Way of life > ภาษาศิลปะวัฒนธรรมและภูมิปัญญาท้องถิ่น > อยู่แบบพอเพียง > เกษตรชุมชน



 
คำสั่งเพิ่มเติม เรียบเรียงคำตอบ
11-28-2007, 12:41 PM   #1 (permalink)
ผู้ช่วยผู้ใหญ่บ้านมหา
 
 
การเพาะเห็ดกระด้าง (เห็ดบด)



การเพาะเห็ดกระด้าง

(อัญชลี เชียงกูล)



เห็ดกระด้างหรือเห็ดลม (เห็ดบด, เห็ดขอนดำ) Lentinus polychrous Lev.

เป็นเห็ดพื้นเมืองที่มีรสชาติดี เป็นเห็ดมีครีบที่มีหมวดดอกขนาดใหญ่ กว้าง 5 – 12 เซนติเมตร ก้านสั้น 1 – 2 เซนติเมตร สีน้ำตาลถึงน้ำตาลปนดำ ในธรรมชาติ มักพบบนขอนไม้ล้มในตระกูลเต็งรังหรือไม้ใบกว้าง ดอกเห็ดอาจเกิดขึ้นเดี่ยว ๆ หรือขั้นซ้อนกันบนขอนไม้ มักพบเกิดขึ้นในช่วงฤดูร้อนต่อฤดูฝนหรือฤดูฝนต่อฤดูหนาว ที่อากาศกลางวันและกลางคืน อุณหภูมิต่างกันมาก ๆ เห็ดชนิดนี้ ดอกอ่อนจะนิ่ม เมื่อแก่จะเหนียวและแข็ง จึง สามารถเก็บรักษาไว้รับประทานได้นานข้ามปี เวลาจะนำมาปรุงอาหารก็นำไปแช่น้ำให้คืนสภาพ เหมือนเห็ดหูหนู เป็นเห็ดที่มี รสหวานกว่าเห็ดชนิดอื่น ๆ ในตระกูลเดียวกัน ดอกอ่อนนำไปแกงซุปหรือลาบให้ความรู้สึก ในการรับประทานคล้ายเนื้อสัตว์ คือกรุบเหนียว ลื่นลิ้น จึงเป็นที่นิยมรับประทานของคน ในภาคเหนือ และภาคตะวันออกเฉียงเหนือ ดังนั้นจึงเป็นพื้นที่ ๆ เป็นแหล่งผลิตด้วย ราคาของเห็ดกระด้างค่อนข้างสูง กว่าเห็ดพื้นเมืองชนิดอื่น ๆ ตกกิโลกรัมละ 80-200 บาท แล้วแต่ฤดูกาล เกษตรกรบางรายสามารถทำรายได้สูงกว่า 5 หมื่นบาทต่อเดือน เห็ดลมเป็นเห็ดพื้นเมืองอีกชนิดหนึ่ง ที่ได้รับการพัฒนาเพื่อการเพาะปลูกเป็นการค้า ซึ่งกรมวิชาการเกษตร โดยอัญชลี (2540ข) ได้คัดเลือกสายพันธุ์ดีไว้บริการและจำหน่ายแก่เกษตรกร พร้อมทั้งได้วิจัยและพัฒนาสูตรวัสดุเพาะ ซึ่งมีหลายสูตรด้วยกันดังนี้

วัสดุเพาะ



สูตรวัสดุเพาะที่ 1 (อัญชลี, 2540ข)


ขี้เลื่อยไม้ยางพารา หรือไม้มะม่วง มะขาม 100 กิโลกรัม
น้ำตาลทราย 2-3 กิโลกรัม
รำ 3-5 กิโลกรัม
ปูนขาว 1 กิโลกรัม
น้ำ 65-75 กิโลกรัม (ลิตร)

สูตรวัสดุเพาะที่ 2 (พิมพ์กานต์, 2540 )


ไม้เบญพรรณ 100 กิโลกรัม
แอมโมเนียมชัลเฟต 1 กิโลกรัม
ปูนขาว 1 กิโลกรัม
ผสมส่วนผสมทั้ง 3 ชนิด หมักกับน้ำประมาณ 2-3 เดือน กลับกองประมาณ 3-4 ครั้ง นำไปผสมกับ รำละเอียด 3 กิโลกรัม น้ำตาลทราย 2 กิโลกรัมปรับความชื้นประมาณ 50 – 55 เปอร์เซ็นต์


