@ การจารหนังสือใบลาน @

[ศรีสะท้าน]

@ เพื่อสนองตอบความประสงค์ของน้องๆ บางท่านที่ขอมา และเป็นการเผยแผ่มูลมัง มรดกอีสานเฮา เพื่อการศึกษา และประดับสติปัญญา ของผู้สนใจทั่วไป
ข่าน้อย ศรีสะท้าน จึ่งขออนุญาตต่อท่านเจ้าของบ้าน และผู้มีส่วนเกี่ยวข้องในบอร์ดนี้ เลยขอนำการจารหนังสือใบลาน มาลงในกระทู้นี้ ตามประสบการณ์ที่เคยได้ฮ่ำเฮียนมา
รูปแบบการจารหนังสือใบลานนี้ อาจสิแตกต่าง หรือคล้ายคลึงกัน แล้วแต่บุคคล ความถนัด หรือภูมิภาคแห่งสำนักนั้นๆ ฉะนั้นในกระทู้นี้ จึงบ่อแม่นวิธีหลัก
หรือวิธีการตายตัว เพียงเป็นอาจเป็นวิธี หรือแนวทางหนึ่งท่อนั้น จึงขอทำความเข้าใจกับท่านผู้เข้ามายี่ยมชม และพร้อมกันนี้กะขอท่านผู้ฮู้ท้วงติง ติชม เบิ่งแยง เอาเด้อข่าน้อย
พร้อมกันนี้กะขอน้อมรับคำท้วงติง ติชมทุกประการ.........ศรีสะท้าน (ทิดคำศรี) ฯฯฯ
http://www.upload.ps/280807/dab2b2c01a.jpg

อุปกรณ์หลักในการจารหนังสือ คือ ๑. ใบลานเปล่า ๒. หมอนจาร ๓. เหล็กจาร ๔. ผงเขม่าผสมชันห่อผ้าชุบน้ำมันยาง
http://www.upload.ps/280807/2a09bfced5.jpg

[ศรีสะท้าน]

http://www.upload.ps/280807/d812d3a2e5.jpg

อธิบายพอเป็นสังเขปดังนี้
๑. ใบลานเปล่า
โดยปกติใช้ใบลานอ่อนส่วนยอดที่บ่อทันกางใบ หรือกางใบแล้วอย่างหลายบ่อให้เกิน ๑ ปี ตัดทั้งก้านทั้งใบนำมาตากแดดผึ่งลมคาก้านให้แห้ งดี จึงมาแจกออกเป็นใบๆ
นำมาบีบแหนบใส่กันตามจำนวนที่ต้องการ จึงตัดเจียน หาไม้แบบตามกว้างยาวที่เฮาสิเอา มาประกบสองด้านของใบลานที่แหนบกันไว้ แล้วไสให้เท่ากันเสมอตามไม้แบบนั้น แล้วแต่
ว่าสิเอาหนังสือก้อม หรือหนังสือยาว ถ้าให้ดี คันเป็นหนังสือสำคัญใช้ลานหลาย ต้องการความคงทน ก็เอาไปต้มหรือนึ่งก่อนจึงนำมาใช้ ก่อนจารต้องตีเส้น เว้นย่อหน้า และเว้นท้าย
ห่างจากขอบลานประมาณ ๑ ? ๑.๕ นิ้ว เว้นฮูใส่สายสนอง(สายใส่เชือกร้อย) ช่วงกลาง ทั้งนี้เพื่อ กันขาด กันสึกกร่อน สิเอาจักบรรทัดแล้วแต่ความเหมาะสมของหนังสือ
หรือความกว้างของลาน ถ้า ๔บรรทัด ก็ให้เว้นฮูสายสนอง สองบรรทัดกลาง ส่วนบรรทัดบน และล่าง จารยาวไปเลย
๒. หมอนจาร
ใช้ใบลานเปล่า ประมาณ ๕ ? ๑๐ แผ่นตัดเจียนเท่ากันขนาดเท่ากับ ใบลานที่สิจารหรือใหญ่กว่าเล็กน้อย ลานที่สิเฮ็ดหมอนรองจารนั้น ความยาวตั้งแต่ ประมาณ ๑ คืบ
ขึ้นไป ตามเหมาะสมแก่งาน นำมาหยิบซ้อนกัน แล้วหยิบ(เย็บ)ผ้าห่อทับให้ดี เพื่อเวลาจารหนังสือ สิได้นุ่ม และยืดหยุ่นมือ ใช้ด้ายฝั่นเชือกมาพันรอบ หมอนจารพร้อมกับมัดให้ตึงพอสอดใบลานเข้าได้ประม าณ ๔ ? ๕ แล้วเย็บยึดด้ายเชือกนั้นไว้ตรงขอบหมอนสองด้าน แผ่นและทำสองข้างซ้ายขวา เพื่อไว้บังคับใบลาน เมื่อสอดใบลานเข้าไป เวลาจารสิบ่อได้ขยับไปมา
๓. เหล็กจาร
เฮ็ดจากไม้กลม ความใหญ่ประมาณนิ้วมือ ตามที่ถนัดจับ ปลายไม้ด้านที่สิใช้จาร ฝังเข็มลงตงกลางเนื้อไม้ให้ลึกประมาณข้อนิ้วมือ หนึ่ง แล้วตัดให้เสมอปลายไม้ นำมา
ปาดเจ้ย (ปากฉลาม) เป็นสี่ด้านแบบปิรามิดไปทางปลายเหล็กที่โผล่ นำไปฝนให้แหลมคมทั้ง ๔ด้าน ถ้าเอาเข็มขนาดน้อย ประมาณเข็มสอย เวลาจารกะสิได้ตัวหนังสือเส้นน้อยคมดี
ถ้าเข็มหรือเหล็กจารใหญ่ ตัวหนังสือกะสิแตก แต่หากชัดดำดี แต่เวลาจารต้องระวัง มันซอด(ทะลุ)ลงล่าง
๔. ผงเขม่าผสมชันห่อผ้าชุบน้ำมันยาง
ใช้ขี้นิลหม้อ(ดินหม้อ/ผงถ่าน)ตำผสมกับขี้ซี(ชัน) แห้ง ห่อผ้าขาวบาง ชุบน้ำมันยาง เพื่อใช้ถูใบลานที่จารแล้ว ให้เกิดสีดำของตัวหนังสือขึ้นมา
๕. น้ำมันยาง หรือบ่อมีกะใช้น้ำมันก๊าด เคี่ยวใส่ยางกุง ยางสะแบงจักหน่อย กะได้ สำหรับชุบห่อผงเขม่า
๖. น้ำมันงา หรือน้ำมันหมากพร้าว สำหรับทาใบลานให้น้ำมันยางชุบเขม่าแล่นซึมดี
๗. ทรายละเอียด

