กำลังแสดงผล 1 ถึง 2 จากทั้งหมด 2

พิธีการ - พิธีกรรม

  1. #1
    ร่วมถ่ายทอดความรู้สู่สังคม สัญลักษณ์ของ ใต้ร่มประดู่
    วันที่สมัคร
    Jul 2007
    ที่อยู่
    BKK Metropolis
    กระทู้
    346

    พิธีการ - พิธีกรรม

    พิธียกเสาเอก

    พิธี ยกเสาเอก คือพิธียกเสาต้นใดต้นหนึ่งที่กำหนดให้เป็นเสาเอกลงหลุมตาม เวลาฤกษ์อันเป็นมงคลแห่งการสร้างอาคารบ้านพักอาศัย โดยส่วนมากใช้ประกอบพิธีในการ สร้างอาคารบ้านพักอาศัยของเอกชน ไม่ใช้ประกอบพิธีในการสร้างอาคารใหญ่ ๆ (จะใช้ประ กอบพิธีวางศิลาฤกษ์) ของทางศาสนาหรือทางราชการ เช่นศาลาการเปรียญ ศาลากลางจังหวัด เป็นต้น (บางแห่งนิยมประกอบพิธียกเสาเอกด้วยก็มี) จุดประสงค์ของการทำพิธีก็เพื่อให้อาคาร เหล่า นั้นเกิดความถาวรมั่นคงและผู้อยู่อาศัยอยู่เย็นเป็นสุขตลอดไป โดยมีการเตรียมการและ ปฏิบัติการ ดังนี้

    ขั้นที่ ๑ เตรียมการ
    ๑. เครื่องสังเวยเทพยดา ๑ ชุด ประกอบด้วย
    - หมูนอนตอง ๑ ชิ้น
    - ไก่และเป็ดต้ม อย่างละ ๑ ตัว พร้อมน้ำจิ้ม
    - ปลา กุ้ง ปู อย่างละ ๑ จาน
    - ขนมหวาน (ทองหยิบ ทองหยอด ฝอยทอง เม็ดขนุน ถ้วยฟู ฯลฯ)
    - ฟักทองแกงบวด ๑ ถ้วย
    - ผลไม้ตามฤดูกาล ๑ ถาด
    - ถั่วเขียว งาดำ อย่างละ ๑ ถุง
    - กล้วยน้ำว้า ๒ หวี มะพร้าวอ่อน ๒ ผล
    - บายศรีปากชาม ๑ คู่
    - สุรา ๑ ขวด น้ำเย็น ๑ แก้ว พวงมาลัย ๑ พวง
    - กระถางธูป เชิงเทียน

    ๒. เครื่องบูชาเสาเอก
    - พวงเงิน พวงทอง (ห่อเงิน – ทอง หรือพวงมาลัยแห้งสีเงิน – ทอง)
    - ผ้าสามสี (สีประจำเดือน ๑๒ เดือน (ในเดือนประกอบพิธี) คือเดือน ๑ (อ้าย) เดือน ๒ (ยี่) เดือน ๓ ฯลฯ เดือนใดเดือนหนึ่ง สีประจำวัน ๗ วัน (ในวันประกอบพิธี) คือ วัน อาทิตย์ - วันเสาร์ วันใดวันหนึ่ง และสีประจำวันเกิดของผู้เป็นเจ้าของบ้าน รวมเป็น ๓ สี)
    - ทองคำเปลว ๓ แผ่น
    - หน่อกล้วย อ้อย อย่างละ ๑ ต้น
    - ผ้าขาวม้า ๑ ผืน
    ( บางรายนิยมยกเสาโทด้วย ให้จัดเครื่องบูชาเสาโทเหมือนเครื่องบูชา เสาเอก แต่ไม่ต้องจัด เครื่องมงคลใส่ก้นหลุม)

