ชุมชนบ้านมหา > ภาษาศิลปะวัฒนธรรมและภูมิปัญญาท้องถิ่น > อยู่แบบพอเพียง > เครื่องมือการดำรงชีพ


ตอบกลับ
 
คำสั่งเพิ่มเติม เรียบเรียงคำตอบ
12-14-2007, 10:15 PM   #1 (permalink)
ผู้ช่วยผู้ใหญ่บ้านมหา
 
 
ความเยือกเย็น ตังบาน

ตังบาน



เป็นเครืองมือหากินของคนสมัยก่อนสมัยยังน้อยเคยไปใส่ตั้งบานกับพ่อใส่ยามเดือนหงายสิได้พวกนกเค้าแมว ฮูง ถ้ากังเว็นกะสิได้พวกแหลว เหยี่ยว พวกได้มาเฮากะเอามาคั่วกิน สมัยก่อนผมเป็นคนไปขุดหนูซิงให้พ่อไปใส่ตั้งบาน พ่อเพิ่นสิมัดเชือกไว้ที่กกหางหนูแล้วกะปล่อยให้หนูวิ่งแล่นไปรอบๆพอพวกนกเห็นมันกะสิโฉบลงมากิน


ชื่อสามัญ แร้วดักนก

ประวัติความเป็นมา

พรานเป็นบุคคลฉลาดรู้จักสังเกตพฤติกรรมของนกที่หาอาหารชนิดต่าง ๆ เช่น หนู จิ้งหรีด เขียด กบ ดังนั้นจึงได้หาเหยื่อเหล่านี้มาล่อใส่ใว้ในลานของเครื่องมือเพื่อให้นกเห็นเหยื่อเคลื่อนไหวเด่นชัดขึ้น เมื่อนกบินมาโฉบเหยื่อ ปีกนกจะถูกสายใยที่ขึงไว้หลายเส้น จะทำให้ขาเก็ดหรือไม้ขาเข็ดที่ขัดกับพระเนียดหรือคางของตัวบานจะหลุดลงมาตะปบไว้ในตาข่ายทันที

วัสดุที่ใช้ผลิต

ขั้นที่ 1 นำไม้เนื้อแข็งมาทำคาน เสา ไม้แม่ตังบาน โดยเจาะที่ไม้แม่ตังบานนำคานสอดเข้าไป และเจาะที่ปลายสุดของไม้แม่ตังบาน ปากไม้หลักตังบานให้เป็นหยักไว้เพื่อใช้ขึ้น

ขั้นที่ 2 นำไม้ไผ่มาทำพะเนียดเป็นวงเพื่อขึงตาข่ายทั้งข้างบนและข้างล่าง ให้ขนาดของพะเนียดเท่า ๆ กัน เพื่อตะปบนก

ขั้นที่ 3 นำไม้ไผ่มาทำเป็นคาน ให้อ่อนโค้ง คล้ายไม้คาน แต่แข็งแรงมีสปริงใช้เชือกมัดที่ปลายคานทั้งสองข้างให้ติดกับปลายชุดของพะเนียดสองข้าง ส่วนปลายบนของพะเนียดสองข้างจะมัดด้วยเชือกกับคานตังบาน เมื่อขึ้นไม้คานแล้วจะทำให้เกิดแรงยึดเป็นสปริง ทำให้พะเนียดมีแรงตะปบนกได้

ขั้นที่ 4 ลานของตังบานสานด้วยไม้ไผ่เป็นแผ่นตัดแต่งให้เป็นครึ่งวงกลม มัดติดไว้กับไม้แม่ตังบาน แล้วใช้เชือกเอ็นมัดขอบลานติดโครงยึดไว้

ขั้นที่ 5 ที่กึงกลางของลานนำไม้ชิ้นเล็ก ๆ มาขัดไว้ เพื่อผูกเหยื่อติดไว้

ขั้นที่ 6 ทำสายใยด้วยด้ายเส้นเล็ก ๆ มัดรอบขอบลานเป็นระยะ ๆ ให้ปลายสายทั้งหมดมารวมกัน ขึงขึ้นข้างบนให้รับกับพะเนียดและไม้ขาเก็ด ปลายสุดของสายใยจะขนปีไก่ 1 อัน ปลายขนปีกไก่จะมัดติดกับสายใย โคนของขนปีกไก่จะทำเป็นรูปเอาไว้เพื่อสวมไม้ขาเก็ด เมื่อนกบินมาโฉบเหยื่อ ปีกนกจะถูกกับสายใยทำให้ขาเก็ดหลุด พะเนียดซึ่งขึงเปิดไว้จะหลุดมาตะปบนกไว้ในตาข่ายทันที

