ชุมชนบ้านมหา > ภาษาศิลปะวัฒนธรรมและภูมิปัญญาท้องถิ่น > ศิลปะวัฒนธรรมภาคอีสาน

 
คำสั่งเพิ่มเติม เรียบเรียงคำตอบ
06-23-2013, 04:03 AM   #1 (permalink)
แบ่งปันความรู้และประสบการณ์
 
 
บุญขอลาบเต่า หรือบุญเลี้ยงบ้าน @ บ้านกู่จาน ยโสธรครับ


สวัสดีครับพี่น้องบ้านมหา โดนๆจั่งสิได้เข้ามาโพสต์กระทู้ เล่าเรื่องราวต่างๆสู่พี่น้องเฮาเบิ่ง ย่อนว่ายากนำงาน
มื่อนี้มีโอกาศ ขอนำเสนอ " บุญขอลาบเต่า หรือบุญเลี้ยงบ้าน " ที่จัดขึ้นที่หมู่บ้านของผมเองครับ

เมือบ้านเดือนหว่างหั่นหนิ เห็นรูปอยู่กล้องเฒ่าพ่อเพินถ่ายไว้ เลยเอามาสู่พี่น้องบ้านมหาเบิ่งครับ
รูปประกอบอาจสิบ่ล่ะเอียดปานได๋ ย่อนบ่ได้ถ่ายเอง อ่านนำคำบรรยายเอาเด้อพี่น้อง

บุญเลี้ยงบ้าน หรือเลี้ยงปู่ตา สิจัดขึ้นตรงกับวันพุธแรก เดือน 6 ของทุกๆปีครับ พิธีการของแต่ละหมู่บ้านอาจสิแตกต่างกันออกไป
แต่จุดมุ่งหมายในการจัดงานคือ เป็นการแสดงความรัก ความกตัญญู และความผูกพันของชาวบ้านต่อบรรพบุรุษ
และยังเป็นการส่งเสริมให้ชุมชนเกิดความสามัคคี ซึ่งนำมาสู่ความมั่นคงของชุมชน
พร้อมกับเป็นการสร้างขวัญกำลังใจให้พี่น้องชาวบ้าน ก่อนสิลงมือเฮ็ดนาตามฤดูการที่จะมาฮอด

ทางบ้านผมประเพณีสิแตกต่างจากทางบ้านอื่นกะคือ เครื่องไหว้ปู่ตาจะต้องมีเต่าเป็นส่วนประกอบหลัก สิขาดบ่ได้เลยครับ พ่อปู่เพินมักเต่า
เมื่อเทียบกับทางมัญจาคีรี ขอนแก่น (บ้าน ผบ. ผมเอง) เพินสินับถือเต่า หลักๆสิเอาไก่เป็นของใหว้แทน สิบ่คือบ้านผม

เครื่องไหว้ปู่ตา เท่าที่ผมจำได้สิมีดังนี้
- ต้มเต่า ปิ้งเต่า (ทั้งตัว) ลาบเต่า
- ต้มไก่ ปิ้งไก่ (ทั้งตัว) ลาบไก่
- เหล้าขาว
- ขัน ๕ ขัน ๘
- บั้งไฟ สำหรับจูดเสี่ยงทาย
- ข้าวเปลือกจ้าว-เหนียว
- ใบไผ่ขอดแทนสัตว์เลี้ยง จำนวนเท่ากับสัตว์เลี้ยงของแต่ละครัวเรือน
- ข้าวควดคีง (ปั้นข้าวเหนียวเท่าลูกไข่ แล้วให้ผู้เฒ่าผู้แก่กวักสิ่งบ่ดี่บ่งามออกจากตัว)

หลังจากเสร็จพิธี ชาวบ้านที่ไปร่วมงานสิล้อมวงกินข้าวนำกัน ซึ่งอาหารที่กินในมื่อนั่น หลักๆสิแม่นเต่าครับ
ก่อนสิกินข้าวฮ่วมกัน เพินสิทำพิธีแจกลาบเต้าเด็กน้อยก่อนครับ แจกคนละเคิงทัพพี
เด็กน้อยสิดีใจหลายช่วงหนิ คือเพินสิคนลาบใส่หม้อใหญ่ๆมา แล้วให้เด็กน้อยเข้าแถวถือถ้วยรอรับแจก
บางคนได้แล้วเทใส่ถุงเสี่ยงไว้ แล้วล้างถ้วยไปขอใหม่กะมี ตามประสาเด็กน้อย เลยเป็นที่มาของคำว่า " บุญขอลาบเต่า "