    ๓. ขุดหลุมลึกประมาณ ๑ เมตร กว้าง x ยาว ๑ เมตร

    ๔. เครื่องมงคลใส่ก้นหลุม
    - ไม้มงคล ๙ ชนิด คือ ไม้ขนุน ไม้ชัยพฤกษ์ ไม้ราชพฤกษ์ ไม้สัก ไม้ไผ่สีสุก ไม้พะยูง ไม้ทองหลาง ไม้กันเกรา ไม้ทรงบาดาล
    - ใบเงิน – ทอง – นาก อย่างละ ๙ ใบ
    - เหรียญเงิน – ทอง อย่างละ ๙ เหรียญ
    - ข้าวตอก ดอกไม้ ๑ พาน

    ขั้นที่ ๒ พิธีกรปฏิบัติ
    ๑. จุดธูปเทียนบูชาพระรัตนตรัย บิดามารดา ครูบาอาจารย์ ครูพักลักจำ เชิญมา บริหารพิธีการให้ประสบความสำเร็จ
    ๒. ทำน้ำมนต์ธรณีสาร (ตามบททำน้ำมนต์ในตอนท้าย)
    ๓. ประพรมผู้ทำน้ำมนต์เอง ๓ หยด และดื่มเล็กน้อย
    ๔. ประพรมเครื่องสังเวย เสาเอก และบริเวณสถานที่ทั้งหมด
    ขั้นที่ ๓ เจ้าภาพ-พิธีกรปฏิบัติ
    ๑. เจ้าภาพจุดธูปเทียน (ธูป ๑๖ ดอก เทียน ๑ คู่) และธูปหางเท่าจำนวนเครื่อง สังเวย
    ๒. พิธีกรกล่าวโองการบวงสรวงเทพยดา จบแล้ว
    ๓. เจ้าภาพคล้องพวงเงิน – พวงทอง ปลายเสาเอก ปิดทอง ๓ แผ่น ผูกผ้าสามสี ผูกหน่อกล้วย อ้อย ผูกผ้าขาวม้า ตอกไม้มงคล ๙ ชนิด วางใบเงิน – ทอง – นาก และเหรียญ เงิน – ทอง ก้นหลุม เมื่อถึงกำหนดเวลาฤกษ์ ให้ยกเสาเอกลงหลุม พร้อมกับเปล่งเสียงโห่
    ๓ ครั้ง ต่อด้วยโปรยข้าวตอกดอกไม้ เป็นอันเสร็จพิธี ฯ

    หมายเหตุ
    ๑. นำหน่อกล้วย อ้อย ไปปลูกในเวลาเย็น
    ๒. การ กำหนดจุดเสาเอก เสาเอกควรอยู่ด้านทิศตะวันออกหรือทิศตะวันออก เฉียงเหนือ ห้ามเป็นจุดที่ใกล้กับบันไดหรือใกล้ห้องน้ำ ถ้าอยู่บริเวณกับห้องนอนของเจ้าของ บ้านหรือห้องรับแขกเป็นดีที่สุด
    ๓. การประกอบพิธีผูกผ้าสามสี กำหนดให้ใช้
    ๓.๑ สีประจำวันของการประกอบพิธี
    ๓.๒ สีประจำเดือนของการประกอบพิธี
    ๓.๓ สีประจำวันเกิดของประธานในพิธี
    หากสีประจำวันเกิดของประธานในพิธีตรงกับสีประจำวันและเดือนของการประ
    กอบพิธีให้ใช้สีขาวหรือแดงแทน โดยที่สุดถ้ายังมีปัญหาตามมาอีก ก็ให้ใช้สีแดง ขาว และน้ำ เงินเป็นหลัก (ธงไตรรงค์)