[ศรีสะท้าน]

วิธีการจาร
ใช้มือข้างที่ถนัดจับด้ามเหล็กจาร เหมือนกับที่เราจับปากกา ดินสอ มืออีกข้างจับใบลานที่สอดไว้กับหมอนรองจาร ในลักษณะหงายมือ ให้นิ้วหัวแม่มืออยู่ด้านบน มือที่จับด้ามเหล็กจารส่วนปลายเหล็ก
จ่อลงบริเวณที่จารโดยให้ด้ามเหล็กจารพิงกับข้อนิ้วหั วแม่มือ มือที่จับเหล็กจาร ใช้นิ้วหัวแม่มือที่จับใบลานเป็นจุดหมุน จับด้ามเหล็กจารตวัดในลักษณะเล่นข้อตวัดเหล็กจา ร เพื่อให้เหล็กจาร
ขูดลงไปในเนื้อใบลาน เป็นตัวหนังสือขึ้นมา พอสังเกตเห็นได้ แต่ระวังอย่าให้ทะลุอีกด้านหนึ่ง จารไป ขยับมือ และขยับลานตามหมอน ไปเรื่อยๆจนหมดหน้าลาน จึงพลิกอีกด้านหนึ่งขึ้นมาจารต่อ

http://www.upload.ps/280807/8e51a15d9a.jpg http://www.upload.ps/280807/f57d13e70d.jpg

[ศรีสะท้าน]

ท่านั่งในการจารหนังสือ
กรณีที่นั่งบนพื้นปกติ นิยมนั่งพับเพียบแต่ยกเข่าสูงข้างหนึ่ง หรือนั่งขัดขาให้ชิดเพื่อยกเข่าขึ้น แต่ถ้ามีหมอนพิง(หมอนท้าว) ก็พิงหมอน นั่งตั้งเข่าข้างใดข้างหนึ่งขึ้นมารองรับ ใช้มือที่จับหมอนจารและใบลาน วางหงายบนเข่าที่ยกขึ้น โดยใช้เข่าข้างที่ยกขึ้นเป็นส่วนรองรับน้ำหนัก กรณีนั่งบนม้านั่ง เก้าอี้ เตี้ยๆ พอเข่าพ้น ก็สามารถวางหมอนจารบนเข่าได้เลย สุดแท้แต่สิมักท่าได๋ถนัดท่าใด เพราะสามารถเปลี่ยนอิริยาบถได้ กรณีที่ต้องจารหนังสือเป็นหลายผูก ( ๒๔ ลาน เป็น ๑ ผูก)

http://www.upload.ps/280807/597e432df9.jpg http://www.upload.ps/280807/83f137c189.jpg

[สาวบ้านนา]

อ้ายศรีเก่งเนาะ นางขอชมแนะ วาจังใดจําได้เด้อ ปิ่นปักผมนางเฮีดเสร็จละเบาะไปไทยสิแล่นไปเอา
อิอิ

[ศรีสะท้าน]

อ้ายศรีเก่งเนาะ นางขอชมแนะ วาจังใดจําได้เด้อ ปิ่นปักผมนางเฮีดเสร็จละเบาะไปไทยสิแล่นไปเอา
อิอิ
บ่อเก่งดอกนาง เพียงแต่เคยฮู้เคยเฮียนมาซั้นดอก เลยเอามาเผยแพร่ อนุรักษ์ไว้
...บ่อลืมดอก ที่สั่ง คันจำได้อยู่อ่ะ อิ อิ อิ...

