ชุมชนบ้านมหา > ภาษาศิลปะวัฒนธรรมและภูมิปัญญาท้องถิ่น > ศิลปะวัฒนธรรมภาคอีสาน > ประเพณีบุญบั้งไฟ

 
คำสั่งเพิ่มเติม เรียบเรียงคำตอบ
04-21-2010, 07:30 AM   #1 (permalink)
แบ่งปันความรู้และประสบการณ์
 
 
วัฒนธรรมผู้ไทยบุญบั้งไฟตะไลล้าน



บุญบั้งไฟภูไท ความงดงามของบุญบั้งไฟไทย:ประเพณีวัฒนธรรมผู้ไทยบุญบั้งไฟตะล้านตำบลกุดหว้า อ.กุฉินารายณ์ จ.กาฬสินธุ์


“จากเมืองบก เมืองวัง แขวงคำม่วน
เคลื่อนขบวน กันมา หาถิ่นใหม่
ถึงคำหว้า ถิ่นอุดม สมดั่งใจ
แดนบั้งไฟ ตะไลล้าน สะท้านเมือง”



เมื่อพูดถึง ภูไท ผู้ไท หรือผู้ไทย หลายคนมักจะนึกถึงความเป็นเอกลักษณ์ของชนชาติพันธุ์ที่มีภาษาพูด การแต่งกาย และวัฒธรรมประเพณีที่แตกต่างออกไปจากคนอีสานที่มีเชื้อสายลาวซึ่งหลายคนก็คงไม่ได้คิดถึงบุญบั้งไฟมากนัก และเมื่อพูดถึงบุญบั้งไฟหลายคนก็มักจะนึกถึงวัฒนธรรมของชาวลาวอีสาน โดยเฉพาะการจัดงานประเพณีของจังหวัดยโสธร แต่สำหรับวัฒนธรรมผู้ไทยบุญบั้งไฟของชาวตำบลกุดหว้ามีความแตกต่างและมีเอกลักษณ์ที่โดดเด่นกว่าพื้นที่อื่น

ในข้อเขียนชิ้นนี้ ผู้เขียนจะขอเล่าถึงความประทับใจจากการเข้าร่วมงานประเพณีบุญบั้งไฟตะไลล้านของตำบลกุดหว้า อำเภอกุฉินารายณ์ จังหวัดกาฬสินธุ์ เมื่อวันที่ 16 พฤษภาคม 2552 ที่ผ่านมา สำหรับงานบุญบั้งไฟตะไลนั้นผู้เขียนทราบว่ามีพื้นที่ที่จัดงานดังกล่าวที่เด่น ๆ อยู่ 2 แห่ง คือที่ตำบลกุดหว้าซึ่งจะจัดขึ้นในเสาร์-อาทิตย์สัปดาห์ที่ 3 ของเดือนพฤษภาคมของทุกปี ส่วนอีกที่หนึ่งก็คือประเพณีบุญบั้งไฟตะไลของชาวบ้านอ้อ ต.เมืองหลวง อ.ห้วยทับทัน จ.ศรีสะเกษ ซึ่งจะจัดขึ้นในวันที่ 14 เมษายนของทุกปี และในปีนี้ยังมีการจัดประเพณีที่ตำบลหนองกุง อำเภอเมือง จ.กาฬสินธุ์ ด้วย ซึ่งก่อนอื่นผู้เขียนขอเท้าความถึงประวัติของหมู่บ้านกุดหว้านี้ก่อน

