กำลังแสดงผล 1 ถึง 6 จากทั้งหมด 6

หัวข้อ: "เซียงข่อง"

  1. #1

    "เซียงข่อง"


    บ่อแม่น เซียงที่สึกจากการเป็นเณร แล้วกะบ่ได้ซื่อข่อง แต่เป็นการทำพิธีการอย่างหนึง โดยหมอธรรมหรือกระจ้ำ หรืออาจจะเป็นผู้มีวิชาอาคมอื่นๆ โดยส่วนมากนี่สิเป็นการทำพิธีเสี่ยงทาย หรืออาจจะทำพิธีจับปอบ อย่างเช่นมีข่าวส่าข่าวลือว่าบ้านนี้มีปอบเข้ามาอยู่ในหมู่บ้าน เฮ็ดให้ชาวบ้านตื่นตะหนกตกใจ กะสิประชุมพากันเชิญผู้มีเวทย์มนต์ มาทำพิธี โดยใช้ "ข่อง" ใส่ปลา หรือ อุปกรณ์คล้ายกันมาใช้ในพิธี จากนั้นหมอธรรมหรือกระจ้ำ กะสิดำเนินการส่วนที่เกี่ยวข้องต่อไป
    /
    /อ้ายศรี มาต่อให้แนะเด้อครับ หากตกหล่น หรือ สิมาเพิ่มตรงได๋


  2. #2
    ผู้ช่วยผู้ใหญ่บ้านมหา สัญลักษณ์ของ ฅนภูไท
    วันที่สมัคร
    Apr 2007
    กระทู้
    2,458
    บล็อก
    1

    ความเยือกเย็น

    เซียงข้อง หรือเสี่ยงข้อง



    ลักษณะของความเชื่อ
    เซียงข้องหรือเสี่ยงข้องเป็นพิธีที่สร้างขึ้นจากความเชื่อในเรื่องผี ใช้ในการเสี่ยงทายเหตุการณ์ที่มนุษย์ไม่สามารถทราบได้เช่น เสี่ยงทายหาสิ่งของที่หายไป ทำนายเกี่ยวกับการทำมาหากิน และขับไล่ผีที่มารบกวนความสุขของมนุษย์ และสิ่งชั่วร้ายให้ออกจากหมู่บ้าน กล่าวได้ว่า เซียงข้องเป็นที่พึ่งและที่ยึดเหนี่ยวทางจิตใจของชาวอีสาน ถือเป็นพิธีกรรมที่ศักดิ์สิทธิ์ จะใช้ก็ต่อเมื่อหมดทางแก้ไขเหตุการณ์ต่าง ๆ ได้ตามกฎเกณฑ์ของสังคม

    ความสำคัญ
    ๑. ทำให้คนไม่กล้าทำความผิด เนื่องจากถ้าทำผิดลงไปก็กลัวคนอื่นจะรู้ภายหลัง เพราะพิธีการเสี่ยงเซียงข้องเชื่อว่า เป็นพิธีศักดิ์สิทธิ์ และเซียงข้องสามารถค้นหาผู้กระทำผิดได้ ดังนั้นถ้าท้องถิ่นใดมีความเชื่อในพิธีนี้ ชาวบ้านจะไม่กล้าทำผิด ทำให้ท้องถิ่นนั้นอยู่กันด้วยความซื่อสัตย์และมีความสงบสุข
    ๒. เป็นที่พึ่งของคนได้รับทุกข์ เมื่อชาวบ้านเชื่อว่าเซียงข้องสามารถขับไล่สิ่งชั่วร้ายออกไปได้ ชาวบ้านก็จะเป็นสุข โดยไม่ต้องกังวลใจว่าจะได้รับความเดือดร้อนจากสิ่งเลวร้าย หรือถ้ามีมาก็หวังพึ่งเซียงข้องให้เป็นผู้ปราบปราม ใครจะมาทำผิดคิดร้ายก็ไม่กล้า
    ๓. ทำให้ชาวบ้านตั้งอยู่ในความไม่ประมาท การใช้เซียงข้องเสี่ยงทายเหตุการณ์ที่จะเกิดขึ้นถ้าเป็นเหตุการณ์ร้าย ชาวบ้าจะได้เตรียมตัวหาทางป้องกันหรือแก้ไขต่อไป
    ๔. ทำให้เกิดความสามัคคี ความซื่อสัตย์ ความเที่ยงธรรมในหมู่คณะ เช่น การไล่จับสัตว์ป่า ถ้าได้มาก็ต้องแบ่งให้เท่า ๆ กัน ไม่ให้โลภ ไม่ให้ลักขโมย ส่งผลให้ชาวบ้านมีความสงบสุข

