ยีนป้องกัน‘มะเร็ง’





พบวิธีคุมยีน p53 ภายในเซลล์ อาจนำไปสู่การป้องกันโรคมะเร็งได้ในอนาคต รวมถึงช่วยปรับปรุงการรักษาและการวินิจฉัยโรค

มะเร็งเป็นโรคร้ายที่คร่าชีวิตชาวโลกเป็นลำดับต้นๆ และเป็นอีกโรคที่นักวิจัยพยายามค้นคว้าหาทางปราบโรคร้ายชนิดนี้ให้ได้ ซึ่งที่ผ่านมามีรายงานความคืบหน้ามาอย่างต่อเนื่อง ล่าสุดนักวิจัยของมหาวิทยาลัยดันดีของสิงคโปร์ นำทีมโดยศาสตราจารย์เซอร์ เดวิด เลน ค้นพบวิธีการคุมยีน p53 ภายในเซลล์ ที่อาจนำไปสู่การป้องกันโรคร้ายชนิดนี้ได้ในอนาคต รวมถึงช่วยปรับปรุงการรักษาและการวินิจฉัยโรค

ทั้งนี้ ยีน p53 ค้นพบครั้งแรกเมื่อประมาณ 30 ปีก่อน เป็นยีนที่มีบทบาทสำคัญที่ช่วยรักษาร่างกายให้แข็งแรงได้ด้วยการสั่งให้เซลล์ที่ถูกทำลายฆ่าตัวตาย หรือหยุดเซลล์แบ่งตัวระหว่างที่มีการซ่อมแซม ซึ่งกรณีการเกิดมะเร็ง ยีนชนิดนี้ในเซลล์มะเร็งประมาณครึ่งหนึ่งมักไม่ทำงานหรือถูกทำลาย จึงทำให้เซลล์สามารถแบ่งตัวได้จนแบ่งตัวอย่างอิสระไร้การควบคุมเป็นรูปแบบของมะเร็ง

ในการศึกษา นักวิจัยดูวิธีการควบคุมยีน p53 ในปลาม้าลาย ซึ่งมียีนชนิดนี้เหมือนมนุษย์ และใช้เทคนิคยีนให้แสดงผลเป็นสีเขียว เมื่อยีนดังกล่าวทำงานจึงพบว่ายีน p53 ทำหน้าที่ผลิตโปรตีน p53 ได้ดี รวมถึงโปรตีนผันแปรอีกชนิดหนึ่งที่ทำหน้าที่เสมือนสวิตช์ควบคุม หรือที่เรียกว่า isoform switch เห็นได้จากปรกติปลาม้าลายสามารถอยู่รอดได้เมื่อโดนรังสีในระดับต่ำที่สามารถทำลาย DNA ของมันได้ เพราะมียีน p53 ช่วยซ่อมแซมการทำลายดังกล่าว แต่ไม่มีการซ่อมแซมเกิดขึ้นในปลาม้าลายที่ไม่มี isoform switch จึงทำให้ปลาตายหลังโดนรังสี แสดงให้เห็นว่าโปรตีนผันแปรดังกล่าวมีความสำคัญ ทำให้ยีน p53 ซ่อมแซมความเสียหายได้

ศาสตราจารย์เซอร์ เดวิด เลน กล่าวว่า มีความเข้าใจเพิ่มขึ้นว่ายีน p35 ถูกควบคุมอย่างไร ซึ่งอาจนำไปสู่วิธีป้องกันเซลล์มะเร็ง รวมถึงการปรับปรุงวิธีรักษาโรคมะเร็งได้ เพราะวิธีรักษาด้วยเคมีบำบัดและการฉายรังสีทำให้เซลล์ตาย ส่งผลกระตุ้นให้เซลล์ฆ่าตัวตายโต้ตอบต่อภาวะที่ DNA ถูกทำลาย

ทั้งนี้ มะเร็งนับเป็นโรคร้ายที่คุกคามโลกชนิดหนึ่ง หรือเป็นสาเหตุการเสียชีวิตเป็นอันดับ 2 รองจากโรคหัวใจ ซึ่งองค์การอนามัยโลก (WHO) ประเมินว่าระหว่างปี 2548-2558 จะมีผู้เสียชีวิตเพราะโรคร้ายนี้ประมาณ 84 ล้านคน จึงมีการรณรงค์ให้ทั่วโลกร่วมกันต้านโรคมะเร็ง ซึ่งวันที่ 4 กุมภาพันธ์ของทุกปีได้กำหนดให้เป็น “วันมะเร็งโลก”