วัสดุและอุปกรณ์


1. ถุงพลาสติกใสทนร้อนขนาด 3X13 นิ้ว
2. คอขวดพลาสติกทนร้อน
3. สำลี ยางรัด
4. หม้อนึ่งลูกทุ่ง
5. วัสดุเพาะตามสูตร
6. โรงพักบ่มเลี้ยงใยและโรงเรือนเปิดดอก

วิธีการ

1. ผสมสูตรวัสดุเพาะเข้าด้วยกัน โดยนำน้ำตาลละลายในน้ำจากนั้นนำไปรดบนขี้เลื่อย ซึ่งผสมกับรำไว้เรียบร้อยแล้ว ผสมจนเข้ากันดี จึงนำไปบรรจุในถุงพลาสติกทนร้อน กดให้แน่น
2. รวบปากถุง รวบคอขวด จีบและพับปากถุง ดึงให้ตึงรัดด้วยยางวง แล้วอุดด้วยฝ้ายหรือสำลี และนำกระดาษหนังสือพิมพ์หรือฝาครอบพลาสติกมาปิดไว้ ป้องกันไม่ให้สำลีเปียก ขณะทำการนึ่งวัสดุเพาะ
3. นำไปเรียงในหม้อนึ่งลูกทุ่ง เต็มแล้วจึงปิดฝา แล้วนึ่งโดยไม่ใช้ความดันเป็นเวลา 3-4 ชั่วโมง โดยใช้ไฟสม่ำเสมอสังเกตุให้ไอน้ำพุ่งตรงตลอดเวลา ต้องพยายามเติมเชื้อเพลิงให้สม่ำ เสมอด้วย เมื่อได้เวลาแล้ว นำมาทิ้งไว้ให้เย็นในที่สะอาด และ อากาศโปร่ง แล้วนำเชื้อ ขยายมาถ่ายลงถุงเพาะ พยายามใส่เชื้อขยายภายใน 24 ชั่วโมงหลังจากถุงเพาะเย็นแล้ว มิฉะนั้นเส้นใยจะเดินไม่ตรง เนื่องจากจะมีเชื้อปนเปื้อนเข้ามาแทรกได้

การพักบ่มเส้นใย

เส้นใยที่เจริญในถุงวัสดุเพาะเห็ด 1 กิโลกรัม จะใช้เวลา 30-35 วัน จึงจะเติม ถุงเพาะเพื่อเส้นใยเดินเต็มถุงต้องพักบ่มเส้นใยต่อไปจนเส้นใยเริ่มสร้างสีน้ำตาล โดย เฉลี่ยจะใช้เวลา 80-90 วัน จึงนำไปเปิดดอก โรงพักบ่มเส้นใยควรเป็นโรงเรือนที่ร่ม โปร่ง อากาศถ่ายเทได้ดี อุณหภูมิอยู่ระหว่าง 28-35 องศาเซลเซียส

โรงเรือนเปิดดอก

คล้ายโรงเรือนของเห็ดขอนขาว สามารถมุงด้วยพลาสติกและพรางแสงด้วยซาแลน ไม่จำ เป็นต้องใช้แฝกหรือจาก เพราะเป็นเห็ดที่ชอบอุณหภูมิสูง โดยให้มีความชื้น 70-80 %
ในการเปิดดอกเห็ดลม เห็ดจะออกดอกได้ดี เมื่ออากาศแปรปรวนหรืออุณหภูมิกลางวัน ต่อกลางคนต่างกันมาก มีเกษตรกรที่ชำนาญการเพาะเห็ดลมในภาคอีสาน นิยมกระตุ้น ให้เห็ดออกดอกสม่ำเสมอโดยปิดโรงเรือนให้ร้อนในช่วงเทียงถึงบ่าย 3 โมงเย็น โดย อุณหภูมิในโรงเรือนอยู่ระหว่าง 35-37 องศาเซลเซียส แต่ไม่ควรเกิน 40 องศาเซลเซียส เพราะเส้นใยอาจตายได้ หากอุณหภูมิขึ้นสูงมาก ก็จะระบายความร้อนโดยการรดน้ำด้วย สปริงเกอร์ ส่วนในเวลากลางคนจะเปิดโรงเปิดดอก ให้ได้รับความเย็นและอากาศ ถ่ายเทได้เต็มที่ จะช่วยให้ผลผลิตออกสม่ำเสมอได้ ซึ่งเป็นเทคนิคที่ผู้สนใจเห็ดลม ควรฝึกปฏิบัติและสังเกตเทคนิคให้ดี จึงจะประสบผลสำเร็จในการเพาะนอกจากนี้เกษตร กรบางราย อาจใช้วิธีรดน้ำที่ก้อนเพาะให้ชุ่มแล้วนำผ้า พลาสติกมาคลุมกองไว้ 2-3 วัน เมื่อเริ่มเห็นตุ่มดอกจึงลดอุณหภูมิในโรงเรือนและระบายอากาศให้ดอกเห็ดเจริญต่อไป การให้ผลผลิตของเห็ดกระด้างแต่ละครั้งจะทิ้งช่วงห่างกัน 15-20 วันในแต่ละรุ่น