    พิธีกรรม
    การจะทำพิธีเซียงข้อง ต้องมีหุ่นเซียงข้อง ซึ่งเป็นสิ่งสำคัญจะขาดไม่ได้
    อุปกรณ์การทำหุ่นเซียงข้อง
    ๑. ข้องที่ใช้สำหรับใส่ปลา จะเป็นข้องที่ใช้แล้วหรือข้องใหม่ก็ได้ ที่มีขนาดพอเหมาะไม่เล็กหรือใหญ่เกินไป ถ้าจะให้ศักดิ์สิทธิ์และขลัง ควรเป็นข้องที่เคยใช้แล้ว
    ๒. ไม้ไผ่ขนาดเส้นผ่าศูนย์กลางประมาณ ๑.๕๐ นิ้ว ยาวประมาณ ๖๐-๗๐ เซนติเมตร จำนวน ๒ ท่อน และยาวประมาณ ๕๐ เซนติเมตร จำนวน ๑ ท่อน
    ๓. กะลามะพร้าวแห้ง ขนาดพอที่จะครอบปากข้องได้ จำนวน ๑ อัน
    ๔. เสื้อ กางเกง ขนาดพอที่จะสวมข้องได้พอดี สีแดงหรือสีดำ จำนวน ๑ ชุด
    ๕. ผ้าสีแดงขนาดกว้างประมาณ ๒ นิ้ว ยาวประมาณ ๕๐ เซนติเมตร จำนวน ๑ ชิ้น (บางหมอก็ไม่ใช้)
    การทำหุ่นเซียงข้อง
    นำเอาไม้ไผ่ยาวขนาด ๖๐-๗๐ เซนติเมตร จำนวน ๒ ท่อน เสียบทะลุด้านล่างขึ้นไปยังปากข้องเพื่อทำเป็นขา แล้วเอาไม้ไผ่ที่ยาว ๕๐ เซนติเมตร จำนวน ๑ ท่อน เสียบด้านข้างตอนบน เพื่อทำเป็นแขน มัดไม้ไผ่ทั้ง ๓ ท่อนเข้าด้วยกัน และมัดให้แน่นไว้ภายในตัวข้อง เพื่อไม่ให้หลุดออกจากกัน ในขณะที่เซียงข้องเคลื่อนไหวแรง ๆ ในตอนทำพิธี เมื่อมัดแขนและขาเซียงข้องแน่นแล้ว ก็เอากะลามะพร้าวแห้งครอบที่ปากข้อง เจาะรูที่กะลา ๓ รู ใช้เชือกร้อยมัดกะลาให้แน่นติดปากข้อง จากนั้นตกแต่งหน้าตา โดยเขียน หน้าตา ปาก จมูก บนกะลามะพร้าวและใส่เสื้อผ้าให้เหมือนมนุษย์มากที่สุด
    การทำพิธีปลุกเสกเซียงข้องจะต้องมีอุปกรณ์ที่จะใช้ในพิธีอย่างครบถ้วน จะขาดสิ่งหนึ่งสิ่งใด ตามที่หมอต้องการไม่ได้ เพราะถ้าอุปกรณ์ไม่ครบ เซียงข้องก็จะไม่ "ลง" (การที่วิญญาณเซียงข้องเข้าสิงในหุ่นเซียงข้องและทำให้เกิดอาการ) หรือที่ชาวบ้านเรียกว่า "บ่สุน" (วิญญาณเซียงข้องไม่เข้าสิง)
    อุปกรณ์ที่ใช้ในการทำพิธีปลุกเสก
    ๑. หุ่นเซียงข้องที่ตกแต่งให้เรียบร้อยพร้อมที่จะทำพิธีได้ทันที
    ๒. คาย หมายถึง ค่ายกครูในการทำพิธีและอาจรวมไปถึงเครื่องปลุกเสกด้วย ต้องเตรียมคายตามที่หมอกำหนด
    ๓. หมอปลุกเสก เป็นผู้ทำการปลุกเสกเซียงข้อง ซึ่งจะขาดไม่ได้
    ๔. ผู้จับหรือผู้เต้า หมายถึง คนที่หมอเตรียมไว้สำหรับจับขาหุ่นเซียงข้อง จำนวน ๒ คน ควรเป็นผู้ที่เคยจับเซียงข้องในครั้งก่อน ๆ มาแล้ว คนจับเซียงข้องเป็นคนสำคัญในพิธีจะขาดไม่ได้ การจับเซียงข้องไม่ใช่ว่าใครก็สามารถจับได้ คนจับบางทีเรียกว่า "คนเต้าเซียงข้อง" ต้องเป็นผู้ที่มีร่างกายแข็งแรงและจิตแข็ง