[ศรีสะท้าน]

คันเมื่อจารเสร็จแล้ว ตัวหนังสือก็ยังบ่อทันเบิ่งเห็นได้ชัดแจ้ง เห็นเพียงเป็นฮอยขูดขีดของเหล็กจาร พอเป็นลางๆ (ดั่งฮูป)
http://www.upload.ps/280807/8029de8fc8.jpg

ต่อจากนั้น จึ่งเอาผ้าที่อเขม่าดำดินหม้อผมชัน(ขี้ซี)ชุบน้ำมันย างมาถูเพื่อให้สีดำของเขม่าดินหม้อซึมลงในฮอยตัวหนัง สือที่จารไว้ ก่อนสิถู ควรสิทาน้ำมันงาหรือน้ำมันหมากพร้าวบนใบลานที่จารแล้ วก่อน เพื่อการดูดซึมเขม่าดินหม้อ
http://www.upload.ps/280807/22ffd8c152.jpg

เมื่อเสร็จแล้ว ก็ใช้น้ำมันงา น้ำมันพร้าวถู หรือคั่วทรายพอฮ้อนถูคราบในกรณีน้ำมันยางที่เปรอะเปื ้อนใบลานหลาย แล้วก็จะปรากฎตัวหนังสือขึ้นอย่างแจ้งชัด
http://www.upload.ps/280807/448d469ab3.jpg

[ไก่น้อย]

เยี่ยมๆ ท่านหมอธรรมประจำบ้าน เป็นกะทู้ ที่ทรงคุณค่าอย่างยิ่ง ..... เดียวสิตบรางวัลให้ อย่างหนักเด้อ

[ศรีสะท้าน]

ตบมาโลดนาง แต่อย่าตบแฮงหลายเด้อแข่วแฮ่งบ่อมี เดี๋ยวมันสิขูออกเหมิด อิ อิ อิ

[พอกะเทิน]

สุดยอดเลยครัย เพิ่งรู้วิธีการเขียน บ่อคิดว่ามันสิยากปานนี้ แต่ผมอยากเฮ็ดเป็นเด้ สอนบ่อครับ สอนภาษาอันนั้นพร้อม (จักภาษาหยังดอก ย่านเอิ้นผิด)

[บ่าวโจ่โล่]

ขอสมมาคาระวะนำแน่เด้อ ท่านหมอธรรมประจำภาคอิสานเอ๊ย ผมกะบ่เคยได้จาร นำเผิ่นจักเทื่อแต่ว่าหลวงปู่กะเฮ็ดให้เบิ่งยุด อก ยกข้อยอครูแล้วกะบ่ได้จาร นำเผิ่นจักเทื่อ
เผิ่นให้หัดอ่าน หัดเขียนยุตุกี้กะดาย ไคแต่เอาไปเทสน์ หากินนำบุญผเวส ได้กะพอแฮงหล่ะผมกะดาย
ห่างหน้า ห่างตาไปดนหลายโตหนังสือ กะสิจำบ่ได้หล่ะ ขอคาราวะนำแน่เด้อ อาจารย์ใหญ่เอ๊ย

[บ่าวคนเดิม]

ผู้ข้าฯ กะขอคารวะ อ.ศรี ทิดคำศรี ไหย่ศรี พ่อลุงศรี และหมอธรรมประจำบ้าน นำเด้อ

จังใด่กะฝากเหนือฝากโต เป็นลูกศิษย์นำแหน่ ถ้าบ่รับซิขอนั่งคุกเข่าอยู่นี้ละ แม่นบ่ท่านโจ่

[ศรีสะท้าน]

ผู้ข้าฯ กะขอคารวะ อ.ศรี ทิดคำศรี ไหย่ศรี พ่อลุงศรี และหมอธรรมประจำบ้าน นำเด้อ
จังใด่กะฝากเหนือฝากโต เป็นลูกศิษย์นำแหน่ ถ้าบ่รับซิขอนั่งคุกเข่าอยู่นี้ละ แม่นบ่ท่านโจ่ ฮ่วยยย มาเอิ้นกันหลายตำแหน่งแท้บู๊หล่ะอาว อิ อิ อิ เอ้า ลุกขึ้นซะอย่านั่งดนเถาะ มดแดงน้อยสิเข่าขาส่ง รับกะรับ อิ อิ อิ

[สาวบ้านนา]

วาไดน้อ ปิ่นปักผมนาง งามๆเด้อ เริ่มเฮีดโล้ดใกล้สิได้บินแล่ว


ปล ห้ามป้อยเด้อ แค่มาเตือนซือๆดอกว่าอย่าลืม อิอิ

[ติ๋ม เปอร์โย]

สุดยอดอิหลีอ้ายทิด ติ๋มบ่เคยฮู้เลยว่าเผิ่นจารกันแบบนี่ สู่มื้อนี่หาเบิ่งยากอิหลี เมื้อยามบ้านกะบ่เคยเห็นเลยแบบนี่ เป็นบุญตาอิหลี ขอบคุณหลายๆอ้าย
เอ่อ...อิอิ ยากแต่นำใบลานหลายยุ้มเอาโสร่งแหน่หละพี่ อิอิ

[ศรีสะท้าน]

สุดยอดอิหลีอ้ายทิด ติ๋มบ่เคยฮู้เลยว่าเผิ่นจารกันแบบนี่ สู่มื้อนี่หาเบิ่งยากอิหลี เมื้อยามบ้านกะบ่เคยเห็นเลยแบบนี่ เป็นบุญตาอิหลี ขอบคุณหลายๆอ้าย
เอ่อ...อิอิ ยากแต่นำใบลานหลายยุ้มเอาโสร่งแหน่หละพี่ อิอิ
โอ๊ยยยย เนาะ เธอกะดาย เห็นหยังกะเฉยๆ ไว้แหน่ตี้หล่ะ อย่าไปหาเว้าสู่คนฟัง อายยย อิ อิ อิ

