กำลังแสดงผล 1 ถึง 5 จากทั้งหมด 5

หัวข้อ: วิธีอ่านโน้ตดนตรีพื้นบ้านอีสาน

  1. #1
    Moderators สัญลักษณ์ของ บ่าวตั้ม
    วันที่สมัคร
    Jan 2009
    ที่อยู่
    ไปทั่วทีป
    กระทู้
    456
    บล็อก
    2

    รอบยิ้มพิมใจ วิธีอ่านโน้ตดนตรีพื้นบ้านอีสาน


    องค์ประกอบของโน้ต

    การใช้สัญลักษณ์เพื่อบันทึกเสียงดนตรี ไม่ว่าจะอยู่ในวัฒนธรรมใดก็ตามไม่สามารถที่จะใช้แทนในทุกลีลาของดนตรี ได้ครบทุกกระบวนความ อย่างไรก็ตามไม่ว่าการบันทึกโน้ตของดนตรีแต่ละวัฒนธรรมจะมีการกำหนดกฏเกณฑ์มากน้อยต่างกันเพียงใดก็ตาม สัญลักษณ์ที่ใช้แทนเสียงมักจะประกอบด้วย 3 ลักษณะ คือ

    1. สัญลักษณ์แทนความสูง-ต่ำ ของเสียง (Pitch)

    2. สัญลักษณ์แทนความสั้นยาวของเสียง (Duration)

    3. สัญลักษณ์พิเศษอื่นๆ

    1. สัญลักษณะแทนึวามสูง-ต่ำ ของเสียง (Pitch) ระดับความสูง-ต่ำของเสียงนับเป็นพื้นฐานสำคัญในการสร้างทำนองดนตรี ในวัฒนธรรมดนตรีตะวันตก สัญลักษณ์ที่ใช้แทนระดับเสียงอาศัยระดับความสูง-ต่ำ ของบรรทัด 5 เส้นเป็นตัวกำหนด สำหรับระบบโน้ตในดนตรีพื้นเมืองอีสาน หรือ ดนตรีไทย สัญลักษณ์ที่ใช้แทนระดับความสูง-ต่ำ ของเสียงถูกกำหนดโดยตัวอักษรจำนวน 7 ตัว และสัญลักษณ์การแทนเสียงสูง –ต่ำ โดยมี จุด (.) ข้างล่างตัวอักษร เป็นเสียงต่ำ ส่วนมีจุด (.) ข้างบนตัวอักษร เป็นเสียงสูง ดังแสดงตารางดังนี้

    เสียงต่ำ

    เสียงธรรมดา
    เสียงสูง

    ดฺ ย่อมมาจาก โด (ต่ำ)

    ด ย่อมาจาก โด

    ดํ ย่อมาจาก โด (สูง)

    รฺ ย่อมาจาก เร (ต่ำ)

    ร ย่อมาจาก เร

    รํ ย่อมาจาก เร (สูง)

    มฺ ย่อมาจาก มี (ต่ำ)

    ม ย่อมาจาก มี

    มํ

    ฟฺ ย่อมาจาก ฟา (ต่ำ)

    ฟ ย่อมาจาก ฟา

    ฟํ

    ฺซฺ ย่อมาจาก ซอล (ต่ำ)

    ซ ย่อมาจาก ซอล

    ซํ

    ฺลฺ ย่อมาจาก ลา (ต่ำ)

    ล ย่อมาจาก ลา

    ลํ

    ฺทฺ ย่อมาจาก ที (ต่ำ)

    ท ย่อมาจาก ที

    ทํ

    ถึงแม้ว่าชื่อประจำระดับเสียงโน้ตๆ ที่เลียนแบบมาจากระบบโน้ตดนตรีสากลก็ตาม ขอให้เข้าใจว่าชื่อเรียกระดับเสียงต่างๆ ในดนตรีพื้นเมืองอีสาน ดนตรีไทย และดนตรีสากลที่เหมือนกันนั้น มีระดับความสูง-ต่ำ ของเสียงและขั้นคู่เสียงไม่เท่ากัน จากการที่มีระดับเสียงสูง-ต่ำ ของเสียงที่เกิดจากการใช้สัญลักษณ์นั้น ไม่สามารถมองเห็นเป็นภาพความสูง-ต่ำลดหลั่งกันเหมือนเช่นในระบบโน้ตดนตรีสากล ดังนั้นในการฝึกระดับเสียงของดนตรีพื้นเมืองอีสานในระยะเริ่มต้นอาจมีความยากอยู่บ้าง เพื่อให้สามารถทำให้การเรียนรู้เกี่ยวกับระดับความสูง-ต่ำของเสียงอาจใช้กระบวนการการฝึกหัดไล่บันไดเสียง โดยการนำอักษรแทนระดับเสียงต่างๆ ใส่ลงบนขั้นบันได ดังรูปภาพนี้





