หมากต้องแล่ง

[ธวัช]

หมากต้องแล่งเป็นผลไม้ประจำภาคอีสาน
มันสิมักเกิดตามละเมาะ หรือป่า่ดงดิบ เวลาสุกลูกสิสีแดง[/SIZE];D;D;D

[ต้นข้าว]

ช่วงฤดูทำนา หรือหน้าฝน สมัยเป็นเด็ก เมื่อพาควายไปเลี้ยงแถวตีนโคก หรือชายป่าละเมาะ เด็กๆ มักจะเดินเสาะหาผลไม้ป่า มากิน หนึ่งในนั้นคือ หมากต้องแล่ง

หมากต้องแล่ง หรือบักต้องแล่ง เป็นไม้พุ่มเตี้ย ในหนึ่งพุ่มหรือหนึ่งกอ จะมีหลายๆ ลำต้นเกิดอยู่ด้วยกัน แต่ที่เป็นต้นเดี่ยวก็มีเช่นกัน


http://www.isan.clubs.chula.ac.th/para_norkhai/up_files/tonglaeng01.jpg



http://www.isan.clubs.chula.ac.th/para_norkhai/up_files/nomnoi.jpg


ลักษณะใบ บรรยายยาก จึงไม่ขอบรรยาย
หมากต้องแล่ง ภาษากลาง เรียกว่า นมน้อย

หมากต้องแล่ง ออกลูกเป็นพวง พวงหนึ่งจะมีหลายๆ ลูกประมาณ 4-30ลูก หมากต้องแล่งมีผลเล็ก ทรวดทรงกลม โตประมาณ5-6 ม.ม. ผลดิบสีเขียว ผลสุก สีแดง

ผลสุกรสชาติหวาน ซึ่งในหนึ่งลูกจะมีเนื้อให้กินหวานอร่อยจริงๆ นิดเดียว ที่เหลือ คือเมล็ด หนึ่งลูกจะมีหนึ่งเมล็ด โดยปกติ ไม่นิยมกินเมล็ด แต่บางคน ก็เคี้ยวกินทั้งเมล็ดก็มี

หมากต้องแล่ง แม้จะให้ความอร่อยได้ไม่จุใจ ให้ความอิ่มได้ไม่เต็มท้อง แต่นั่นคือ ผลไม้ป่าละเมาะ ที่ให้ความสุขเล็กๆ น้อยๆ แก่เด็กๆ

ข้อควรระวัง : ตามพุ่มต้นต้องแล่ง อาจมีรังแตน เช่น แตนขี้หมา และแตนราม เป็นต้น ดังนั้น การเปิดหาหมากต้องแล่ง ควรใช้ลำไม้ยาวๆ หรือไม่ตีควาย ช่วยเปิดหา มิเช่นนั้น ท่านอาจถูกแตนตอดได้ (แตนตอด = แตนต่อย)



*********

ข้อมูลด้านพฤกษศาสตร์เกี่ยวกับต้องแล่ง

ชื่อพื้นบ้านอีสาน : ต้องแล่ง
ชื่อทั่วไป : นมน้อย
ชื่อวิทยาศาสตร์ : Polyalthia evecta (Pierre) Finet &Gagnep.
วงศ์ : Annonaceae
ประเภท : ไม้พุ่ม
ลักษณะวิสัย :

นมน้อยเป็นไม้พุ่มขนาดเล็ก มีความสูงประมาณ 0.5-1 เมตร ใบเดี่ยวเรียงสลับรูปขอบขนานหรือรูปวงรี กว้าง 2-4 ซม. ยาว 6-12 ซม. ดอกเดี่ยว ออกที่ซอกใบ กลีบดอกสีเหลือง ผลเป็นผลกลุ่ม ผลย่อยรูปทรงกลม เมื่อสุกมีสีน้ำตาลแดง เกิดตามที่รกร้างทั่วไป และตามป่าเต็งรัง

ประโยชน์ ราก ต้มน้ำดื่มแก้กล้ามเนื้อท้องเกร็ง บำรุงน้ำนม





http://www.isan.clubs.chula.ac.th

[หนุ่มบ้านดอน]

มักคัก หวานแซบ

ยามเข้าป่าไปเลี้ยง งัว เฮ็ดแต่งัวเสีย
ย่อนว่าคากินแต่หมากต่องแล่ง::)

[nu_meaw]

โอ้ อันนี้เบาะเขาเอิ้นหมากต้องแล่ง อิอิ

[นิลมณีหยก]

อันนี้สุกแล้วหวานดีหากินยามไปเลี้ยงควายเก็บมาหลายย ัดใส่ปากเที่ยเดียวหวานแซบ

[บ่าวชัยภูมิ]

บ่เคยเห็นจักเทื่อ