|
|
06-16-2009, 04:54 PM
|
#1 (permalink) |
|
ดูแลตรวจสอบเนื้อหา
|
สวัสดิรักษา
  สวัสดิรักษา สวัสดิรักษา เป็นวรรณกรรมที่แต่งขึ้นเพื่อสอนชายโดยเฉพาะ มีผู้แต่งหลายคนหลายสมัย แต่โครงเรื่องเดียวกันหมดคือสอนชาย มีเนื้อหาที่เป็นทั้งข้อห้ามและข้อปฏิบัติตามความเชื่อที่มีมาแต่โบราณเกี่ยวกับทิศ คำสอนของศาสนา ลัทธิประเพณีและค่านิยมของสังคม ซึ่งเนื้อหาดังกล่าวเปลี่ยนไปตามยุคสมัยที่แต่ง ผู้แต่งส่วนใหญ่นิยมใช้ภาษาที่มีลักษณะเป็นอภิสิทธิ์ของกวีหรือกวียานุโลม คุณค่าของสวัสดิรักษา คือการสอนให้รู้จักปฏิบัติตนเป็นคนดี เพื่อความมีสิริมงคลกับชีวิต สำหรับสุภาษิตคำกลอนเรื่องสวัสดิรักษาบทนี้ สุนทรภู่ ได้แต่งถวาย สมเด็จเจ้าฟ้าอาภรณ์พระเจ้าลูกยาเธอ ในพระบาทสมเด็จพระพุทธเลิศหล้านภาลัย เนื่องจากพระบาทสมเด็จพระพุทธเลิศหล้านภาลัย ทรงมอบพระเจ้าลูกยาเธอพระองค์นี้ให้เป็นศิษย์ศึกษาอักษรสมัยในสำนักสุนทรภู่ เมื่อครั้งที่ท่านสุนทรภู่พ้นโทษออกมาใหม่ๆ และได้กลับเข้ารับราชการเหมือนเดิม สันนิษฐานว่าแต่งขึ้นเมื่อปลายรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระพุทธเลิศหล้านภาลัย ในระหว่างปีพ.ศ.2364 ถึงปีพ.ศ.2367 ๏ อนึ่งภูษาผ้าทรงณรงค์รา ...... ให้มีครบเครื่องเสร็จทั้งเจ็ดสี วันอาทิตย์สิทธิโชคโฉลกดี...... เอาเครื่องสีแดงทรงเป็นมงคล เครื่องวันจันทร์นั้นควรสีนวลขาว..... จะยืนยาวชันษาสถาผล อังคารม่วงช่วงงามสีครามปน...... เป็นมงคลขัตติยาเข้าราวี เครื่องวันพุธสุดดีด้วยสีแสด...... กับเหลือบแปดปนประดับสลับสี วันพฤหัสจัดเครื่องเขียวเหลืองดี.... วันศุกร์สีเมฆหมอกออกสงคราม วันเสาร์ทรงดำจึงล้ำเลิศ...... แสนประเสริฐเสี้ยนศึกจะนึกขาม หนึ่งพาชีขี่ขับประดับงาม ..... ให้ต้องตามสีสันจึงกันภัยฯ ๏ อนึ่งว่าถ้าจะลงสรงสนาน ...... ทุกห้วยธารเถื่อนถ้ำแลน้ำไหล พระพักตร์นั้นผันล่องตามคลองไป .... ห้ามมิให้ถ่ายอุจจาร์ปัสสาวะ อย่าผินหน้าฝ่าฝืนขึ้นเหนือน้ำ ...... จะต้องรำเพรำพัดซัดมาปะ เมื่อสรงน้ำสำเร็จเสร็จธุระ ..... คำนับพระคงคาเป็นอาจิณฯ ๏ อนึ่งวิชาอาคมถมถนำ .... เวลาค่ำควรคิดเป็นนิจศีล จึงศักดิ์สิทธิ์ฤทธิรณพ้นไพริน..... ให้เพิ่มภิญโญยศปรากฏไป ฯ ๏ อนึ่งสุนัขมักเฝ้าแต่เห่าหอน .... อย่าขู่ค่อนด่าว่าอัชฌาสัย เสียสง่าราศีมักมีภัย ... คนมิได้ยำเยงเกรงวาจา