[ศรีสะท้าน]

http://www.upload.ps/280807/b5e35d753e.jpg
นี้ ตัวอย่างเล็กๆน้อยๆ สำหรับบ้านมหา ตัวอย่างใหญ่ เดี๋ยวนำมาลง จารภาษาอังกฤษ ภาษาไทย มันหล่ะจารยาก พี่น้องเอ้ย ม้วน(ตวัด)เหล็กจารยาก เลยได้ส่ำนี้

[มั่วหน่าฮ่าน]

ฮ่วย...ว่าแมนเฮ็ดง่ายๆบ่แมนตั๊วนี่...ฮืม...ภูมิปัญ ญาของคนเก่าคนแก่เน๊าะ

[ศรีสะท้าน]

สุดยอดเลยครัย เพิ่งรู้วิธีการเขียน บ่อคิดว่ามันสิยากปานนี้ แต่ผมอยากเฮ็ดเป็นเด้ สอนบ่อครับ สอนภาษาอันนั้นพร้อม (จักภาษาหยังดอก ย่านเอิ้นผิด)
เดี๋ยวสิเปิดสอนแบบออนไลน์ดอก อิ อิ อิ ให้พร้อมก่อน ที่จารลงกะมีหลายภาษาตั้วครับ แต่หลักๆที่นำมาลง เป็นอักษรลาว (ตัวหนังสือธรรม และต้วหนังสือไทน้อย)และเป็นตัวหนังสือที่อีสานเฮาเค ยใช้กันมาแต่ก่อนสิมีพระราชบัญญัติตั้งโรงเรียนประชา บาลขึ้นมา ประมาณนี้หล่ะ
.................................................. .................................................. ....

เมื่อจารเสร็จครบถ้วนเนื้อหาแล้ว ก็นำมาฮ้อยเซือก ใส่สายสนอง (เซือกที่ฮ้อยฮูใบลาน เอิ้นว่า สายสนอง = สายสะหนอง ) ก็เป็นอันเสร็จ เมื่อเปิดอ่านก็พลิกไปทีละแผ่นเรื่อยๆ เมื่อสิเก็บเมี้ยนก็ฮูดเซือกให้ตึง ปลายเซือกที่เหลือก็พันรอบหนังสือไว้ให้แจบแล้ว เก็บ
http://www.upload.ps/280807/57d6cd3e57.jpg

นี้เป็นบทสวดสรรเสริญคุณพระรัตนตรัย อิติปิโส ฯ จารด้วยอักษรธรรม เป็นภาษาบาลี คะรับผม

[ศรีสะท้าน]

http://www.upload.ps/280807/df2a519e76.jpg

นี้เป็นการจารด้วยอักษรธรรม ซึ่งเป็นตัวหนังสือลาว และอีสานสมัยก่อน อักษรธรรมปกติใซ้จาร ภาษาบาลี เป็นหนังสือคัมภีร์ต่าง เช่น สูตร(สวด)มนต์น้อย มนต์ใหญ่ ไตรปิฎก ตำนาน หรือวรรณคดีทางศาสนา เป็นต้น บางทีกะใซ้จารเป็นภาษาลาว/อีสาน อย่างตำรายา หมอมอ(หมอดู) ก็มี

[ศรีสะท้าน]

http://www.upload.ps/280807/f09f8f0fc6.jpg

ตัวอย่างนี้ เป็นการจารด้วยอักษรไทน้อย ซึ่งเป็นตัวหนังสือลาว และอีสานสมัยก่อน ปกติใช้จารภาษาลาว เป็นคำกลอน เป็นผญา หริอนิทาน เป็นต้น บ่อนิยมจารภาษาบาลี เนื่องจากอักษรมีบ่อครบตามบาลี อักขระวิธีบ่อถืกต้อง (ในภาพ เป็นกลอนผญา)

[บ่าวพล]

อืมมมมมมมม บ่เถ่าเฮ็ดบ่ได้เด้นิ ขอ คา รา วะ อิอิ

[ศรีสะท้าน]

อืมมมมมมมม บ่เถ่าเฮ็ดบ่ได้เด้นิ ขอ คา รา วะ อิอิ

ฮ่วยยย มาสิหาแต่เถ่ายาก ฮ่ากินซี้นคนเอ๊ยย หยังเขากะเฮ็ดกะหัดแต่น้อยเหมิดนั้นหล่ะ แนวได๋กะดาย ยกเว้นแนวเดียว มาหัดเอาตอนใหญ่ อิ อิ อิ อิ

[ฟากฟ้า]

:cool::cool::cool:นับถือๆจ้า ความสามารถสูงจริงๆ

[ศรีสะท้าน]

http://www.upload.ps/280807/fa8e2228ab.jpg

...ตัวอย่างนี้ เป็นการจารด้วยอักษรขอม นิยมจารเป็นคำภีร์ทางศาสนา และภาษาไทย แถวพื้นที่ภาคกลาง บ้านสาวไก่ บ้านท่านมหา หรือทางภาคใต้ บ้านท่านฟ้าสาง ส่วนภาคอีสานกะมีแถวอีสานใต้ อุบล ศรีสะเกษ บุรีรัมย์ และสุรินทร์ ไปซั้นหล่ะ ขะน้อยขอนุญาตเด้อ ภาษาขอม(เขมร) จารได้บ่องามปานได๋... อิ อิ อิ แบบว่าบ่อคุ้นเคยคือภาษาลาว เพียงนำมาลงเพื่อเป็นตัวอย่างท่อนั้น........