ประวัติบ้านกุดหว้า
บ้านกุดหว้าเป็นหมู่บ้านเก่าแก่ ก่อตั้งมาประมาณ 150 ปี เดิมมีชื่อว่า “บ้านคำหว้า” ชาวกุดหว้าเป็นชนเผ่าผู้ไทยอพยพมาจากบ้านกระแตบ ตั้งอยู่ระหว่างกลางเมืองบกกับเมืองวัง สปป.ลาว หลังจากศึกเจ้าอนุวงศ์เวียงจันทร์ สมัยรัชกาลที่ 3 ในปี 2370 ราชวงศ์เมืองวังก็แตก ปี 2387 ผู้ไทจากเมืองวังจำนวน 3,443 คน ถูกกวาดต้อนมาที่เมืองกุดสิมนารายณ์ (อำเภอกุฉินารายณ์ในปัจจุบัน) เจ้าเมืองวังได้รับการแต่งตั้งให้เป็นเจ้าเมืองกุดสิมนารายณ์ชื่อ พระธิเบศวงศ์ษา (กอ) เมื่อผู้ก่อตั้งหมู่บ้านนี้คือ นายโฮัง นายโต้น และนายเต้ง ทราบว่าเจ้าเมืองวังมาสร้างบ้านเมืองใหม่ต่างก็พากันมีความยินดีจึงอพยพครอบครัวกว่า 60 คน ข้ามแม่น้ำโขงเข้ามาฝั่งไท (สยาม) ตั้งบ้านเรือนกระจายกันอยู่หลายแห่ง เช่น บังเฮือก บังทรายวังน้ำเย็น ตาด โตน กะเปอะ วังพัน หนองแสง สามพี่น้องได้อยู่ที่บ้านหนองแสง (อำเภอเขาวง) และมีอาชีพล่าสัตว์ป่าเพื่อเป็นอาหารและขาย โดยได้เที่ยวออกล่าเนื้อเป็นประจำ ในเขตเขาภูผาผึ้ง ภูมะตูม ภูผาโง ต่อได้มาเห็นภูมิประเทศบริเวณคำหว้าซึ่งเป็นบริเวณบ้านกุดหว้าปัจจุบันเป็นป่าไม้สูงหนาทึบ มีสัตว์ชุกชุมมีแหล่งน้ำอุดมสมบูรณ์ เป็นประเภทน้ำคำ น้ำบ่อ โดยเฉพาะที่คำหว้ามีต้นหว้าใหญ่ขนาดสามคำโอบอยู่ต้นหนึ่ง มีน้ำพุไหลออกจากโคนต้นมิได้ขาด สัตว์หลายชนิดชอบมาอยู่บริเวณนี้มาก มีความอุดมสมบูรณ์ จึงอพยพครอบครัวมาตั้งบ้านเรือนที่บ้านกุดหว้า ในวันอังคาร ขึ้น 13 ค่ำ เดือน 4 ปีมะเส็ง ปี 2399 เป็นต้นมา บ้านคำหว้าได้เปลี่ยนชื่อเป็นกุดหว้าตามคำสั่งของทางการเมื่อประมาณ 60 ปีที่ผ่านมา ในปี 2532 ได้ยกฐานะเป็นสุขาภิบาล ปี 2542 ได้ยกฐานะขึ้นเป็นเทศบาล มีหมู่บ้านในเขตพื้นที่เทศบาลตำบลจำนวน 6 หมู่ คือ หมู่ที่ 1 2 8 9 11 และ 13

บุญบั้งไฟตะไลตำบลกุดหว้า
บุญบั้งไฟตะไลถือเป็นความภาคภูมิใจของคนกุดหว้า ซึ่งถือว่าเป็นภูมิปัญญาภูไทสืบทอดต่อให้ลูกหลาน แต่เดิมบุญบั้งไฟของตำบลก็จัดงานโดยจุดบั้งไฟหางเหมือนเช่นในพื้นที่อื่น ต่อมานายพิศดา จำพล (ปัจจุบันอายุ 68 ปี) ช่างทำบั้งไฟในหมู่บ้าน ได้คิดค้นวิธีทำบั้งไฟเพื่อให้แตกต่างจากพื้นที่อื่นจนกลายเป็นการทำบั้งไฟตะไลแสน และได้มีการจุดบั้งไฟตะไลบั้งแรกในงานบุญบั้งไฟปี 2521 และตำบลกุดหว้าก็ได้สืบสานเปลี่ยนเป็นการจัดงานบุญบั้งไฟตะไลเรื่อยมา

เทศบาลตำบลกุดหว้าเริ่มมีการประชาสัมพันธ์งานบุญบั้งไฟตะไลอย่างกว้างขวางเมื่อประมาณ 4-5 ปี ที่ผ่านมา และมีรายการเข้าไปถ่ายทำสารคดี เช่น รายการวันหยุดสุดขีด ของช่อง 7 ได้เข้าไปถ่ายทำในปี 2550 บุญบั้งไฟของที่นี่จะจัดขึ้นในวันเสาร์-อาทิตย์สัปดาห์ที่ 3 ของเดือนพฤษภาคมของทุกปี เดิมนั้นจัดเป็นงานบั้งไฟตะไลแสน และเริ่มเป็นงานบุญบั้งไฟตะไลล้านในปี 2549 ในงานมีการจัดประกวดขบวนแห่งบั้งไฟตะไล แข่งขันจุดบั้งไฟตะไล การจุดบั้งไฟตะไลล้านบูชาแถน ซึ่งเป็นการสืบสานงานวัฒนธรรมผู้ไทย เสริมสร้างความสมานสามัคคี ความเข้มแข็งของชุมชน และส่งเสริมการท่องเที่ยงเชิงอนุรักษ์ หากไม่ต้องการความสะดวกสบายมากนัก บุญบั้งไฟของที่นี่เป็นทางเลือกของนักท่องเที่ยวทั้งชาวไทยและชาวต่างชาติที่ต้องการดูประเพณีบุญบั้งไฟในแบบฉบับชาวบ้าน ที่อาจจะแตกต่างจากประเพณีของชาวเมือง และสามารถเลือกซื้อสินค้า OTOP คุณภาพ และพักแบบสบาย ๆ กับโฮมเสตย์ผู้ไทย ในหมู่บ้านใกล้เคียงได้อีกด้วย