    ๕. ผู้ถามเซียงข้อง จะเป็นใครก็ได้ แต่ควรเป็นคนที่มีไหวพริบเฉลียวฉลาด ในการพูดจาซักถามปัญหาหรือเรื่องราวต่าง ๆ ได้ดี หรือถ้าการทำพิธีเซียงข้องที่ต้องเชิญผีปู่ตามาเข้าสิงก็ต้องมี "เฒ่าจ้ำ" หมายถึงผู้ดูแลศาลเจ้าปู่ตามาเป็นผู้ซักถามเซียงข้องหรือร่วมพิธีด้วย
    ๖. เครื่องปลุกเสก จะมีอะไรบ้างนั้นก็แล้วแต่หมอปลุกเสก ประกอบด้วย
    - ดอกไม้สีขาว ๑ คู่
    - เทียน ๑ คู่
    - หมาก ๑ คำ
    - บุหรี่ ๑ มวน
    - พริก ๑ เม็ด
    - เกลือ ๑ หยิบมือ
    - ปลาร้า ๑ ชิ้น
    - มะขาม ๑ ฝัก
    - สุรา ๑ ขวด
    - เงิน ๑ สตางค์ เป็นค่าคาย (ค่ายกครู)
    นอกจากนี้ยังมีเครื่องเซ่นไหว้ผีปู่ตาอีกได้แก่
    - ดอกไม้และเทียนอย่างละ ๕ คู่ (ขัน ๕)
    - เหล้า ๑ ขวด
    - ไข่ไก่ ๑ ฟอง
    - สวย (กรวยใบตอง) ๔ อัน
    พิธีเริ่มด้วยเฒ่าจ้ำไปเชิญวิญญาณของผีปู่ตามารับรู้การทำพิธี เสร็จแล้วหมอปลุกเสกจะเริ่มปลุกเสกด้วยคาถาปลุกเสก โดยหมอปลุกเสกจะนั่งพับเพียบ มีผ้าขาวม้าพาดเฉียงบนบ่า หลังจากนั้นหมอปลุกเสกจะจุดเทียน ๑ คู่ และกล่าวอัญเชิญเทวดาให้มาเป็นสักขีพยาน แล้วกราบ ๓ ครั้ง จากนั้นก็นำผู้ร่วมพิธีกล่าวคำไหว้พระ เมื่อไหว้พระเสร็จเรียบร้อยแล้ว ผู้จับเซียงข้องก็จะมาจับขาเซียงข้อง จากนั้นหมอปลุกเสกจะรินสุราลงไปในขัน เพื่อทำเป็นน้ำมนต์ สำหรับรดเซียงข้อง เหมือนเป็นการให้เซียงข้องดื่ม จากนั้นหมอจะเริ่มท่องคาถา ปลุกเสกพร้อมเอาสุรารดที่หุ่นเซียงข้อง และเริ่มเสี่ยงทายเพื่อต้องการทราบว่าวิญญาณของเซียงข้องมาสิงในหุ่นหรือยัง โดยหมอจะเป็นผู้ถามว่า "ขณะนี้เซียงข้องมาหรือยัง ถ้ามาแล้วขอให้หุ่นกระดุกกระดิกแรง ๆ ถ้ายังไม่มาขอให้อยู่นิ่ง ๆ " เมื่อหมอกล่าวจบ ถ้าหุ่นเซียงข้องเฉยก็แสดงว่าวิญญาณเซียงข้องยังไม่
    เข้าสิง หรืออาจเป็นเพราะผู้จับไม่ถูกใจเซียงข้องหรือผู้จับทั้งสองธาตุไม่ถูกกันอาจต้องเปลี่ยนตัวผู้จับใหม่ถ้าหุ่นเซียงข้องเคลื่อนไหวก็แสดงว่าวิญญาณเซียงข้องเข้าสิงแล้ว หากต้องการทราบหรือให้เซียงข้องทำอะไร ก็จะทราบคำตอบได้จากการเคลื่อนไหวของหุ่นเซียงข้อง หุ่นจะเคลื่อนไหวในลักษณะโยกตัวไปข้างหน้าและข้างหลัง ซึ่งจะเร็วและแรงมาก หากต้องการทราบที่อยู่ของสิ่งของที่เราไม่สามารถจะรู้หรือมองเห็นได้ เช่น ผีหรือสิ่งของที่ตกหายหรือแหล่งน้ำใต้ดิน และชี้ตัวผู้กระทำผิด หุ่นเซียงข้องก็จะพาผู้จับทั้งสองวิ่งหรือเดินไปตามหาได้ โดยผู้จับไม่ต้องทำอะไรเพียงแต่จับหุ่นไว้ หุ่นก็จะพาไปเอง