การเก็บผลผลิต

การเก็บดอกเห็ด เก็บในระยะที่ดอกเห็ดมีอายุ 2-3 วัน หรือขนาดเส้นผ่าศูนย์กลางของหมวกเห็ดไม่เกิน 6 เซนติเมตร เป็นขนาดที่มีราคาดีที่สุด ทั้งการบริโภคสดหรือทำแห้งผลผลิตเฉลี่ยของเห็ดกระด้างประมาณ 100-250 กรัมต่อถุง เก็บได้ในระยะเวลา 100-120 วัน การตลาด ราคาของเห็ดมีเส้นผ่าศูนย์กลางไม่เกิน 6 เซนติเมตร จำหน่ายเฉลี่ยกิโลกรัมละ 80-100 บาท สามารถจำหน่ายในรูปของดอกเห็ดสดและเห็ดแห้ง

ควรเก็บดอกเห็ดในขณะที่ปลายขอบหมวกยังโค้งงอ ลักษณะคล้ายการเก็บดอกเห็ดขอนขาว จะได้ดอกเห็ดที่มีคุณภาพ หวานนุ่ม เหมาะที่จะนำไปผัดหรือซุป หากเก็บดอกแล้วระยะนี้ จะได้ดอกที่เหนียว เคี้ยวยาก เช่น ดอกที่เก็บในธรรมชาติ แต่คนท้องถิ่นพื้นเมือง ก็มีภูมิปัญ ญาท้องถิ่น โดยนำดอกไปฉีก หรือสับ ก่อนปรุงเป็นลาบหรือใส่แกงแค (แกงพื้นเมืองภาคเหนือ) นับเป็นเห็ดที่อร่อยชนิดหนึ่งเลยทีเดียว


แหล่งจำหน่ายเชื้อ
- สวนเห็ดบ้านอรัญญิก จ.กรุงเทพฯ 02-8898740-7.(02) 441-0369, 441-9263
-ศูนย์ไบโอเทค เลขที่ 19/7 ม.11 ต.คลองหลวง จ.ปทุมธานี 12120 โทร.(02) 908-3010-3
-ฟาร์มเห็ดนางฟ้าคุณแดง นครราชสีมา โทร.0-4435-7084
-ฟาร์มเห็ดรุจิรา กาฬสินธ์ โทร.0-4382-0960


 
รายชื่อผู้ให้การขอบคุณในหัวข้อที่ ฅนภูไท ตั้งขึ้น:
11-30-2007, 08:24 AM   #2 (permalink)
ร่วมถ่ายทอดความรู้สู่สังคม

GOOD GOOD ๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆ

เป็นตาซุบแซบแท้
:g:g:g
 
11-30-2007, 10:34 AM   #3 (permalink)
บ่าวเมฆินทร์
Guest

บ่าวกะเคยเพาะเห็ดมาหลายคือกันแต่บ่เคยเพาะเห็ดกะด้างจักเทือ เคยแต่เอาไปซุป แซ๊บ...แซบ
 
12-02-2007, 07:03 PM   #4 (permalink)
thongcama
Guest

อ้างถึง:
กระทู้ต้นฉบับโดยคุณ ฅนภูไท อ่านกระทู้
สามารถสิเฮ็ดเป็นอาชีพเสริมได้เลยครับ เพราะความต้องการของตลาดยังสูงอยู่
ผมอยู่บุรีรัมย์ อยากกินมากครับ แต่หาชื้อไม่มีเลยที่ใหนมีขายบอกด้วยครับ
 
12-02-2007, 07:14 PM   #5 (permalink)
ผู้ช่วยผู้ใหญ่บ้านมหา

เอ้าตลาดแถวบุรีรัมย์บ่มีขายติครับ ช่วงนี้หน้าสิเริ่มออกแล้วนะ (ทางสกล ทางอื่นผมบ่รู้คือกัน)

ปกติ แถวบ้านผมเขาสิเอาขอนไม้จิกมาเจาะรูแล้วกะฝั่งเชื้อลงไปแล้วกะปิดฮูไว้ แล้วนำมาวางกองกันไว้ในฮ่ม มีแสงแดดส่องรำไร พอถึงช่วงนี้ กะเอาน้ำมารดแล้วกะหาแนวมาคลุมไว้ เห็ดกะสิเริ่มออกแล้ว เหลือกินกะนำมาขาย เป็นภูมิปัญญาชาวบ้านครับ
 