ปีนี้ตรงกลับวันที่ 14-16 พ.ค.2553
 


04-21-2010, 09:10 AM   #2 (permalink)
ร่วมถ่ายทอดความรู้สู่สังคม

ติดต่อมาจูด ใส่งานบวช ดีเด้เนาะ คือสิบุญส่งบุญยู้ แฮง อิอิอิ

แก้ไขครั้งสุดท้ายโดย GROOPPY; 04-21-2010 เมื่อ 09:13 AM
 
04-21-2010, 09:20 AM   #3 (permalink)
ศึกษาหาความรู้

จ้วดๆๆๆ....ม่วนขนาด....ใกล้จะถึงแล้ว..บุญบั้งไฟ..มักหลาย
 
04-21-2010, 10:48 AM   #4 (permalink)
แบ่งปันความรู้และประสบการณ์

มักเบิ่งยุครับ แต่ว่าอยากไปเที่ยวเมืองกสินมากกว่าครับเพราะว่าบ่เคยไปจักเทื่อ
 
04-21-2010, 11:07 AM   #5 (permalink)
แบ่งปันความรู้และประสบการณ์

ขับรถกายดู๋อยุ่คับ...หั่งบ่ได้เบิ่งจักเทือ.....
 
04-21-2010, 01:31 PM   #6 (permalink)
ร่วมถ่ายทอดความรู้สู่สังคม

อิอิ บ่ค่อยมักบุญบั้งไฟ ถ่าบ่ได้ไปหน้าฐาน ช่วงวันที่15เมษาผ่านมากะไปหย่าวยุหน้าฐานม่วนคัก
 
04-21-2010, 02:00 PM   #7 (permalink)
ฝ่ายเทคนิคและโปรแกรม

บั้งไฟแบบนี้แต่ก่อนเป็นเด็กน้อยแถวบ้านผมกะเฮ็ดอยู่ครับแต่บั้งน้อยกว่านี้ อยู่บ้านผมเขาเอิ้น "บั้งไฟตะลัย"
 
04-21-2010, 03:51 PM   #8 (permalink)
เจ้าหน้าที่ประชาสัมพันธ์

สิไปหาเล่นขี้ตมทางได๋น้อผุข้านี้ อยากไปๆๆๆๆๆ
 
05-03-2010, 12:58 PM   #9 (permalink)
ร่วมถ่ายทอดความรู้สู่สังคม

ไปทุกปีจ้า
ไปวันที่จุดเด้อจ้าม่วนอีหลี
(เบียร์สดเย็นๆ นั่งเบ่งบั้งไฟล้านคักขานดเด้อจ้า)
 
05-04-2010, 03:12 PM   #10 (permalink)
ร่วมถ่ายทอดความรู้สู่สังคม

ป๊าดดดดดดดดดดดดดดดดดด
บั้งไฟแมะ มาใหญ่แท้

แบกเป็น 10 คน เลย
 
05-08-2010, 04:45 PM   #11 (permalink)
ศึกษาหาความรู้

เป็นตะหม่วนแท้ๆๆๆเนาะ ผมกะอยากไปคืดอกัน
 
05-10-2010, 06:30 PM   #12 (permalink)
ร่วมถ่ายทอดความรู้สู่สังคม

ป๊าด.....ตะไลยักษ์หัวกะเห็นนี่ล่ะครับ พี่น้อง
 
05-29-2010, 08:13 AM   #13 (permalink)
แบ่งปันความรู้และประสบการณ์

ฟ้อนภูไทยบั้งไฟตะไลล้าน ที่บุญบั้งไฟตะไลล้าน ปี 53 ที่บ้านกุดหว้า ดนตรีเล่นสด

แก้ไขครั้งสุดท้ายโดย tatato_kaka; 05-29-2010 เมื่อ 08:18 AM
 
05-29-2010, 08:15 AM   #14 (permalink)
แบ่งปันความรู้และประสบการณ์

ขบวนแห่บั้งไฟหมู่ที่ 1 ใช้ดนตรีเล่นสดในการแห่
 
05-29-2010, 08:17 AM   #15 (permalink)
แบ่งปันความรู้และประสบการณ์

ขบวนแห่หมู่ที่ 9 ใช้ดนตรีเล่นสดในการฟ้อนเซิ้ง
 
ชุมชนบ้านมหา > ภาษาศิลปะวัฒนธรรมและภูมิปัญญาท้องถิ่น > ศิลปะวัฒนธรรมภาคอีสาน > ประเพณีบุญบั้งไฟ


คำสั่งเพิ่มเติม
เรียบเรียงคำตอบ
แบบตามยาว แบบตามยาว






Custom Search


เวลาทั้งหมดอยู่ในเขตเวลา GMT +7 และเวลาในขณะนี้คือ 07:01 AM


Powered by vBulletin รุ่น 3.8.7 Copyright ©2000-2014, Jelsoft Enterprises Ltd.
Content Relevant URLs by vBSEO
© บ้านมหา.com เว็บไซต์ส่งเสริมการศึกษา ศิลปวัฒนธรรม ภูมิปัญญาท้องถิ่นฯลฯ (ไม่สนับสนุนการคัดลอกข้อมูลมาจากที่อื่น) การเผยแพร่ข้อมูลที่ไม่ใช่ต้นฉบับฯ ต้องอ้างอิงที่มาให้ชัดเจน