[เซียงสีผีเป้า]

โอ๊ย กะบาทเอ้ย ซัวสิเข้าบอร์ดได้

อันวา หนังสือธรรม โตธรรม โตไทยน้อย กะบาทกะเฮียนมาเหมิดซุอัน หลวงพ่อใหญ่สอนมา เทิงอ่าน เทิงจาร พอไปนำคะเจ้าได้อยู่
อยู่เฮียนมีหลายก้อมอยู่ครับ มีสูดขวนก้อมนึงเป็นตัวธรรม ตำรายาก้อมหนึ่งเป็นตัวไทยน้อย แต่งเสียเคราะห์สองก้อมเป็นโตธรรม นิทานเรื่อง ท้าวคำสอนผ่าขาด ผูกนึงเป็นตัวไทยน้อย หนังสือสมมาก้อมหนึ่งเป็นตัวธรรม หนังสือ ปัญญาบารมี ผูกนึงเป็นโตธรรม หนังสือ พรมเขินผูกนึงเป็นโตธรรม
ใหญ่จารย์คำศรีครับ อั่นจารดู๋ๆนี่ ใหญ่ศรีฮู้จัก หน้าหยาบ หน้าผ่อย บ่ครับ
บ้านผมเวลาจารมีสองวิธีครับ
วิธีนึง การจารหนังสือที่จำได้ติดปาก เพินสิจารไปเลยคือพ่อใหญ๋คำศรีเพินเฮ็ดในรูปนั่ นล่ะ
วิธีนึง การจารหนังสือที่จำบ่ได้ เป็นการลอกหนังสือจากเล่นเก่าวาซั่นเถาะ เพิ่น เอิ้น ก่ายหนังสือ เพิ่นสิมีไม้หนีบคือไม้ปิ้งไก่ โดยเอาลานใหม่ไว้ข้างล่างวางบนหมอนจาร ส่วนวาหนังสือเก่าเพิ่นเสียบไว้ในไม้ปิ้งไก่ แล่วกะค่อยๆลอกหนังสือจนครบทุกลาน โอ๊ยเนาะเว่ามากะสิบ่อเห็นภาพ ซอยแหน่เด้อใหญาคำศรี
ผิดถืกจั่งได๋กะเบิ่งแยงลูกหลานผู้เกิดใหม่ใหญ่ลุนแห น่เด้อครับ

ฮอ หาง ฮี สระ อี อันวา
สอ สองห้อง เป็นดอ ถ่องหนึ่ง
ทอขี่ฮวก
น นี น นา
อ อุ อ เอ้

แม่นบ่พ่อใหญ่จารย์ศรี

เซียงสีผีเป้า ( ปล เฮ็ดจั่งได๋สิแก้ซื่อให้เป้นซื่อเก่าได้ครับ )

[เซียงสีผีเป้า]

อั่นโตขอมสุดท้ายผมลองเซบลงเครื่องแล้วลองอ่านเบิ่งร ู้สึกสิเป็น
บทไหว้พระ ตั้งนะโม
"นะโมตัสสะภควโต อาระหะโตสัมมาสมัพุทธัสสะ ฤ ฤา อิติปิโสภควาอะระหังสัมมาสัมพุทโธวิชชาจารณสัมปันโนส ุขะ จบบรรทัดแรก
โตโลกะวิฑูอนุตตะโรปุริสะธัมมะสาระถิสัตถาเทวะมะนุสส านังพุทโธภะคะวาติ
สวากขาโตภะคะวะตาธัมโมสันทิตถิโกอะการิโกอุปปันนะยิโ กปัจจัตตังเวทิตับโพวิญญููหิติ ฤา สุปะฏิปันโนภะคะวะโตสาวะกะสังโฆอุชุปฏิป จบหน้า

ถืกบ่ถืกกะติกะบาทแหน่เด้อใหญ่จารย์เอ้ย
กะบาทมาขอคารวะ คารวา ดอก
บ่แมนแทกฮอยพอ บ่แมนหย่อฮอยครูเด้อกะบาทเอ้ย

[ศรีสะท้าน]

