กำลังแสดงผล 1 ถึง 9 จากทั้งหมด 9

หัวข้อ: "กระจ้ำ"

  1. #1

    "กระจ้ำ"


    เป็นตำแหน่งในหมู่บ้าน ทางบ้านเฮานะครับ เด็กสมัยนี้อาจจะบ่เคยได้ยิน กระจ้ำนี่สิต้องมีคุณสมบัติอย่างหนึ่งคือต้องเป็นคนที่มีวิชาอาคม หรือมีความรู้ทางหมอดู เนื่องจากในแต่ละปี สิมีการเสี่ยงทายเกี่ยวกับดวงชะตาหมู่บ้าน หรือทำบุญบ้าน กระจ้ำนี่ต้องทำหน้าที่เสี่ยงทาย หรือทำนายเรื่องราวต่างๆ หรือแม้แต่การบวงสรวงผีปู่ผีย่านี่กระจ้ำกระสิเป็นผู้ดำเนินรายการ อาจสิคล้ายๆกับหมอธรรมคือ อ้ายทิดครีฯ ประมาณนี่หล่ะครับ
    /
    /
    ปล. อ. ศรีฯ ต้องรบกวนท่านอีกเทื่อในการต่อกระทู้หล่ะครับ


  2. #2
    ฝ่ายบริหารระดับสูง สัญลักษณ์ของ ตรี ศรีเมืองใหม่
    วันที่สมัคร
    Apr 2006
    ที่อยู่
    หนุ่มอุบล คนศรีเมืองใหม่
    กระทู้
    4,876
    จ่าเมืองกาญจน์เล่ามาถูกต้องครับ บางท้องที่เรียก"ข้าวจ้ำ" หน้าทีหลักๆก็คือเป็นตัวแทนของชาวบ้านในการติดต่อกับภูต ผี ปีศาจ รวมไปทั้งการบวงสรวงเทพยดาฟ้าดิน และปู่ตายามเดือน 6 เพื่อให้ฝนตกต้องตามฤดูกาล

  3. #3
    ผู้ช่วยผู้ใหญ่บ้านมหา สัญลักษณ์ของ ฅนภูไท
    วันที่สมัคร
    Apr 2007
    กระทู้
    2,458
    บล็อก
    1

    ความเยือกเย็น

    เฒ่าจ้ำ


    เฒ่าจ้ำ เป็นบุคคลที่ได้รับมอบหมาย ให้เป็นตัวแทนของชุมชน เข้าติดต่อสื่อสาร กับผีปู่ตา หรือรับบัญชาจาก ผีปู่ตา มาแจ้งแก่ชุมชน ตลอดจนมีภาระหน้าที่ ในการดำเนินกิจการ ด้านพิธีกรรม ที่เกี่ยวข้องกับ ผีปู่ตาและบริเวณที่อยู่อาศัย เฒ่าจ้ำอาจเรียกได้หลายชื่อ แตกต่างกันไปตามท้องถิ่น เช่น กระจ้ำ ขะจ้ำ ข้าวเจ้า เฒ่าประจำ เจ่าจ้ำ หรือ จ้ำ

    นอกจากเฒ่าจ้ำจะมีภาระกิจดังกล่าวแล้ว เฒ่าจ้ำยังต้อง เอาใจใส่ดูแลป้องกัน รักษาพื้นที่ บริเวณป่า ต้นไม้ สัตว์ รวมไปถึงทรัพยากรผลิตผลจาก "ดงปู่ตา" ทั้งปวงให้อยู่ในสภาพปกติ ตามบัญชาของผีปู่ตา ด้วยถือว่า เป็นสมบัติของผีปู่ตา ที่ผู้ใดจะล่วงละเมิดมิได้ หากมีความจำเป็น ต้องการใช้สอยสิ่งใด ภายในบริเวณ "ดงปู่ตา" เช่น เห็ด แมลง ฟืนไม้แห้ง ผัก และพืช สมุนไพร เป็นต้น ต้องขออนุญาต ผีปู่ตาเป็นส่วนตัวและผ่าน "เฒ่าจ้ำ" เสมอ มิฉะนั้นจะถูกผีปู่ตาลงโทษ ให้ได้รับภัยพิบัติต่างๆ จนอาจถึงแก่ชีวิตได้

    เมื่อเฒ่าจ้ำ มีบทบาทผูกพันกับผีปู่ตา และชุมชนดังกล่าวแล้ว เฒ่าจ้ำจึงเป็นเสมือน สัญลักษณ ์แทนสถาบันอันศักดิ์สิทธิ์ ในชุมชนทุกสถาบัน นับตั้งแต่ "ดงปู่ตา" พระภูมิเจ้าที่ เทวดา หลักเมือง มเหศักดิ์ และหลักบ้าน