    น้ำมนต์ธรณีสารน้อย ( ให้กระทำก่อนประกอบพิธีการใด ๆ)
    จุดธูปเทียนบูชาพระรัตนตรัย คุณบิดามารดา ครูบาอาจารย์ ครูพักลักจำ ขอให้มา บริหารพิธีการในวันนี้จงสำเร็จทุกประการ
    - ( สาธุ) สัคเค กาเม จะ รูเป ฯลฯ (อัญเชิญเทวดามา)
    - นะโม ๓ จบ ไตรสรณคมน์ , พุทธคุณ , ธรรมคุณ , สังฆคุณ
    เสร็จแล้วให้หยดเทียนน้ำมนต์ และบริกรรมคาถา ดังนี้
    “ สิโร เม พุทธะเทวัญจะ , นะลาเฎ พรัหมะเทวะตา , หะทะยัง นารายะกัญเจวะ , ทะเว หัตเถ ปะระเม สุราปาเท , วิสสะนุกัญเจวะ , สัพพะกัมมา ปะสิทธิ เม , สิทธิกิจจัง , สิทธิกัมมัง , สิทธิการิยะตะถาคะโต , สิทธิเตโช , ชะโย นิจจัง , สัพพะสิทธี ภะวันตุ เม ”
    - ภะวะตุ สัพพะมังคะลัง รักขันตุ สัพพะเทวะตา , สัพพะพุทธานุภาเวนะ สะทา โสตถี ภะวันตุ เมฯ
    - ภะวะตุ สัพพะมังคะลัง รักขันตุ สัพพะเทวะตา , สัพพะธัมมานุภาเวนะ สะทา โสตถี ภะวันตุ เมฯ
    - ภะวะตุ สัพพะมังคะลัง รักขันตุ สัพพะเทวะตา , สัพพะสังฆานุภาเวนะ สะทา โสตถี ภะวันตุ เมฯ
    - ใช้น้ำมนต์ประพรมศีรษะตัวเอง ๓ หยด แล้วดื่มนิดหน่อย ต่อจากนั้นประพรม เครื่องสังเวยทั้งหมด เสร็จแล้วอัญเชิญเทวดากลับ ด้วยบทว่า ทุกขัปปัตตา จะ นิททุกขา ฯลฯ



    พิธีพุทธาภิเษก

    พิธี พุทธาภิเษก คือพิธีการปลุกเสกประจุพุทธคุณลงในวัตถุมงคล (ตามพจนานุกรม ฉบับราชบัณฑิตยสถาน พ.ศ.๒๕๔๒ หน้า ๗๙๕ และพจนานุกรมเพื่อการศึกษาพุทธศาสตร์ ชุด “ คำวัด ” โดยพระธรรมกิตติวงศ์ หน้า ๗๐๐) โดยใช้พุทธคุณซึ่งมีอยู่ในบทพุทธปริตร หรือ บทพุทธมนต์ หรือโดยใช้สมาธิจิตที่เกิดจากปฏิบัติกรรมฐาน ประจุลงในวัตถุมงคล ต่าง ๆ เช่น พระพุทธรูปจำลอง รูปจำลองพระเกจิอาจารย์ พระบรมรูปจำลองพระมหากษัตริย์-พระราชวงศ์ รูปเทพเจ้า รูปผู้ที่ควรสักการบูชา ปูชนียวัตถุต่าง ๆ ฯลฯ มิได้หมายถึงพิธีการปลุกเสกเฉพาะพระพุทธรูป จำลองอย่างเดียวดังนั้นไม่ว่าจะปลุกเสกวัตถุมงคลประเภทใดเรียก ว่าพิธีพุทธาภิเษก เหมือนกันหมด โดยเรียกชื่อพิธีตามวัตถุมงคลนั้น ๆ เช่น พิธีพุทธาภิเษก พระพุทธพรประทานราชนาวี พิธีพุทธาภิเษกพระบรมรูปจำลองสมเด็จ พระเจ้าตากสินมหาราช พิธีพุทธาภิเษกรูปจำลององค์จตุคามรามเทพฯลฯ และมีความเชื่อว่าวัตถุมงคลที่ผ่านพิธีพุทธา ภิเษกแล้วย่อมกลายเป็นวัตถุมงคลที่ศักดิ์สิทธิ์สามารถป้องกันภัยอันตรายและ ให้เกิดความ สวัสดีมีชัยได้
    ปัจจุบันมีศัพท์เรียกพิธีกรรมดังกล่าวงอกขึ้นใหม่และนำมาเรียก ใช้กันทั่วไป เช่น พิธีมังคลาภิเษก พิธีเทวาภิเษก เป็นต้น โดยอาจมีความประสงค์ให้เรียกชื่อพิธีตรงตามวัตถุ มงคลนั้น ๆ ดังนี้
    - พิธีพุทธาภิเษก คือพิธีปลุกเสกพระพุทธรูปจำลอง และรูปจำลองพระเกจิ อาจารย์ทั้งหลาย
    - พิธีมังคลาภิเษก คือพิธีปลุกเสกพระบรมรูปจำลองพระมหากษัตริย์
    - พระราชวงศ์ เช่น สมเด็จพระปิยมหาราช พลเรือเอก พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าอาภากรเกียรติวงศ์ กรมหลวงชุมพรเขตอุดมศักดิ์ เป็นต้น
    - พิธีเทวาภิเษก คือพิธีปลุกเสกรูปจำลองเทพเจ้าต่าง ๆ เช่น พระพรหม องค์ จตุคามรามเทพ พระพิฆเณศร์ เป็นต้น
    บาง กรณีนำวัตถุมงคลต่าง ๆ มาปลุกเสกในคราวเดียวกันก็มักเรียกพิธีรวมกันก็มี เช่น พิธีพุทธมังคลาภิเษก พิธีพุทธเทวาภิเษก พิธีมังคลเทวาภิเษก เป็นต้น ศัพท์ที่ใช้เรียกพิธี ีตามวัตถุมงคลต่าง ๆ ดังกล่าวแม้จะไม่ตรงกับคำเดิมที่ให้ใช้คำว่า พิธีพุทธาภิเษก แต่พิธีการ ปฏิบัติเหมือนกันทุกพิธี