@ แม่นอาวแม่นถืกความเจ้า หน้าหยาบของลานนิยมจารเป็นหน้าแรกของหนังสือ และใบต่อไปกะนิยมเอาหน้าหยาบขึ้นก่อน เวลาจารมันสิหยาบผ่อยต่างกัน (หน้าหยาบคือหน้าที่มีเสี่ยนเส้นใลหลาย ส่วนหน้าผ่อยสินุ่ม ) แต่ส่วนตัวข้อยมักหน้าหยาบตั้ว(บ่อแม่นหน้ามึนเ ด้อ) อิ อิ อิ เพราะว่าจารมันดี เสียงดังแคกๆๆ พู้นหน่ะ การจารกะคือเจ้าว่านั้นหล่ะ คือจารแบบแต่งกลอนไปเรื่อย หรือที่เฮาจื่อเรื่องราว บทนั้นๆได้ และแบบคัดลอกจากของเก่าเพื่อแทนของใหม่หรือเพิ่มจำนว นหนังสือ หรือบ่อกะรับจ้างจารกะมี แต่กี้พ่อใหญ่ทวดข้อยเลากะรับจารคือกัน ทั้งจารให้วัด ทั้งคนมาจ้างกะมี
@ สำหรับตัวอักษรที่เจ้าว่ามากะแม่น ฮอ หางฮีใส่กี(สระอี) ให้อ่านว่า...อันว่า ในกรณีที่เขียนเป็นภาษาบาลีและเขียนขึ้นต้นวลี หรือประโยค....ส.สองห้องเป็นด.ห้องหนึ่ง ห้องตำอิดดอตั้งไว้สอนั้นตื่มมา หลักภาษาวางตั้ง สังโยช์ถ้วนถี่ คำบาลีบอกไว้ไขแจ้งซูประการ... ส. ตัวแรกคือสะกดซึ่งเป็นแม่กด เลยปรียบเทียบว่าเป็น ด. ส่วน ส. ตัวที่สองเป็นตัวตามที่จะต้องออกเสียง ส.(บาลีอ่าน สะ)เช่น อสฺส (บาลีไทย)อ่านว่า อัด-สะ ดังนี้แล ฯฯฯ
@ เพิ่นเอิ้นตัวหนังสือบางตัวตามรูปร่างของอักขระ เพื่อแยกแยะ ให้เห็นความแตกต่าง อันนี้กะแม่นคะรับ...ท.เพิ่นว่า ท.ขี้ฮวก ย้อนโตมันมนวนวาด เพิ่นสลาดแต่งไว้ให้คนฮู้ฮ่อมนำ ธ.หมากตาลอีกซ้ำโตหนึ่งคือกัน มีฮูปพรรณสัณฐานดั่งหมากตาลมวลไม้ น.กะมี น.นะ(นี)ให่ น.นาหัวผ่า คำว่านาบ่อใส่กา(สระอา)อีกด้วย สวยล้ำบัดหล่ำแยง ขอแสดง ย.ย้าน กับ ย.ญิง ให้หลิงหล่ำ หากถืกคำเจ้าเว้าเซียงเป้าได้ว่ามา นั้นแหลวว ฯฯฯ ขอขอบพระคุณหลายเด้อ เซียงสี(เป้า) ที่มาซ่อยให้ข้อมูลความฮู้แก่อนุชนรุ่นหลัง และผู้สนใจทั่วไป ครับ (ด้วยความจริงใจ)

http://www.upload.ps/280807/4163aba80c.jpg

[ศรีสะท้าน]

อั่นโตขอมสุดท้ายผมลองเซบลงเครื่องแล้วลองอ่านเบิ่งร ู้สึกสิเป็น
บทไหว้พระ ตั้งนะโม
"นะโมตัสสะภควโต อาระหะโตสัมมาสมัพุทธัสสะ ฤ ฤา อิติปิโสภควาอะระหังสัมมาสัมพุทโธวิชชาจารณสัมปันโนส ุขะ จบบรรทัดแรก
โตโลกะวิฑูอนุตตะโรปุริสะธัมมะสาระถิสัตถาเทวะมะนุสส านังพุทโธภะคะวาติ
สวากขาโตภะคะวะตาธัมโมสันทิตถิโกอะการิโกอุปปันนะยิโ กปัจจัตตังเวทิตับโพวิญญููหิติ ฤา สุปะฏิปันโนภะคะวะโตสาวะกะสังโฆอุชุปฏิป จบหน้า

ถืกบ่ถืกกะติกะบาทแหน่เด้อใหญ่จารย์เอ้ย
กะบาทมาขอคารวะ คารวา ดอก
บ่แมนแทกฮอยพอ บ่แมนหย่อฮอยครูเด้อกะบาทเอ้ย

....ครับผม เป็นนะโม และต่อด้วยบทสรรเสริญคุณพระพุทธคุณ อิติปิโสฯ แต่ที่เจ้าว่า ฤ ฤา หน่ะบ่อแม่นเด้อ เป็นเครื่องหมายคั่นบท คั่นข้ออความแต่ละส่วนซื่อๆดอก เขียนคล้ายกับไปยาลน้อยแล้วมีขีดสลับแล้วแต่ผู้สิจาร สิเขียนดอกครับ...

[เซียงสีผีเป้า]

โอ๋แมนยุครับ ทีแรกวาสิบ่เขียน ฤ ฤา ลงไปดอก แต่วาแป้นพิมพ์บ่มีเครื่องหมายที่ลักษณะคือกันกับที่ เฮาจารกะจักสิเอาหยังใส่ผมกะเลยเอาใส่ครับ
มาคึดเบิ่งอีกเทียนึง กะบ่ควรสิใส่เพราะว่าคนที่บ่ฮู้มาอ่านเพิ่นสิเข้าใจผ ิดวาตัวคั่นข้อความกลายเป็นตัว ฤ ฤา ขออภัย เด้อกะบาทเอ้ย

อั่นใหญาจารย์คำศรีครับ ลองเขียน ตัว ผ ฝ อย ย ให้ผมเบิ่งแหน่ครับ เพราะวา บางคนเพิ่นเขียนตัว ฝ กับตัว อย คือกันคัก
ผมกะเลยงงๆอยูุ่่ในบางเทีย
แล้วกะฟร้อนท์โตธรรมมีอยุ่ใสแหน่ครับผมสิโหลดมาใช้บ้ าง เคยเอามาจากมหาวิทยาลัยอุบล ตอนนี้ล้างเครื่องคอมใหม่หายไปแล้ว