    2. สัญลักษณ์แทนความสั้น-ยาวของเสียง ความสั้น-ยาวของเสียงเป็นคุณสมบัติพื้นฐานที่สำคัญยิ่งต่อการกำหนดลีลาจังหวะในดนตรีตะวันตก สัญลักษณ์ที่ใช้แทนความสั้น-ยาว สังเกตได้จากลักษณะที่แตกต่างกันของตัวโน้ต เช่น ตัวกลม ตัวขาว ตัวเขบ็ด (0 0 0 ) เป็นต้น

    ระบบโน้ตดนตรีพื้นเมืองอีสานหรือ ดนตรีไทย มีสัญลักษณ์ที่ตรงกันข้ามกับระบบโน้ตสากล คือ อัตราจังหวะความสั้น-ยาว ของเสียงในระบบโน้ตสากลขึ้นอยู่กับลักษณะที่แตกต่างกันของโน้ตเป็นสำคัญ ในขณะที่ตัวโน้ตตามระบบดนตรีพื้นเมืองอีสานหรือ ดนตรีไทย ไม่สามารถแทนค่าความสั้น-ยาวของเสียงได้ อัตราความสั้น-ยาวระบบโน้ตดนตรีพื้นเมืองอีสานจะเกิดได้ ต้องอาศัยองค์ประกอบที่สำคัญ 2 ประการ คือ ห้องเพลง และการจัดเรียงโน้ต

    2.1 ห้องเพลง ห้องเพลงในระบบโน้ตดนตรีพื้นเมืองอีสานหรือดนตรีไทย ทำหน้าที่เช่นเดียวกับจังหวะเคาะ (Beat) โดยจะมีการเคลื่อนที่ไปข้างหน้าในอัตราช้า-เร็วอย่างสม่ำเสมอ ทุกบรรทัดที่ใช้บันทึกโน้ตจะประกอบด้วย 8 ห้องเพลง โดยตำแหน่งของจังหวะเคาะจะอยู่ที่ส่วนท้ายสุดของตัวโน้ตในแต่ละห้องเพลง ดังนี้

    1

    2

    3

    4

    5

    6

    7

    8

    2.2 การจัดเรียงตัวโน้ต เนื่องจากสัญลักษณ์ตัวอักษร ด ร ม ฟ ซ ล ท ไม่สามารถแยกแยะอัตราความสั้น-ยาวของเสียงที่แตกต่างกันได้ ดังนั้นจึงต้องอาศัยการจัดเรียงตัวโน้ต ตามหลักการพื้นฐานของการจัดเรียงตัวโน้ต ในแต่ละห้องเพลง จะบรรจุไปด้วยหน่วยเคาะย่อยเท่ากับ 4 หน่วยเคาะย่อย ดังนี้

    เคาะ เคาะ เคาะ เคาะ เคาะ เคาะ เคาะ เคาะ

    1234

    1234

    1234

    1234

    1234

    1234

    1234

    1234

    ในการบันทึกตามระบบตัวโน้ตของดนตรีพื้นเมืองอีสาน โน้ตอักษร ด ร ม ฟ…..แต่ละตัวและเครื่องหมาย – (ลบ) แต่ละอันมีความยาวเท่ากันบ 1 จังหวะเคาะย่อยเท่ากันหมด เช่น

    -- เท่ากับ -ด

    -ด เท่ากับ รด

    --ด เท่ากับ -รด

    ม-ด เท่ากับ -มด

    -ม-ด เท่ากับ -มรด

    สัญลักษณ์ –(ลบ) แต่ละอันเมื่อปรากฏต่อท้ายตัวอักษรตัวใดแล้ว จะสามารถยืดเสียงของโน้ตตัวนั้นให้ยาวออกไปอีกอันละ 1 หน่วยเคาะย่อย เช่น