อาจสิถามว่าเอาเต่ามาแต่ใสหลายแท้ จั่งสิพอกันกินเบิดบ้าน คือจั่งซี่ครับ แต่ก่อนหากมีผุได๋ได้เต่ามากะสิขังเลี้ยงไว้
เฮือนละโตสองโต ฮอดยามเอาบุญเลี้ยงบ้าน กะสิเอามารวมกัน
แต่ทุกมื่อนี้ เต่าเริ่มสิหายากแล้ว สิเอาเฮ็ดแนวกินถวายให้แต่เจ้าปู่ท่อนั้น ประมาณ 4-5 โต ส่วนกับข้าวสำหรับชาวบ้านสิเป็นไก่แทน

ก่อนฮอดมื่อบุญเลี้ยงบ้านมื่อนึง พ่อผู้ใหญ่บ้านเพินสิประกาศออกหอกระจายข่าวบอกพี่น้อง ว่ามื่ออื่นสิเอาบุญเลี้ยงบ้านเด้อ
เฮือนได๋มีไก่ อยากสิเอามาทาน (บริจาค) กะให้ติดต่อทานได้ที่ศาลากลางบ้าน แล้วกะสิมีการเก็บเงินนำลูกบ้านเฮือนละ 20 บาท
เพื่อที่สิได้นำมาซื้อไก่ (เพราะเต่าหาบ่ได้แล้ว เลยเอาไก่แทน) ให้ได้ปริมาณที่สามารถเลี้ยงพี่น้องได้เบิดบ้าน
สิใช้ไก่บ้านท่อนั่นเด้อครับ ไก่ตลาดบ่เอา

บ่ายโมงของมื่อจัดงาน พ่อบ้านแม่บ้านสิพากันไปขนเอาถ้วย เอาหม้อเอาชามที่วัด ออกไปยังดอนเจ้าปู่
เฮือนได๋มีหอมแดง มีผักซีผักบั่วกะเอาติดมือออกไปนำ พ่อบ้านกะสิแบ่งเป็น 2 กลุ่ม โดยกลุ่มแรกสิทำความสะอาดดอนเจ้าปู่
อีกกลุ่มนึง สิซอยกันหลกขนไก่ ฟักไก่ ปรุงลาบไว้ถ้าเป็นแนวกินเลี้ยงพี่น้องไทบ้าน
ส่วนแม่ครัวเพินกะสิซอยกันซอยหอม คั่วข้าวคั่วบักพริก ส่วนข้าวเหนียวสิถือไปจากเฮือน คนละกระติบ จั่งบ่ได้นึ่ง

มาครับ มาเบิ่งบรรยากาศ ปีนี้คนบ่หลายปานได๋ เฮ็ดแนวกินอยู่ดอนเจ้าปู่เลยครับ แผ่ง 40 ดีกรีไปนำ ได้บรรยากาศขนาด







ฝ่ายฟักไก่กะขยันขันแข็ง เสียงฟักไก่ดังปานสนามรบ เขียงไผเขียงมัน พร้าไผพร้ามัน






กลุ่มนี้สิเป็นฝ่ายทำความสะอาดรอบๆดอนเจ้าปู่ครับ




ทางก้ำฝ่ายแม่บ้าน เพินกะสิซอยกันซอยหอม แล้วกะเตรียมเอาลาบไก่ใส่ถุงไว้ถ้าแจกตามเฮือน เฮือนละ 1 ถุง
จั่งสิได้กินทั่วถึงกัน เพราะว่าบางเฮือนเพินกะบ่ได้ออกไปดอนปู่ตาเบิดซูคน อาจสิให้แม่บ้านไป พ่อบ้านถ้าเอางัวเข้าคอก จั่งซี่เป็นต้นครับ








ประมาณ 4 โมงแลง แนวกินแล้วเบิดทุกอย่างแล้ว เด็กน้อยเลิกโรงเรียน (ผุลังคนบ่แวฮอดเฮือนขี่จักรยานตรงดิ่งมุ่งหน้าสู่ดอนปู่ตาเลย)
พ่อใหญ่จ้ำเพินกะสิเริ่มทำพิธี เสร็จแล้วกะสิมีการจุดบั้งไฟเสี่ยงทาย ว่าฝนสิตกดีบ่ปีนี้ แล้วกะมาฮอดเวลาที่เด็กน้อยรอคอย นั่นกะคือ แจกลาบเต่า (ไก่) เด็กน้อย
ท้ายสุดคือการหาข้าวออกกินร่วมกันอยู่ดอนเจ้าปู่นั้นล่ะครับ ส่วนมากสิกินบ่ทันอิ่มดอก ฝนสิตกฮำก่อน เป็นจั่งซี่แทบทุกปีครับ