    สาระ
    เซียงข้องถือเป็นพิธีกรรมที่มีผลต่อจิตใจของชาวอีสาน คือ
    ๑. ทำให้ไม่กล้าทำผิด เพราะเซียงข้องสามารถค้นหาผู้กระทำผิดได้ ทำให้ท้องถิ่นนั้นอยู่กันด้วยความซื่อสัตย์ สงบสุข
    ๒. เป็นที่พึ่งของคนได้รับทุกข์ ด้วยชาวบ้านเชื่อว่าเซียงข้องสามารถขับไล่สิ่งชั่วร้ายได้
    ๓. ทำให้ชาวบ้านตั้งอยู่ในความไม่ประมาท

  3. #3
    นักปราชญ์เมืองอีสาน
    ศิลปินนักแต่ง ผญา
    สัญลักษณ์ของ ศรีสะท้าน
    วันที่สมัคร
    Aug 2006
    กระทู้
    4,311
    ...ตามที่เห็นมา กะหากมีหลายหมอหลายครูอยู่สำหรับการเฮ็ดเซียงข้องกะดาย แต่ละหมอละครูกะสิใช้คาย หรือคาถาปลุกเสกต่างกันออกไป หลัก ๆ กะคือบ่าวภูไทเลาว่านั้นหล่ะ ต้องมีคนมาจับสองคน ซึ่งต้องถืกธาตุกัน พะนะ เพิ่นว่าจั่งสิลง(เข้าทรง ลงสิง) อยู่แถวบ้านผม แต่ก่อนเพิ่นกะใช้เสี่ยงหาของเสีย(หาย) ไล่ปอบ ไล่แม่แล้ง หลักการเสี่ยงมี ๒ ทาง คือ แม่นหรือบ่อแม่น เพราะเซียงข้องบ่อสามารถตอบคำถามได้คือ หมอธรรมหมอทรง เช่นว่า..คันแม่นให้เซียงลง ถ้าแม่นเซียงข้องกะสิฟัด แก่งไปหน้าไปหลัง ถ้าบ่อแม่นเซียงข้องกะสิยืนตั้งอยู่ซื่อๆ ..

  4. #4
    ร่วมถ่ายทอดความรู้สู่สังคม สัญลักษณ์ของ หนุ่มสวีเดน
    วันที่สมัคร
    Aug 2006
    กระทู้
    360

    .

    มีสาระดี เคยเห็นตอนเด็ก

  5. #5
    ร่วมถ่ายทอดความรู้สู่สังคม สัญลักษณ์ของ หนุ่มลำซี
    วันที่สมัคร
    Jun 2008
    ที่อยู่
    เมืองปลาเค็ม
    กระทู้
    628
    เคยเห็นตอนเด็กน้อยครับ
    แต่ตอนนี้บ่เห็นอีกเลยครับ
    เพิ่นเอาไว้ไล่ปอป

  6. #6
    ร่วมถ่ายทอดความรู้สู่สังคม สัญลักษณ์ของ หลานพระรถ
    วันที่สมัคร
    Aug 2008
    ที่อยู่
    เมืองพระรถธานี, ชลบุรี
    กระทู้
    379
    ไม่เคยเห็นคะ แต่ก็เป็นสิ่งดีหากเป็นการกระทำด้วยเจตนาที่ดี :)

กฎการส่งข้อความ

  • You may not post new threads
  • You may not post replies
  • You may not post attachments
  • You may not edit your posts
  •