    ม/---ช/---ล/-ซ-ล/

    มี---ซอล----ลา---ซอล---ลา

    1234/1234/12/121/

    1. มีความยาวเท่ากับ 4 หน่วยเคาะย่อย ประกอบด้วยตัวอักษร ม (มี) หนึ่งเคาะย่อย และ สัญลักษณ์ – (ลบ) อีก 3 เคาะย่อย

    2. มีความยาวเท่ากับ 21

    3. มีความยาวเท่ากับ 2 หน่วยเคาะย่อย ประกอบด้วยโน้ตอักษร ล (ลา) หนึ่งเคาะย่อย และสัญลักษณ์ – (ลบ) อีก 1 เคาะย่อย

    4. มีความยาวเท่ากับ 3

    5. มีความยาวเท่ากับ 1 เคาะย่อย ซึ่งเป็นอัตราความยาวของตัวอักษร ล (ลา)

    การบันทึกเพลง สัญลักษณ์อักษรที่ใช้แทนเสียงโน้ต ด ร ม ….. และสัญลักษณ์ยืดเสียง – (ลบ) จะสลับสับเปลี่ยนตำแหน่งกันไปมาตามท่วงทำนองของเพลง ดังนั้นการเรียงโน้ตจึงสามารถพบได้ในหลายรูปแบบ ตามตัวอย่างที่ยกมานี้

    กรณีมีโน้ตห้องละ 1 ตัง

    /---ซ / --- ม / --- ร / ---ด /

    กรณีมีโน้ตห้องละ 2 ตัว

    / -ล-ล / -ม-ล / -ล-ซ / -ม-ล/

    กรณีมีโน้ตห้องละ 3 ตัว

    / -มซม / -ดมร / -มซด / -ลลล /

    กรณีมีโน้ตห้องละ 4 ตัว

    / ซลดร / มรดล / ชลดร / รรรร /

    กรณีที่มีการผสมผสานกันหลายรูปแบบ

    ----

    -ม-ด

    -ร-ม

    -ร-ด

    -ลฺลฺลฺ

    -ม-ด

    -ร-ม

    -ร-ด

    -ลฺลฺลฺ

    -ม-ซ

    -ร-ม

    -ร-ด

    -ลฺลฺลฺ

    -ม-ซ

    -ร-ม

    -ร-ด

    ---ม

    -ร-ด

    รดรมฺ

    -ซฺ-ลฺ

    ---ม

    -ร-ด

    รดรมฺ

    -ซฺ-ลฺ


  2. #2
    แบ่งปันความรู้และประสบการณ์
    วันที่สมัคร
    Jun 2009
    ที่อยู่
    ทำงานที่อำเภอพรเจริญ จ.หนองคาย
    กระทู้
    107
    งง ครับ
    ขอถามแบบคนจบ ป หก ไก่แลกออก
    ว่า ผมดีด พิณ แต่เห็นโน็ตพิณหรือลาย พิณ
    --- ซ ดรม- ซรม- ---ร
    สายพิณ มี สาม สาย
    ซิดีดสายใด กดสายใด ครับ

  3. #3
    ร่วมถ่ายทอดความรู้สู่สังคม สัญลักษณ์ของ ท้าวมนตรี
    วันที่สมัคร
    Oct 2008
    ที่อยู่
    รังสิต
    กระทู้
    423
    ยังงงอยู่นิดๆครับ แต่ก่าขอบคุณหลายๆครับ ต้องใช้เวลาทำความเข้าใจจักหน่อย

  4. #4
    ขอบคุณครับ ช่วยผมได้เยอะเลยครับ

    พอจะเข้าใจแล้วว

    จาก คนไม่มีอาจารย์

  5. #5
    กะเลิงสกล
    Guest
    มีแต่ความรู้ดีดี ทั้งนั้นครับ แต่ขอ่ยละปวดสมองละเบอ

กฎการส่งข้อความ

  • You may not post new threads
  • You may not post replies
  • You may not post attachments
  • You may not edit your posts
  •