    พิธีพุทธาภิเษกวัตถุมงคลทุกประเภท มีหลักการปฏิบัติดังนี้
    ๑. เครื่องใช้ในพิธี
    ๑.๑ โต๊ะหมู่บูชา พร้อมดอกไม้ธูปเทียน
    ๑.๒ เครื่องใช้สำหรับพระสงฆ์
    - เครื่องรับรองพระสงฆ์เช่นเดียวกับงานมงคลทั่วไป
    - ตั่ง/ที่นั่งพระมหาเถระประธานฝ่ายสงฆ์
    - อาสน์สงฆ์พระเจริญพระพุทธมนต์ ๙ รูป (พิธีหลวงหรือพิธีทาง ราชการ ๑๐ รูป)
    - อาสน์สงฆ์พระสวดภาณวาร ๔ รูป
    - ตั่ง / ที่นั่งพระเกจิอาจารย์ / พระเถระภาวนาจารย์ ๙ รูป (หรือตามความประสงค์) จัดให้นั่งรอบวัตถุมงคล
    ๑.๓ เครื่องประกอบพิธีพุทธาภิเษก
    - เทียนวิปัสสี ไส้เกินอายุผู้จุด ๑ เล่ม
    - เทียนมหามงคล หนัก ๘ บาท ๒ เล่ม
    - เทียนนวหรคุณ หนัก ๑ บาท ๙ เล่ม