ดีใจครับ ที่ยังเห็นชุมชนรักษาสืบทอดวัฒนธรรมประเภณีไว้ แม้ว่าคนที่ออกไปร่วมงานสิบางตากว่าปีก่อนๆ ย้อนผุลังคนเพินกะติดภาระกิจ
แต่เพินกะสิส่งโตแทนไปเฮือนละคนยุ ถ้าบ่ไปเลยไทบ้านเพินกะสิว่าให้ ว่าบ้านเพินพาเฮ็ดหยังกะบ่เฮ็ดนำเพิน
รายละเอียดผมอาจสิอธิบายบ่ได้ดีปานได๋ ย่อนว่าจากบ้านมาย่างเข้าปีที่ 5 แล้ว

เล็กๆน้อยๆจากทีมงาน ขอบคุณบ้านมหาสำหรับพื้นที่นำเสนอครับ




แก้ไขครั้งสุดท้ายโดย หยก ยโสธร; 06-23-2013 เมื่อ 04:12 AM เหตุผล: รูปซ้ำ
 
06-24-2013, 08:25 AM   #2 (permalink)
ศึกษาหาความรู้

บ่าวหยกสมัยอ้ายเป็นเด็กน้อยทางบ้านอ้าย101กะมีประเพณีแบบนี้อยู่ครับสมัยนี้บ่เหลือแล้วดอนตาปู่คนบุกรุกแปนหมดละโพนนำนากะบ่เหลือรถไถตำหมดแล้วดีครับที่ยังมีกิจกรรมดีๆให้ไทยบ้านเฮาได้ทำร่วมกัน:
 
06-24-2013, 08:41 AM   #3 (permalink)
เจ้าหน้าที่ประชาสัมพันธ์

...

ดีหลายครับ มันเป็นประเพณีวัฒนธรรมน๊อครับ ซ่อยรักษากันใว้ให่ลูกหลาน

ตอนนั้นกะพาไปกินเข่าอยู่ โพนขามใหย่ บ่อแหม่ติ
 
06-24-2013, 05:08 PM   #4 (permalink)
ผู้ช่วยผู้ใหญ่บ้านมหา
Mr.Reception

ประเพณีนี้ อยู่บ้านผมยังมีคือกันครับ สิเลี้ยงปู่ตาก่อนลงนา
สิเลี้ยงอีกเทื่อกะตอนได้ข้าวเม่า
 
06-24-2013, 07:30 PM   #5 (permalink)
ดูแลตรวจสอบเนื้อหา

ประเพณีอันดีงามแบบนี้กะยังพอมีอยู่ดอกครับ
บ้านได๋พ่อใหญ่จ้ำเผิ่นแข็งและปู่ตาเผิ่นฮ้าย(หมายถึงเฮี้ยน)
 
06-24-2013, 10:07 PM   #6 (permalink)
แบ่งปันความรู้และประสบการณ์

กิจกรรมดีๆแบบนี้ เป็นตาสืบทอดไว้ให้ลูกหลาน นำไปปฏิบัติตามฮีตเก่าคลองหลังอยู่ครับ
เห็นแล้วกะดีใจ มีแฮงใจนำครับ ที่ชุมชนเพิ่นยังพากันรักษาประเพณีอันดีงามไว้อยู่
 
06-25-2013, 09:38 PM   #7 (permalink)
แบ่งปันความรู้และประสบการณ์

ดีดี มีกิจกรรมให้ไทบ้านได้เฮ็ดร่วมกันสร้างความสามัคคีซึ่งตอนนี้หายากแล้ว
 
06-26-2013, 12:09 AM   #8 (permalink)
ฝ่ายเทคนิค และถ่ายทอดสด

ยังมีกันอยู่ทุกหมู่บ้านก็แตกต่างกันไปตามภูมิประเทศ แต่ว่าบ้านผมมันโดนเมืองเข้ามารุกครอบไปแล้ว แม้แต่ที่ปู่ตาตะก่อนตอนนี้กลายเป็นสำนักงานปศุสัตว์จังหวัดไปแล้ว
จักสุมื่อนี่ไปเลี้ยงไปไหว้กันทางได๋ บ่ได้ออกไปนำยาย มื่อหน้าสิหามาฝากดอกครับ
สืบสาน สานต่อประเพณีที่ดีไว้
 