    บุคลิกลักษณะและพฤติกรรม ของเฒ่าจ้ำนั้น น่าจะได้พิจารณา เชื่อมโยงจากการเลือกเฟ้น หรือกำหนดตัวบุคคล ให้ทำหน้าที่นี้ โดยปกติแล้ว เมื่อเฒ่าจ้ำถึงแก่กรรมลง จะต้องหาเฒ่าจ้ำคนใหม่ มาทำหน้าที่แทนทันที โดยคัดเลือกจากบุคคลในหมู่บ้าน ที่มีความประพฤติดี บุคลิกน่าเลื่อมใส เป็นที่ยอมรับของชุมชน ในแต่ละชุมชน อาจมีวิธีการเลือกเฒ่าจ้ำแตกต่างกัน เป็นต้นว่า อาจเลือกบุคคล ที่มีคุณสมบัติ เป็นที่ปรารถนาในหมู่บ้านมา 5-10 ราย พร้อมไม้คาน หรือไม้ไผ่ ที่มีความยาวเท่ากับวา ของแต่ละคน แล้วมากำหนดวัดวากันอีกครั้งต่อหน้าศาลปู่ตา และผู้อาวุโสในหมู่บ้าน ร่วมเป็นพยาน รู้เห็น ถ้าผู้ใดวัดวาแล้ว ปรากฏว่าไม้คานหรือไม้ไผ่ยาวเกินวา แสดงให้เห็นว่า ผีปู่ตาจงใจเลือกบุคคลผู้นั้น ไว้เป็นเฒ่าจ้ำ

    ในบางชุมชน อาจเลือกเฒ่าจ้ำโดยสืบทอดบุคคล ในตระกูลนั้นๆ อย่างไรก็ดี ไม่ว่าจะได้เฒ่าจ้ำมา โดยวิธีใดก็ตาม ถือได้ว่าเฒ่าจ้ำ เป็นบุคคลที่ชุมชนมีความเคารพ ศรัทธา เชื่อถือ และผีปู่ตาก็ยอมรับ ไว้วางใจเช่นกัน

  4. #4
    ขอบคุณครับ พ่อผู่ซ่อยฯ ที่ได้เสริมความรู้เข้ามา ปัจจุบันเด็กน้อยบ้านเฮานี่ฮุ้จักแต่ บักฮอนด้า บักเรน บักดงบังซินกิ แล้ว ถ่ากระผมคึดเรื่องได๋ออกกระสินำมาเสนอมาสู่ฟัง กะต้องอาศัยพ่อผู่ซ่อยมาช่วยเสริมกันเด้อคะรับ

  5. #5
    นักปราชญ์เมืองอีสาน
    ศิลปินนักแต่ง ผญา
    สัญลักษณ์ของ ศรีสะท้าน
    วันที่สมัคร
    Aug 2006
    กระทู้
    4,311
    แม่นแล้วหล่ะจ่า ตามความคนภูไทเลาว่านั้นหล่ะ การเลือกเฟ้นหาผู้มาเป็นทางบ้านข้อยใช้วิธีขึ้นธรรมอัญเชิญเจ้าพ่อหลักบ้านเพิ่นมาเลือกเอง เพิ่นกะสิบอกว่าคนรูปพรรณสัณฐานจั่งได๋ เฮือนอยู่ไส มีหม่องสังเกตหยังแหน่ ในกรณีบ่อบอกชื่อ ปล.บ้านข้อยบ่อนับถือผี แต่นับถือธรรมมีหลักบ้านหลักธรรม(คล้ายหลักเมือง)เป็นศูนย์รวมทางจิตวิญญาณ คะรับ

  6. #6
    ผู้ช่วยผู้ใหญ่บ้านมหา สัญลักษณ์ของ ฅนภูไท
    วันที่สมัคร
    Apr 2007
    กระทู้
    2,458
    บล็อก
    1
    บ้านผมเขานับถืออุปคุตกัน เป็นหลักบ้าน มีศาลอยู่กลางบ้าน เวลาคนในหมู่บ้านเดินทางไปต่างถิ่นต่างแดน กะสิให้เฒ่าจ้ำไปบอกไปกล่าว ให้คุ้มครองปกปักรักษา เวลากลับบ้านกะต้องบอกต้องกล่าว หรือมีคนต่างถิ่นเข้ามาอยุ่ในหมู่บ้านเช่นเป็นไภ้เป้นเขยกะต้องไปบอกไปกล่าวนำ

    ปล. หมู่บ้านผมเป็นชาวภูไท สิบ่รับไทครัว(ครอบครัว)ที่อพยกมาจากที่อื่น ยกเว้นมาเป็นใภ้เป็นเขยเท่านั้น

  7. #7
    Super Moderator สัญลักษณ์ของ ไก่น้อย
    วันที่สมัคร
    Aug 2006
    ที่อยู่
    นครโคราช
    กระทู้
    5,310
    บล็อก
    8
    บ้านขะน้อยคือบ่มีน่อ เฒ่าจ้ำ นิเเมะ ...ขอบคุณความรู้ใหม่ๆ เด้อค่ะ 8)

  8. #8
    เจ้าหน้าที่ประชาสัมพันธ์ สัญลักษณ์ของ หล่อร้อยเมตร
    วันที่สมัคร
    Feb 2007
    กระทู้
    1,944
    บ้านหล่อกะเอิ้นพ่อไหย่ขะจ้ำนี่หละครับ ยามไข้ออกตุ่มกะไปฝนยาเฮือนเลาหละครับ

  9. #9
    ผู้ช่วยผู้ใหญ่บ้านมหา สัญลักษณ์ของ มั่วหน่าฮ่าน
    วันที่สมัคร
    Jan 2007
    กระทู้
    1,963
    บ้านข่อยกะบ่มีคือกันหล่ะอันแนวนี่..คึดว่าแมนเป็นจ้ำๆ (ฟกช้ำ) ซั่นดอก...ขั่นมีกะสิเป็นจ้ำจี้เด้อ...เอิ๊กส์ๆๆ

Tags for this Thread

กฎการส่งข้อความ

  • You may not post new threads
  • You may not post replies
  • You may not post attachments
  • You may not edit your posts
  •