    - เทียนเงินเทียนทอง ๒ เล่ม
    - เทียนชัย ไส้ ๑๐๘ เส้น หนัก ๘๐ บาท สูงเท่ากับเจ้าของพิธี ๑ เล่ม (ปักในตู้เทียนชัย)
    - เทียนพุทธาภิเษก หนัก ๓๒ บาท ๒ เล่ม
    - เทียนที่เครื่องกระบะมุก ๑ ชุด
    - ขันสาครใส่น้ำมนต์ ๒ ใบ (ปักเทียนพุทธาภิเษกไว้ตรงกลาง)
    - สายสิญจน์รอบปริมณฑล ขึงเป็นตาข่ายห่างกัน ๑ ช่วงแขน
    - ฉัตรขาว ๕ ชั้น ๖ ต้น ขนาดความสูงตามความเหมาะสม ปัก ๔ มุม และซุ้มประตูทางเข้า
    - ราชวัติ ๔ มุม (๘ ข้าง ยาวข้างละ ๑ เมตร)
    - โต๊ะวางวัตถุมงคลพร้อมปูผ้าขาว ขนาดโต๊ะสูงกว่าที่นั่งพระสงฆ์ตาม สมควร
    - พลู ๗ ใบ ซ้อนกันสำหรับดับเทียนชัย
    - บาตรใส่น้ำมนต์สำหรับพระเกจิอาจารย์/พระเถระภาวนาจารย์นั่งปรก ครบทุกรูป
    ๑.๔ เครื่องไทยธรรมถวายพระสงฆ์ในพิธีทั้งหมด
    ๒. ลำดับพิธี
    การ กำหนดลำดับพิธีแต่ละพิธีนั้นอาจจะแตกต่างกันบ้าง ขึ้นอยู่กับสถานที่และผู้ เป็นประธานในพิธี แต่ลำดับพิธีการปฏิบัติส่วนใหญ่เป็นไปในแนวทางเดียวกันหรือใกล้เคียงกัน ในที่นี้ขอนำกำหนดการพิธีมังคลาภิเษกพระบรมรูปจำลองสมเด็จพระเจ้า ตากสินมหาราช(ขณะ นั้นเรียกพิธีมังคลาภิเษก) เมื่อ ๑๑ ธันวาคม ๒๕๔๒ ณ ท้องพระโรง พระราชวังเดิมมาเป็นตัว อย่าง ดังนี้
    กำหนดการ

    สมเด็จพระญาณสังวร สมเด็จพระสังฆราช สกลมหาสังฆปรินายก
    เสด็จเป็นองค์ประธานในพิธีมังคลาภิเษกพระบรมรูปจำลองสมเด็จพระเจ้าตากสินมหาราช
    ในวันเสาร์ที่ ๑๑ ธันวาคม ๒๕๔๒ เวลา ๑๔.๐๐ น.
    ณ ท้องพระโรง พระราชวังเดิม กรุงเทพมหานคร
    ..........................

    เวลา ๑๔.๐๐ น. - ผู้ร่วมพิธีและผู้มีเกียรติพร้อมบริเวณท้องพระโรงชั้นนอก
    - พระสงฆ์ทรงสมณศักดิ์ ๑๐ รูป ขึ้นสู่อาสน์สงฆ์

    เวลา ๑๔.๐๕ น. - ประธานในพิธีฝ่ายฆราวาส ถึงบริเวณพิธี

    เวลา ๑๔.๑๐ น. - ประธานในพิธีฝ่ายฆราวาส ประธานมูลนิธิอนุรักษ์โบราณสถานใน พระราชวังเดิม ข้าราชการชั้นผู้ใหญ่ และผู้เกี่ยวข้องเฝ้ารับเสด็จฯ