นกที่ติดตังบานได้แก่ นกเค้า นกกะเต็น นกขาบ เหยี่ยวนกเขา นกเค้าแมว ฯลฯ
 
12-14-2007, 10:56 PM   #2 (permalink)
ร่วมถ่ายทอดความรู้สู่สังคม
มาตรฐาน

ตังบานอ่านพ้อตั้งแต่หน้าเว็บบอร์ด มืดตืบ นึกบ่ออกว่าคือหยัง นึกไปเห็นแต่หน้าต่าง นึกว่า หน้าต่างกระจก เปิดเข้ามาอ่านผั่นแม่นแนวหาอยู่หากินน้อ พออ่านๆๆเรื่องเบิ่ง
ยอดเยี่ยมอีหลีเด้อ ฅนภูไท นับถือๆๆอีหลี รอบรู้เรื่องทำมาหากินแท้ๆๆ เก่งๆๆค่ะ :g
ขอตบมือให้ดังๆๆเลยค่ะ :g:g:g:g
 
12-14-2007, 11:19 PM   #3 (permalink)
ร่วมถ่ายทอดความรู้สู่สังคม
รอบยิ้มพิมใจ ถิ่นฐานภูไท ถิ่นมั่นในพุทธธรรม

อีกอย่างแมนอีหลีค่ะ ถิ่นมั่นพุทธธรรม คนทางภูไทเผิ่นมีวัฒนธรรมดีงามอีกอย่างคือ
การเคารพนับถือในพุทธศาสนา แล้วกะซ่อยกันสืบทอด
อยู่ในกรุงเทพฯ ส่วนมากมีแต่ลูกหลานทางภูไทเด้อค่ะ
ที่เผิ่นส่งลูกชายเข้ามาบวชเรียนเขียนอ่านเป็นสามเณรน้อย กริยามรรยาท
นอบน้อม นุ่มนวล มีสัมมาคาระวะดีคือหยังนี่ตั้วค่ะ

เคยได้สัมผัสมากับตัวเองแล้ว เพราะว่าเคยสอนหนังสือสามเณรน้อยมาก่อน ยืนยันได้เลยค่ะ
ประทับใจหลายที่ครั้งหนึ่งในชีวิตได้เข้าไปซอยงานพุทธศาสนา
กะขอให้รักษาวัฒนธรรมที่ดีงามเหล่านี้ไว้ให้ลูกหลานชาวภูไทอีสานบ้านเฮากันเด้อค่ะ

วัฒนธรรมอีสานล้ำค่า
ภาษาน่าภูมิใจ
รักษาไว้ให้ลูกหลาน
สืบสานต่อความเป็นไป
ให้อีสานของเฮาได้ฮุงเฮืองไปหน้า
 
12-15-2007, 12:08 PM   #4 (permalink)
ร่วมถ่ายทอดความรู้สู่สังคม
มาตรฐาน

อยู่แถวบ้านยังมียุเด้อครับ ยังใช้กันยุครับ
 
12-18-2007, 09:22 PM   #5 (permalink)
ฝ่ายบริหารระดับสูง
มาตรฐาน

เยี่ยมมากครับ แต่เป็นเด็กน้อยเคยเอาไปดักนกคุ้มอยู่ครับ
 
12-20-2007, 08:31 PM   #6 (permalink)
ร่วมถ่ายทอดความรู้สู่สังคม
มาตรฐาน

กะตังบาน เอาไปต่อนกกวก (นกกวัก)
อยุ่นำป่าเลาะน้ำ ถืกดีคัก
 
12-20-2007, 09:05 PM   #7 (permalink)
นักการภารโรง
มาตรฐาน

เอาไปห่าง(ดัก) นกคุ่มคืือซิได้อยู่เนาะ
 
01-12-2008, 02:20 AM   #8 (permalink)
เจ้าหน้าที่ประชาสัมพันธ์
มาตรฐาน

เอาของจริงมาฝากครับ หล่อเมือบ้านไปยามตังบานกับเฒ่าพ่อได้แหลวกินไก่ กับนกเค้าพู่นแหล่ว





มาลาบสู่ข่อยกินเด้อเฒ่าป๋อง ข่อยลาบบ่เป็น ::)
 
