น
สุขบังเกิด ลูกขอมอบแม่เจ้า เฮียมเถ่าให่อยู่ดี แม่เอ้ยยย ฯฯฯ