พระนิพนธ์
สมเด็จพระญาณสังวร
สมเด็จพระสังฆราช สกลมหาสังฆปริณายก




สิ่งที่ควรนึกไว้เสมอในชีวิตนี้



ก่อนจะมาเป็นเราแต่ละคนในภูมิของมนุษย์ ต่างก็ได้เป็นอะไรมาแล้วมากมาย
นับชนิดนับชาติไม่ได้ เป็นกันทั้งเทวดา สัตว์ใหญ่ สัตว์เล็ก
รวมทั้งมนุษย์ ชายหญิง คนมี คนจน คนสวย คนไม่สวย คนพิการ คนไม่พิการ
อายุสั้น อายุยาว ขาว ดำ ไทย จีน แขก ฝรั่ง
ต่างเคยมีเคยเป็นกันมาแล้วทั้งนั้น แม้เป็นผู้ระลึกชาติได้ก็จะสลดสังเวชยิ่งนัก
และอาจจะสละละวางความโลภ ความโกรธ ความหลงได้เป็นอันมาก

เห็นสุนัขขี้เรื้อนสักตัว…แล้วลองนึกว่าครั้งหนึ่งเราก็เคยเป็นเช่นเดียวกัน
เคยกระเซอะกระเซิง เที่ยวหาอาหารกิน ถูกคนตี ถูกสุนัขด้วยกันกัด
ถูกใครทั้งหลายที่มาประสบพบผ่าน แสดงกิริยาวาจารักเกียจ เกลียดชัง
ไม่ยอมแม้จะให้เข้าใกล้เพื่ออาศัยร่มเงา กันแดดกันฝน
ก้อนอิฐก้อนหินก็ถูกทุ่มใส่ให้ต้องถึงกับเลือดตกยางออก ตกใจกลัวภัยนานา
แต่จะบอกกล่าวอ้อนวอนให้ผู้ใดเห็นใจ...ก็ทำไม่ได้ อย่างมากก็ได้แต่เพียง
เปล่งเสียงโหยหวนที่หามีผู้ใดเข้าใจในความทุกข์ร้อนไม่
แม้ได้นึกไปในอดีตเช่นนี้...สมมติตัวเองว่าในภพชาติหนึ่งเป็นเช่นนี้
นึกให้จริงจังเช่นนี้ก็จะเกิดความกลัวกรรม...เพราะย่อมได้ความเข้าใจได้ว่า
กรรมไม่ดีแน่แท้ที่ทำให้ชีวิตต้องเป็นเช่นนี้


เอกสารอ้างอิง : สมเด็จพระญาณสังวร สมเด็จพระสังฆราช สกลมหาสังฆปริณายก. ชีวิตนี้สำคัญนัก : กรุงเทพมหานคร : ธรรมสภา