อนึ่งเขฬะอย่าถ่มเมื่อลมพัด..... ไปถูกสัตว์เสื่อมมนต์ดลคาถา อนึ่งพบปะพระสงฆ์ทรงศีลา...... ไม่วันทาถอยถดทั้งยศทรัพย์ อนึ่งอย่าว่าแดดแลลมฝน..... อย่ากังวลเร่งวันให้พลันดับ เมื่อเช้าตรู่สุริยงจะลงลับ...... จงคำนับสุริยันพระจันทร อนึ่งเล่าเข้าที่ศรีไสยาสน์ ..... อย่าประมาทหมั่นคำนับลงกับหมอน เป็นนิรันดร์สรรเสริญเจริญพร..... คุณบิดรมารดาคุณอาจารย์ฯ ๏ อนึ่งผ้าทรงจงนุ่งเหน็บข้างขวา...... กันเขี้ยวงาจระเข้เดรัจฉาน อนึ่งอย่าไปใต้ช่องคลองตะพาน...... อย่าลอดร้านฟักแฟงแรงราคี ทั้งไม้ลำค้ำเรือนแลเขื่อนคอก..... ใครลอดออกอัปลักษณ์เสียศักดิ์ศรี ถึงฤทธิ์เดชเวทมนตร์ดลจะดี ...... ตัวอัปรีย์แปรกลับให้อัปรา อนึ่งไปไหนได้พบอสภซาก..... อย่าออกปากทักทายร้ายนักหนา ให้สรงน้ำชำระพระพักตรา ...... ตามตำราแก้กันอันตรายฯ ๏ อนึ่งเครื่องผูกลูกสะกดตระกรุดคาด..... เข้าไสยาสน์ยามหลับทับฉลาย เครื่องอาวุธสุดห้ามอย่าข้ามกราย ...... อย่านอนซ้ายสตรีมักมีภัย อนึ่งวันจันทร์คราสตรุษสารทสูรย์ ....... วันเพ็ญบูรณ์พรรษาอัชฌาสัย ทั้งวันเกิดเริดร้างให้ห่างไกล ....... ห้ามมิให้เสนหาถอยอายุ แม้นสตรีมีระดูอย่าอยู่ด้วย ....... ถ้ามิม้วยก็มักเสียจักขุ มักเกิดมีฝีพองเป็นหนองพุ ....... ควรทำนุบำรุงองค์ให้จงดีฯ ๏ อนึ่งนั้นวันกำเนิดเกิดสวัสดิ์ ....อย่าฆ่าสัตว์เสียสง่าทั้งราศี อายุน้อยถอยเลื่อนทุกเดือนปี ...... แล้วมักมีทุกข์โศกโรคโรคา อนึ่งบรรทมถ้าลมคล่องทั้งสองฝ่าย ..... พระบาทซ้ายอย่าพาดพระบาทขวา ข้างขวาคล่องต้องกลับทับซ้ายมา ...... เป็นมหามงคลเลิศประเสริฐนัก อนึ่งว่าถ้าจะจรแลนอนนั่ง...... สำเนียงดังโผงเผาะเกาะกุกกัก คือคุณผีปิศาจอุบาทว์ยักษ์....... ใครทายทักถูกฤทธิ์วิทยาฯ ๏ ขอพระองค์จงจำไว้สำเหนียก ..... ดังนี้เรียกเรื่องสวัสดิรักษา สำหรับองค์พงศ์กษัตริย์ขัตติยา..... ให้ผ่องผาสุกสวัสดิ์ขจัดภัย บทโบราณท่านทำเป็นคำฉันท์..... แต่คนนั้นมิใคร่แจ้งแถลงไข จึงกล่าวกลับซับซ้อนเป็นกลอนไว้ ..... หวังจะให้เจนจำได้ชำนาญ สนองคุณมุลิกาสามิภักดิ์ ...... ให้สูงศักดิ์สืบสมบัติพัสถาน แม้นผิดเพี้ยนเปลี่ยนเรื่องเบื้องโบราณ .....ขอประทานอภัยโทษได้โปรดเอยฯ |
|
| 3 ท่าน ที่ขอบคุณ auddy228 |
|
| ป้ายกำกับ |
| คำสอน, สวัสดิรักษา |
| คำสั่งเพิ่มเติม | |
| เรียบเรียงคำตอบ | |
|
|
แบบตามยาว