แล้วกะผมสงสัยอีกอย่างคือ น้ำมันยาง ที่วานี่มันแมนน้ำมันหยังครับ อ่านออกเสียงวา น้ำมันยางตามเสียงภาคกลาง หรือ อ่านวาน้ำมันยางเสียงนาสิก ตามภาษาอิสานครับ เพราะว่าเวลาผมจาร ผมใช้แต่น้ำมันงากับเขม่าควันตะเกียง เพราะวาการออกเสียงต่างกันแต่เขียนคือกันกะเลยก่อให้ เกิดความเข้าใจผิดกันอยู่บ่อยๆ เช่นกรณีของคำวา ยา ภาษาอิสานออกเสียงได้สองแบบคือ ยา และยา(เสียงนาสิก) ยาง เสียงธรรมดา และ ยางเสียงนาสิก
เพราะผมเคยเห็นเพิ่นเถียงกันวาน้ำมันยางนี่หมายถึงน้ ำมันจากต้นยางพารา หรือหมายถึงน้ำมันจากต้นยางนา(ต้นยางบ้านเฮา) ลองคึดเบิ่งกะบ่น่าสิแมนจากยางพาราเพราะวามันสิสีขาว เอาไว้โดนมันจะจับตัวเป้นก้อนบ่น่าสิใสๆแบบที่เฮาใช้ กัน
แต่พอคิดถึงน้ำมันจากต้นยางนา(ต้นยางบ้านเฮา) เพิ่มมีวิธีเก็บจั่งใด๋คือใส่แท่ เพราะวาเวลาไปเจาะขี่ยาง ลนไฟแล่วตอนเช้าไปเก็บเอามาเฮ็ดกะบองมันกะบ่ใสบ่แหลว ปานนี้เก็บไว้โดนกะเป็นก้อนแข็งคือเอามาทาคุขี้ ยาง
จั่งใด๋กะซอยไขข้อข่องใจกะบาทแหน่เด้อครับใหญ่จารย์ค ำศรี เพราะวาอยู่บ้านผมใช้แต่น้ำมันงาซือๆมันกะได้แล ้ว

ขอบคุณหลายๆครับ

เป็นบุญน้อครับได้มาพ่อพู้เพินฮุ้ สิขอคำแนะนำเรื่อยๆครับ

เซียงสีผีเป้า

[ศรีสะท้าน]

@ ตัว ฝ.นี้สันนิษฐานว่ายืมมาจากตัวไทน้อยเพื่อเวลาเขียนตั วธรรมเป็นภาษาลาว เพราะตัวธรรมปกติมีอักขระอยู่เพียง ๓๓ ตัว สระ ๘ ตัว ดังนี้ ฯฯฯกะ ขะ คะ ฆะ งะ
จะ ฉะ ชะ ฌะ ญะ
ฏะ ฐะ ฑะ ฒะ ณะ
ตะ ถะ ทะ ธะ นะ
ปะ ผะ พะ ภะ มะ
ยะ ระ ละ วะ สะ หะ ฬะ อํ

อะ อา อิ อี อุ อู เอ โอ

ฝ.ฝอย ถ้าเขียนตามแบบไทน้อย ส่วนมากนิยมเขียนแบบนี้ ได้ทั้งสองแบบ
http://www.upload.ps/280807/208b20ddfd.jpg http://www.upload.ps/280807/f43a1246e6.jpg
ย.อยู่ กะสินิยมเขียนแบบนี้ ได้ทั้งสามแบบนั้นหล่ะ เป็นการแยกแยะลักษณะให้เบิ่งว่าต่างกันจังใด๋
http://www.upload.ps/280807/e06d69f1b1.jpg http://www.upload.ps/280807/55ecd45ee1.jpg http://www.upload.ps/280807/e55b4d945d.jpg

ถ้าเขียนตามแบบตัวธรรมกะนิยมเขียนแบบตัว ผ. แต่การเขียนคือตัว ย.อยู่ ย.ยา เข้าใจว่าเพื่อความง่ายเพราะการหนังสือไทน้อยหนังสือ ธรรม บ่อมีวรรณยุกต์ใช้ต้องเบิ่งประโยค/วลีแวดล้อมประกอบกัน เถิงว่าสิเขียนคือ ย.อยู่ ย.ยา ผู้อ่านกะคงสิวินิจฉัยได้ ประมาณนี้ เพิ่นเลยบ่อให้ความสำคัญกับตัวคล้ายตัวคือ หรือแบบว่ามักง่ายและเข้าใจผิดต่อๆมา หรือเป็นที่เข้าใจกันแล้วในผู้อ่านผู้เรียน ผู้ใช้ ก็เป็นได้ คือกับเฮาเขียนภาษาไทยแบบหวัดนั้นหล่ะ เช่น เขียน พ.สระอา ติดกัน คือกับเขียน ท.สระอาติดกัน ผู้บ่อฮู้กะเลยเข้าใจว่าตัวเดียวกัน
ส่วนที่ถามว่า น้ำมันยางนั้น หมายถึง ยาง (เสียงนาสิก) ยาง จำพวกไม้สะแบง ไม้ซาด นี้หล่ะ บ่อแม่น ยางพารา ที่นิยมเอาน้ำมันยางเหตุผลหนึ่งคือมันทนทานดีกว่าน้ำ มันอื่น

[เซียงสีผีเป้า]

ขอบคุณหลายๆครับ แบบนี่ล่ะเนาะเพิ่นจั่งว่า "หนังสือ" "หนังหา" เพราะว่าบางตัวเขียนคือกันคัก ต้องอ่านข้อความแวดล้อม(บริบท) จั่งสิบอกได้ว่าเป็นตัวหยัง คือเพิ่นว่าฟ้องหนังสือแมนบ่ครับ