12-02-2007, 07:33 PM   #6 (permalink)
thongcama
Guest

ผมไปตลาคตอยเย็นมีแต่เห็ดฟาง ผมถามแม่ค้าเขาบอกว่าไม่มีขาย แต่เสียงมีขายจากร้อยยี้ เป็นพันยี้ อุ้ย ๆ ขอโทษลืมตัว
 
12-05-2007, 01:24 PM   #7 (permalink)
วาสนานาน้อย
Guest
อยากหลายเด้

เว้ามาแล้วอยากกินหลายอยู่ทางใต้หลายปีบ่มีกิน ผู้ได๋หลีโตนกะส่งมาให้กินแนสิขอบคุณหลาย (แลกกับปลาหมึกแห้งบ่ทางพี้หล้ายหลาย)::)
 
02-13-2008, 01:11 PM   #8 (permalink)
ผู้ช่วยผู้ใหญ่บ้านมหา

เอารูปที่ผุเฒ่าเพิ่นเพาะไว้อยู่บ้านมาให้เบิ่งครับ





 
02-13-2008, 10:16 PM   #9 (permalink)
ฝ่ายบริหารระดับสูง

ป้าด/เป้นตาแกงใส่ยอดผักติ้วแซบแท้..คนภูไท ติดต่อผู้สาวทางพู้นให้แหน่จักคนอยากไปอยู่นําแล้วละ แนวอยากแนวกินหลายปานนี้..ปล.คือบ่อหารูปผู้สาวภูไทมาเบิ่งแหน่ อิอิๆๆ
 
03-23-2008, 02:17 PM   #10 (permalink)
ฝ่ายบริหารระดับสูง

เห็ดกระด้างดอกทอกระโด้ง แลนลงโทงเหยียบแต่หลังเต่า....โอ้ ๆ ๆ ชัยภูมินี่เอย:g
 
03-23-2008, 02:51 PM   #11 (permalink)
แบ่งปันความรู้และประสบการณ์

เอามาให้ไปเค็ดซุปแนบ่ได้กินซุปเห็ดกระด้างโดนหละตั้งแต่มาอยู่กรุงเทพ 8)
 
03-29-2008, 09:25 PM   #12 (permalink)
แบ่งปันความรู้และประสบการณ์

ลาบค่ะแซบอีหลี
ตลาดอยู่สตึกมีเยอะแยะเลยล่ะ
 
07-02-2008, 01:29 AM   #13 (permalink)
ร่วมถ่ายทอดความรู้สู่สังคม

ดีมากๆ เลยครับ ผมกะสนใจอาชีพเพาะเห็ดขายอยู่พอดี เป็นอาชีพที่น่าสนใจคับ
 
07-31-2008, 01:04 PM   #14 (permalink)
ร่วมถ่ายทอดความรู้สู่สังคม

สับแหลกๆ(แข่วบ่อค่อยดีแล้ว..หนะหนา)ซุบห้อมหอมข้าวเหนียวคุ้ย..กัดใบส่องฟ้ากับแกล้มหอมหิ่นขึ้นดั้ง..แจ้ะ...หิว:g
 
08-05-2008, 11:51 AM   #15 (permalink)
ร่วมถ่ายทอดความรู้สู่สังคม

ขอซุบเห็ดกระด้างจานหนึงครับ 8)
 
Way of life > ภาษาศิลปะวัฒนธรรมและภูมิปัญญาท้องถิ่น > อยู่แบบพอเพียง > เกษตรชุมชน


ป้ายกำกับ
เห็ดบด

คำสั่งเพิ่มเติม
เรียบเรียงคำตอบ
แบบตามยาว แบบตามยาว






Custom Search


เวลาทั้งหมดอยู่ในเขตเวลา GMT +7 และเวลาในขณะนี้คือ 06:27 PM


Powered by vBulletin รุ่น 3.8.7 Copyright ©2000-2014, Jelsoft Enterprises Ltd.
Content Relevant URLs by vBSEO
© บ้านมหา.com เว็บไซต์ส่งเสริมการศึกษา ศิลปวัฒนธรรม ภูมิปัญญาท้องถิ่นฯลฯ (ไม่สนับสนุนการคัดลอกข้อมูลมาจากที่อื่น) การเผยแพร่ข้อมูลที่ไม่ใช่ต้นฉบับฯ ต้องอ้างอิงที่มาให้ชัดเจน