06-26-2013, 03:51 PM   #9 (permalink)
ร่วมถ่ายทอดความรู้สู่สังคม

ทางบ้านไผ่หวานเอิ้นดอนตาปู่ สลับกันค่ะ คืออาวอ้วนเลยค่ะ ตอนนี้กลายเป็นที่ตั้งของ
สนง.อบต ไปแล้ว เสียดายต้นไม้ใหญ่อายุหลายปีแฮง
 
06-28-2013, 10:48 PM   #10 (permalink)
แบ่งปันความรู้และประสบการณ์

ทั้งนี้ทั้งนั้น ก็ต้องขึ้นอยู่กับผู้นำชุมชนพร้อมครับ ถ้าผู้นำชุมชนบ่เอาใจใส่ หรือว่าบ่พาพี่น้องไทบ้านเฮ็ด กะคงสิบ่ยังให้เห็นเท่าทุกมื่อนี้

ดอนเจ้าปู่นี้ถือว่ายังอุดมสมบูรณ์อยู่ครับ มีลิงอาศัยอยู่ประมาณ 500 โต กินบักม่วงยุดอนนั้นล่ะ คนผ่านทางไปมากะซื้อกล้วย ซื้อขนมมาเลี้ยงลิงนำ
มีลิงบางโตมันขี่ดื้อ มาหาลักกระติบข้าวนำเฮือนคนกะมี อุ้มแลนขึ้นกกไม้ไวปานวอก
 
06-29-2013, 01:13 AM   #11 (permalink)
ฝ่ายบริหารระดับสูง

นอกจากผู้นำชุมชนแล้ว สิ่งสำคัญที่สุดคือความร่วมมือร่วมใจกันและเห็นพ้องต้องกัน ซึ่งเพิ่นเอิ้นว่า ความสามัคคี นั่นเองครับ

ความสามัคคี คือพลังอันยิ่งใหญ่ที่จะทำให้งานทุกอย่างสำเร็จไปได้ด้วยดีครับ
 
07-23-2013, 03:27 PM   #12 (permalink)
ศึกษาหาความรู้

สุดยอดครับ เป็นการแสดงถึงความสามัคคี ของชาวบ้าน นับมื่อคนเริ่มเห็นแก่โต ขึ้นเรื่อยๆ หายากแล้วคับ
 
08-06-2013, 11:17 AM   #13 (permalink)
แบ่งปันความรู้และประสบการณ์

สิ่งที่สื่อออกมาได้อย่างชัดเจน กะคือ ความสามัคคีครับ ชุมชนเข้มแข็งครับ ให้ความฮู้สึกดีครับบ่าวหยก / อ้ายอยู่หลัง Novotel Bangna ครับ /ชื่อ สมัย ครับ
 
08-06-2013, 11:53 AM   #14 (permalink)
แบ่งปันความรู้และประสบการณ์

ออนซอนประเพณีบ้านเฮาเด้อยู่บ้านผมกะมีคือกันแต่ว่าเฮ็ดตอนเซ้า มีแต่เหล้าไหไก่โต
แต่เฮ็ดต้มไก่อยู่บ้านพ่อใหญ่จ้ำเสร็จแล้วค่อยเอาออกไปดอนตาปู่จุดบั้งไฟเสี่ยงฟ้าเสี่ยงฝน
 
08-06-2013, 04:12 PM   #15 (permalink)
ร่วมถ่ายทอดความรู้สู่สังคม

ออย...ตกใจหมด ฟ้าวมาเบิ่ง "ลาบ" เต่าเพื่นเน๊าะ
บาดแท้ เป็นงานบุญขอ "ลาภ"เต่า
โมทนานำเด้อจ้า สาธุ สาธุ
 
ชุมชนบ้านมหา > ภาษาศิลปะวัฒนธรรมและภูมิปัญญาท้องถิ่น > ศิลปะวัฒนธรรมภาคอีสาน


คำสั่งเพิ่มเติม
เรียบเรียงคำตอบ
แบบตามยาว แบบตามยาว



Custom Search


เวลาทั้งหมดอยู่ในเขตเวลา GMT +7 และเวลาในขณะนี้คือ 07:40 AM


Powered by vBulletin รุ่น 3.8.7 Copyright ©2000-2014, Jelsoft Enterprises Ltd.
Content Relevant URLs by vBSEO
© บ้านมหา.com เว็บไซต์ส่งเสริมการศึกษา ศิลปวัฒนธรรม