เรื่องน้ำมันยาง เพิ่นเอามาเฮ็ดจั่งได๋ครับ มันคือเก็บไว่ได้โดน โดยที่มันบ่แข่น บ่แข็ง เพราะว่าเวลาไปเอามาเฮ็ดกะบอง หรือเฮ็ดคุขี่ยาง มันโลดแห่งไว บอกวิธีเฮ็ดแหน่ครับ แล่วกะที่ว่าน้ำมันยางมันทนกั่ว นี่มันทนจั่งได๋ครับ

ขอบคุณครับ
เซียงสีผีเป้า

[หนุ่ม]

สสวยงานมากพี่น้อง วัฒนธรรมอิสานบ้านเฮา ซุ้ดหยอดๆๆๆ

[ศรีสะท้าน]

ขอบคุณหลายๆครับ แบบนี่ล่ะเนาะเพิ่นจั่งว่า "หนังสือ" "หนังหา" เพราะว่าบางตัวเขียนคือกันคัก ต้องอ่านข้อความแวดล้อม(บริบท) จั่งสิบอกได้ว่าเป็นตัวหยัง คือเพิ่นว่าฟ้องหนังสือแมนบ่ครับ

เรื่องน้ำมันยาง เพิ่นเอามาเฮ็ดจั่งได๋ครับ มันคือเก็บไว่ได้โดน โดยที่มันบ่แข่น บ่แข็ง เพราะว่าเวลาไปเอามาเฮ็ดกะบอง หรือเฮ็ดคุขี่ยาง มันโลดแห่งไว บอกวิธีเฮ็ดแหน่ครับ แล่วกะที่ว่าน้ำมันยางมันทนกั่ว นี่มันทนจั่งได๋ครับ

ขอบคุณครับ
เซียงสีผีเป้า การเก็บน้ำมันยางบ่อให้แข่น แข็ง เมื่อได้มาแล้วเพิ่นสิเอาใส่โบกหรือบั้งไม้ไผ่แล้วเท น้ำใส่ทางเทิงเพื่อกันอากาศเข้าไปซึ่งสิเป็นผลทำให้น ้ำมันแข็งตัว ยางรัก(น้ำเกลี้ยง)กะใช้วิธีเดียวกัน เวลาสิใช้กะเอาผ้ามาชุบดูด หรือค่อยๆรินเอาน้ำที่อยู่ส่วนบนออก ที่ว่าน้ำมันยางทนกว่าก็คือว่ามีความเหนียวหนืดกว่าน ้ำมันอย่างอื่นซึ่งเมื่อเอาเขม่าผงถ่านตำใส่ขี้ซีมาจ ุ่มเพื่อถูใบลานแล้ว น้ำมันยางสิรวมตัวกับขี้ซีและผงเขม่า ซึมลงในฮอยจารบนใบลานเมื่อดนไปกะสิแข็งติดคงอยู่ได้ด ีกว่าน้ำมันงา น้ำมันก๊าดซึ่งแข่นแข็งบ่อเป็น เมื่อมาถืกเปรอะเปื้อนหรือล้างด้วยน้ำมันแบบเดียวกัน มักสิเฮ็ดให้สีจืดจางลงได้ แต่ถ้าถามว่าใช้แทนกันได้บ่อ ตอบว่าได้อยู่ครับถ้าบ่อมีน้ำมันยางอิหลี

[nuzing]

http://photo.goofile.com/photo/img/d2edde7fc8ed41fc87d81007663aea72/83f137c189.jpg
[ป๊าดดๆอาวคือรูปหล่อเติบยุเนาะ ผิวกะขาวจุ่นผุ่นเป็นตาบายดากยุดอก เอ้าๆ อิอิ แฮ้งแต่ท่านั่งเป็นตาขลังขนาด ตอนแรกเห็นกระทู้หว่าใบลานๆ บ่กล้าเข่ามาเบิ่งแนวคนย่านวัดเนาะ
ฮู่แนวนี่กะเข่ามาเบิ่งดนแล้วว่าแต่ เฮ็ดให้น้องนางบ้านนาแล้วละบ่ ยายสิมาต่อคิวเด้อยายอยากได้"ยันต์กันภัย "ไว้แขวนรถจักอัน เฮ็ดให้แหน่เสียค่าครูถ่อได๋กะบอก ยายสิบูชาเอาดอก( เอาแบบข้างล่างเด้อจ้า จารแล้วส่งพัสดุมาให้ยายด่วน ขอบคุณล่วงหน่า ค่าครูค่าคายยายสิส่งนำหลังจ้า เอาของกลางมาก่อน หึ๋ย )http://photo.goofile.com/photo/img/7a7a8a167ee079a3186dfc985dc49a55/57d6cd3e57.jpg

[ศรีสะท้าน]

เดี๋ยวสิจัดส่งไปให้ดอก หรือบ่อซั้นสิไปส่งถึงมือเด้อญาพี่ สิเอาแนวได๋ดีหล่ะ เอาแบบกิ๊กหุ่ม หรือเอาแบบ ค้าขาย เหอ ๆ ๆ ๆ หรือแบบมงคลธรรมดา ฮ่า ๆ ๆ

[dvmservice]

วัฒนธรรมอิสานบ้านเฮา ขอบคุณหลายๆครับ ทุกๆท่านที่ยังรักหวงแฮนของเก่า(ของดี):-*
ของเก่าอย่าซุละทิ๋มกันเด้อพี่น้อง