ไปเที่ยวบ้านปะอาว จ.อุบล บ้านช่างเครื่องทองเหลืองของอิสาน

กลุ่มผลิตภัณฑ์ทองเหลืองบ้านปะอาว
กลุ่มทองเหลืองของบ้านปะอาวดั้งเดิมจะมีถึง 24 คนแต่ปัจจุ
บันนี้ลดจำนวนลงเหลือเพียง7-8คนเท่านั้นเนื่องจากต่างคน
ต้องไปประกอบอาชีพหลักจึงใม่ค่อยได้มีเวลาให้กับกลุ่มใน
ที่สุดจึงต้องแยกตัวออกไปสำผลิตภัณฑ์ที่กลุ่มในปัจจุบันจะ
มีหลายอย่างด้วยกันนอกจากนี้ทางกลุ่มยังรับทำสินค้าตามสั่ง
ซึ่งสามารถสั่งชนิดของสินค้าว่าจะรับทำแบบใด ขนาดไหน
ลวดลายที่ต้องการ ในกระบวนการทำนี้จะใช้เวลา
ในการผลิตที่นานพอควรเนื่องจากมีกระบวนการหลายขั้น
ตอนและยังเป็นงานที่ใช้ความละเอียดที่สูงมากจึงทำให้สิน
ค้าที่ได้ในแต่ละชนิดใช้เวลานานพอควรแต่ทางกลุ่มก็มีสิน
ค้าที่ทำเสร้จแล้วไว้จำหน่ายมากมายลวดลายมีให้เลือกมาก
มายเช่นกัน นอกจากนี้ทางศูนย์ยังได้รับพระราชทาน
โล่เกรียติยศจากสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาสยามบรมราชกุมาร
ี เมื่อ ปี 2533 ในฐานะที่รักษา
เอกลักษณ์ของชาติไทยเอาไว้

อุปกรณ์ที่ใช้ในการหล่อโลหะ
ดินโพนหรือดินจอมปลวก
มูลวัว ใช้ผสมดินจอมปลวกเพื่อทำให้ดินจับตัวกันแน่น
มอนน้อย สำหรับกลึงพิมพ์ซึ่งมีส่วนประกอบต่าง ๆ ดังนี้
- โฮงเสี่ยน มีลักษณะไม้โค้งวางง้ำลงดิน 1 คู่
- ไม้เหยียบ
- ไม้มอน เป็นแกนยึดโฮงเสี่ยน
- เหล็กเสี่ยน สำหรับกลึงพิมพ์ดิน
- เชือกดึง ใช้สำหรับพันกับไม้มอน
บั้งเดียก ปลายกระบอกจะเจาะรูแล้วกรุด้วยแผ่นโลหะ
สาก ทำจากไม้เนื้อแข็ง
ลูกกลิ้ง ใช้สำหรับทำลวดลาย
พิมพ์ นิยมใช้เขาควาย
ขี้ผึ้งและส่วนผสม ประกอบด้วย ชันและขี้สูด
โลหะที่ใช้หลอม
เบ้าสำหรับหลอมโลหะ

ขั้นตอนการหล่อโลหะ
1. ตำดินโพนผสมมูลวัวและแกลบคลุกเคล้าให้เป็นเนื้อเดียวกัน
2. นำดินที่ตำเสร็จแล้วปั้นเป็นพิมพ์ตามต้องการ
3. ใช้ไม้มอนเสียบกลางหุ่นแล้วนำไปตากแดด
4. นำหุ่นที่แห้งแล้วมากลึงพิมพ์ให้ผิวเรียบ
5. ใช้ขี้ผึ้งพันรอบหุ่น
6. กลึงขี้ผึ้งโดยนำไปอังไฟแล้วบีบให้ขี้ผึ้งเรียบ
7. พิมพ์ลายใส่หุ่นตามต้องการ
8.ทำการโอบเพ็ดคือใช้ดินผสมมูลวัวโอบโดยรอบหุ่น
ที่พิมพ์ลายแล้ว โดยโผล่สาย
ชนวนไว้เพื่อป้องกันไม่ให้โลหะหลอมไหลไปที่อื่น
9. ติดแซงคือ รวมสายชนวนผลิตภัณฑ์เข้าด้วยกัน
10.ทำการโอบเบ้าโดยใช้ดินเหนียวโอบเพื่อให้ตั้งบนดินได้
11. สุมเบ้า เป็นการวางเบ้าคว่ำใช้ไฟสุมให้ขี้ผึ้งละลายออกจากเบ้า
12.เททอง เป็นการเทโลหะที่หลอมละลายในอุณหภูมิสูงจากเบ้า
13. แกะลูก ทุบเบ้าดินออกเพื่อเอาผลิตภัณฑ์
14. กลึงตกแต่ง ด้วยเครื่องกลึงไม้และโลหะที่เรียกว่ามอนใหญ่
ส่วนผสมขี้ผึ้ง
ขี้ผึ้ง
ชัน
ขี้ซี
ส่วนประกอบมอนใหญ่
1. หลักเสี่ยน เป็นหลักฝังดินสองหลัก
2. ไม้มอน เป็นไม้เนื้อแข็ง
3. เชือกชัก สำหรับพันรอบไม้มอน
4. พิมพ์ไม้
5. สำหรับติดปลายมอนเพื่อนำผลิตภัณฑ์มาอัดติดแน่นแล้วกลึง
6. เหล็กเสี่ยน มีหลายขนาดขึ้นอยู่กับการใช้
7. คอนวางมือ สำหรับวางมือในขณะกลึง จะทำให้เกิดความกรชับ

[B]ตำดินเหนียวและมูลวัวเข้าด้วยกัน[

ปั้นดินให้เป็นรูปตามต้องการ

หุ่นดินที่ตากแห้งแล้ว
นำมาตกแต่ง

อัดขี้ผึ้งให้เป็นเส้นยาว
ด้วยบั้งเดียก

เคียนขี้ผึ้งให้รอบหุ่นดิน

หุ่นที่พันเส้นขี้ผึ้งแล้ว
จะนำมาตกแต่งให้เรียบ

กลึงก่อนจะพิมพ์หรือแกะลาย



แกะลวดลายบนขี้ผึ้งอีกครั้ง เบ้าหรือหุ่นที่แห้งแล้วเมื่อนำมาอังไฟขี้ผึ้งภายในจะไหลออกมา เกิดช่องว่างภายใน จากนั้นเททองเหลืองที่หลอมละลายลงไปแทนที่

ตกแต่งรายละเอียดผลิตภัณฑ์เครื่องทองเหลืองให่สมบูรณ์แบบ

เครื่องทองเหลืองบ้านปะอาว
หัตถศิลป์สูงค่าจากภูมิปัญญาโบราณ

[คนตระการ...]

เคยไปละครับ ตอนไปแต่งงานน้องชายไปได้เมียอยู่บ้านนี่ละ เป็นหมู่บ้านใหญ่เก่าแก่ ครับ

[แหลวแดง]

เบิ่งวิธีการแล้วเป็นตาเฮ็ดยากเนาะคับ งานฝีมืออี่หลี เมืองอุบลเมืองนักปราชญ์เพิ่นว่า

[หนุ่มเหงาคนไกลบ้าน]

งานฝีมืออีหลีเนาะครับเป็นกะปั้นยากยุ ทำให้พี่น้อบ้านเฮาสร้างรายใด้ยุเนาะครับอ้าย

[แมวเหมียวพลัดถิ่น]

สวยงามนะคะ เก่งมากๆ ไปอุบล จะแวะไปเที่ยว หน้าสนใจมากๆเลยค่ะ :g