    เวลา ๑๔.๒๐ น. - สมเด็จพระสังฆราช เสด็จถึงบริเวณพิธี แล้วเสด็จไปประทับ ณ ที่รับ รองบริเวณท้องพระโรงชั้นนอก
    - ประธานในพิธีฝ่ายฆราวาสจุดธูปเทียนบูชาพระรัตนตรัย แล้วเข้าเฝ้า ถวายเครื่องสักการะ แด่สมเด็จพระสังฆราช
    - พระเถระประธานสงฆ์ให้ศีล จบ
    - ประธานมูลนิธิอนุรักษ์โบราณสถานในพระราชวังเดิม กล่าวถวายราย งานแล้วกราบทูลเชิญสมเด็จพระสังฆราชทรงเจิมและทรงจุดเทียนชัย
    - สมเด็จพระสังฆราช ทรงเจิมและทรงจุดเทียนชัย (ประธานมูลนิธิ อนุรักษ์โบราณสถานในพระราชวังเดิมถวายกระปุกแป้งเจิมและเทียนชนวน ขณะทรงจุดเทียน ชัย พระสงฆ์เจริญคาถาจุดเทียนชัย พนักงานพราหมณ์ประโคมฆ้องชัย สังข์ แตร ดุริยางค์)
    - พระสงฆ์เจริญพระพุทธมนต์ และธัมมจักกัปปวัตตนสูตร
    - ประธานมูลนิธิอนุรักษ์โบราณสถานในพระราชวังเดิม จุดเทียนวิปัสสี เทียนมหามงคลและเทียนนวหรคุณ (ขณะพระสงฆ์เจริญพระพุทธมนต์ขึ้นบท พุทฺธํ สรณํ คจฺฉามิ ฯลฯ)
    - สมเด็จพระสังฆราช ทรงนั่งอธิษฐานจิต เจริญบริกรรมภาวนา
    - พระสงฆ์เจริญพระพุทธมนต์ จบ
    - ประธานในพิธีฝ่ายฆราวาส ถวายเครื่องไทยธรรมแด่สมเด็จพระ สังฆราช
    - ประธานมูลนิธิอนุรักษ์โบราณสถานในพระราชวังเดิม ถวายเครื่อง ไทยธรรมแด่พระสงฆ์ทรงสมณศักดิ์ทั้ง ๑๐ รูป
    - พระสงฆ์อนุโมทนา ประธานในพิธีฝ่ายฆราวาส และประธานมูลนิธิ อนุรักษ์โบราณสถานในพระราชวังเดิม กรวดน้ำ
    - ประธานมูลนิธิอนุรักษ์โบราณสถานในพระราชวังเดิม กราบทูลเชิญ เสด็จประพรมน้ำพระพุทธมนต์
    - สมเด็จพระสังฆราช ทรงประพรมน้ำพระพุทธมนต์ ทรงโปรยข้าวตอก ดอกไม้ และเสด็จกลับ (ประธานมูลนิธิอนุรักษ์โบราณสถานในพระราชวังเดิม และผู้เกี่ยวข้อง ส่งเสด็จ)
    - พระสวดภาณวาร ๔ รูป และพระเถระภาวนาจารย์ ๙ รูป เข้านั่งประจำ ที่
    - ประธานมูลนิธิอนุรักษ์โบราณสถานในพระราชวังเดิมจุดเทียนที่เครื่อง กระบะมุก และเทียนพุทธาภิเษกที่ขันสาคร ข้างตู้เทียนชัย
    - พระสวดภาณวาร สวดคาถาพุทธาภิเษก
    - พระเถระภาวนาจารย์ นั่งปรก จบ
    เวลา ๑๕.๒๙ น. - พระเถระภาวนาจารย์อาวุโส ประกอบพิธีดับเทียนชัย (พระสงฆ์เจริญ คาถาดับเทียนชัย)
    - ถวายเครื่องไทยธรรมแด่พระสวดภาณวารและพระเถระภาวนาจารย์
    - พระสงฆ์อนุโมทนา ผู้ร่วมพิธีกรวดน้ำ
    - เสร็จพิธี

    ที่มา : นาวิกศาสตร์ ISSN 0125-4324 ปีที่ 91 ฉบับที่ 12


  2. #2
    แบ่งปันความรู้และประสบการณ์ สัญลักษณ์ของ Lerm ubon
    วันที่สมัคร
    Jan 2009
    ที่อยู่
    Chonburi-BASF The Chemical company
    กระทู้
    309

    Re: พิธีการ - พิธีกรรม

    เป็นข้อมูลที่ดีครับเผื่อผุได๋สิเฮ็ดเฮือนใหม่Re: พิธีการ - พิธีกรรม


Tags for this Thread