ชื่อ
ประเพณีลอยกระทงเผาเทียนเล่นไฟ
ภาคเหนือ
จังหวัด สุโขทัย



ช่วงเวลา ขึ้น ๑๕ ค่ำ เดือน ๑๒ ของทุกปี

ความสำคัญ
มีหลักฐานทางประวัติศาสตร์และโบราณคดีว่า ประเพณีลอยกระทงเกิดขึ้น ณ เมืองสุโขทัยเมื่อ ๗๐๐ ปีเศษล่วงมาแล้ว ศิลาจารึกหลักที่ ๑ ได้กล่าวไว้ว่า ...เมืองสุโขทัยมีสี่ปากประตูหลวง เทียรย่อมคนเสียดกันมาดูท่านเผาเทียนเล่นไฟ เมืองสุโขทัยนี้มีดังจักแตก... ประเพณีนี้ยังคงสืบทอดต่อมาจนถึงยุคกรุงศรีอยุธยาและรัตนโกสินทร์ จนกระทั่งถึง พ.ศ. ๒๕๒๐ จังหวัดสุโขทัยร่วมกับกรมศิลปากรและการท่องเที่ยว จึงได้ฟื้นฟูประเพณีลอยกระทงขึ้นมาใหม่ เรียกว่างานลอยกระทงเผาเทียนเล่นไฟ จนมีชื่อเสียงและได้รับความสนใจทั้งจากชาวไทยและชาวต่างประเทศเป็นอย่างสูง

กิจกรรม
ประเพณีลอยกระทงเผาเทียนเล่นไฟ มีกิจกรรมต่าง ๆ มากมายได้แก่
- การประดิษฐ์กระทง พนมเบี้ย พนมหมาก พนมดอกไม้ โคมชัก โคมแขวน
- การประดับประทีปโคมไฟตามสถูป โบราณสถานและตะพัง (สระน้ำ) นับแสนดวง
- การจัดขบวนแห่ของอำเภอต่าง ๆ และเล่นพื้นบ้าน
- การจุดพลุตะไลไฟพะเนียงและดอกไม้ไฟ
- การลอยกระทงเพื่อบูชารอยพระพุทธบาท ณ หาดทรายแม่น้ำนัมทานที และเพื่อแสดงความสำนึกในคุณของแหล่งน้ำต่าง ๆ รวมทั้งขอขมาลาโทษที่อาจกระทำ การใด ๆอันเป็นเหตุให้แหล่งน้ำนั้น ๆ ไม่สะอาด ซึ่งการสำนึกคุณและขออภัยถือ เป็นวัฒนธรรมอันดีงามอย่างหนึ่งของไทย