01-12-2008, 02:50 AM   #9 (permalink)
เจ้าหน้าที่ประชาสัมพันธ์
มาตรฐาน

สงสัยแหลวโตนั้นสิมากินไก่น้อย อิแท้เรยว่า ฮ่าๆๆ เอื้อยไก่น้อยทางกาสินหลบเด้อ ห่ามาอีก แต่บ่ต้องย้านดอกละอ้ายหล่อเล่าเอาตังบานมาดักแล้ว อิอิ
 
01-12-2008, 06:14 AM   #10 (permalink)
Administrative
มาตรฐาน

หลู๋โตนตานกเค้าเด้ กินไปทั่วแท้น้อคนหล่อเมืองอุบลฯหนี่ ปล่อยมันไปสาเนาะ เนาะ
 
01-12-2008, 10:54 AM   #11 (permalink)
ผู้ช่วยผู้ใหญ่บ้านมหา
มาตรฐาน

ความรู้ใหม่เนาะภูมิปัญญาชาวบ้านเฮาล้วนๆ น่าเสียดาย..(แม่นเนาะติ๋มเหลียวเบิ่งตาเพิ่นแม๋ะ อ้อนวอนคัก..คั่นเพิ่นเว่าได่คือสิว่า..ปล่อยข้อยไปเถาะ.. เนาะ.. อ้ายหล่อออ...อุอุ)
 
01-12-2008, 11:13 AM   #12 (permalink)
น้ำตาล
Guest
มาตรฐาน

ใหย่ศรีเอ่ย...มาเด้อมาเอาไปลาบของมักบ่แม่นติ...::)::)
 
01-12-2008, 12:59 PM   #13 (permalink)
เจ้าหน้าที่ประชาสัมพันธ์
มาตรฐาน

น้องมิก กับ น้องติ๋ม บ่ต้องอ้นวอนดอกครับ เห็นหว่าอ้ายหล่ออ้ายกะใจร้ายเด้อ::) ฟักลาบเรียบร้อยแล้วครับ กินกับลวกดอกผักกะเดา แซบจนลืมคึดฮอดกิ๊กพู่นหละ
 
01-12-2008, 01:16 PM   #14 (permalink)
ผู้ช่วยผู้ใหญ่บ้านมหา
มาตรฐาน

โอ้ เฒ่าหล่อเอาภาพมาประกอบได้สุดยอดมาก:g 8)
ที่เหลือเดี๋ยวข้อยจัดการเอง สิลาบรึสิคั่วดีหละ
::)

ปล. บ่เสียแรงที่ถ่ายทอดวิชาให้ตั้วหนิ ได้ภาพดีๆมาฝากพี่น้องบ้านเฮา เป็นภาพประกอบที่หาเบิ่งยากมาก ว่าแม่นสิได้จินตนาการเอาแมะ 8) 8) 8)
 
01-12-2008, 04:45 PM   #15 (permalink)
ผู้ช่วยผู้ใหญ่บ้านมหา
มาตรฐาน

สิฝ่างแต่ลาบบบหลายบ่าว บาดมันได่เอาตีนหยุม..อันตรายแถ้..เด็กน้อยบ้านยายโดนมาแล้วแบบนี่เลย..ผ่อใหญ่เลาไปไปห่าง"ตังบาน " ได้แหลวแต่นมาแบบนี่หละ แบบหว่าเด็กน้อยบ่จักตังเนาะบ่เคยเห็นแหลวเด๋..มันกะพากันมาเบิ่งเบิดบ้านก้มเบิ่งใกล้ๆ จ๊ากกกกกส์ จักเล็บหือปากมันแหละบักหำน้อยเกือบตายเกือบเดือยไก่ซอด....หลาบจื่อบ่....ผ่อใหญ่สิลาบมันกะลาบหลานเผิ่นก่อนสะหละล้า
 
ชุมชนบ้านมหา > ภาษาศิลปะวัฒนธรรมและภูมิปัญญาท้องถิ่น > อยู่แบบพอเพียง > เครื่องมือการดำรงชีพ

ตอบกลับ

ป้ายกำกับ
ตังบาน

คำสั่งเพิ่มเติม
เรียบเรียงคำตอบ
แบบตามยาว แบบตามยาว




เวลาทั้งหมดอยู่ในเขตเวลา GMT +7 และเวลาในขณะนี้คือ 06:33 AM


Powered by vBulletin รุ่น 3.8.7 Copyright ©2000-2014, Jelsoft Enterprises Ltd.
Content Relevant URLs by vBSEO
© บ้านมหา.com เว็บไซต์ส่งเสริมการศึกษา ศิลปวัฒนธรรม